@article { author = {Mesbahe Yazdi, Mohammad Taqi}, title = {اوصاف شیعیان واقعی در وصایای امام محمدباقر علیه السلام؛ پرهیز از ظلم}, journal = {معرفت 266، بهمن 1398}, volume = {28}, number = {11}, pages = {05-}, year = {2020}, publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute}, issn = {}, eissn = {}, doi = {}, abstract = {}, keywords = {}, title_fa = {اوصاف شیعیان واقعی در وصایای امام محمدباقر علیه السلام؛ پرهیز از ظلم}, abstract_fa ={این متن شرحی است بر وصایای امام محمدباقر علیه السلام به جابربن یزید جعفی، از اصحاب خاص آن حضرت. از نظر آن امام همام، یکی از اوصاف شیعیان پرهیز از ظلم است؛ اینکه اگر کسی به شما ظلم کرد، شما نباید به او ظلم کنید. ظلم در مقابل عدل و به معنای از حد گذشتن است؛ وظیفه شیعیان این است که باید حق افراد را رعایت کنند، و به حقوق آنان دست درازی نکنند. منشأ ظلم گاهی جهل و بی توجهی به سعادت دنیا و آخرت انسان است و گاهی هم دلبستگی به دنیا، مانع رعایت حقوق دیگران است و این هر دو، از ساحت مومنان و شیعیان واقعی به دور است. این کلام تفسیر و شرحی است بر انواع ظلم و انگیزه های آن از منظر امام محمدباقر علیه السلام.}, keywords_fa = {غفلت ,ظلم ,عدل ,جهل ,امام محمدباقر علیه السلام ,انگیزههای ظلم ,}, url = {https://marifat.nashriyat.ir/node/3631}, eprint = {} } @article { author = {Mirderikvandi, Rahim and safari, Hojjatollah}, title = {بررسی تطبیقی مفهوم ثباتِ قدم و آسیبشناسی آن در منابع اسلامی و روانشناسی مثبت و تبیین چرایی تفاوت آن در دو منبع}, journal = {معرفت 266، بهمن 1398}, volume = {28}, number = {11}, pages = {11-}, year = {2020}, publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute}, issn = {}, eissn = {}, doi = {}, abstract = {}, keywords = {}, title_fa = {بررسی تطبیقی مفهوم ثباتِ قدم و آسیبشناسی آن در منابع اسلامی و روانشناسی مثبت و تبیین چرایی تفاوت آن در دو منبع}, abstract_fa ={ثبات قدم یکی از مفاهیم اخلاقی مورد تأکید در منابع اسلامی بوده و در روان شناسی مثبت نیز به عنوان یکی از توانمندی های 24 گانه انسان در ذیل فضیلت شجاعت مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی مفهوم ثبات قدم براساس منابع اسلامی (قرآن و حدیث) و روان شناسی مثبت انجام شد. همچنین در این پژوهش، آسیب شناسی ثبات قدم در این دو منبع مورد توجه قرار گرفت. در مرحله سوم نیز این مفهوم در دو حوزه مؤلفه ها و موانع مورد تحلیل مقایسه ای قرار گرفت و چرایی تفاوت ها تبیین گردید. در پژوهش حاضر، به منظور جمع آوری مؤلفه های ثبات قدم از جملات توصیفی ـ تبیینی منابع اسلامی، از روش تحلیل محتوا استفاده شد. ساختار مفهومی ثبات قدم براساس منابع اسلامی بر هفت مؤلفة اصلی شامل هدف مداری الهی، عزم، یقین، تبعیت دینی، ایستادگی مداوم، جدیت در عمل و شکیبایی مبتنی است که در برخی از این مؤلفه ها با منابع روان شناسی مثبت مشترک بوده و در برخی دیگر تفاوت دارند. تردید و دودلی و تنبلی از جمله موانع مشترک در هر دو منبع می باشد که در کنار موانع متمایز در این پژوهش مورد بحث قرار گرفته اند.}, keywords_fa = {ثبات قدم ,منابع اسلامی ,روانشناسی مثبت ,آسیبشناسی ,بررسی تطبیقی ,}, url = {https://marifat.nashriyat.ir/node/3632}, eprint = {} } @article { author = {}, title = {مفهومشناسی، مقایسه تطبیقی و بررسی چگونگی شکلگیری شکرگزاری از نگاه اندیشمندان اسلامی و روانشناسی}, journal = {معرفت 266، بهمن 1398}, volume = {28}, number = {11}, pages = {23-}, year = {2020}, publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute}, issn = {}, eissn = {}, doi = {}, abstract = {}, keywords = {}, title_fa = {مفهومشناسی، مقایسه تطبیقی و بررسی چگونگی شکلگیری شکرگزاری از نگاه اندیشمندان اسلامی و روانشناسی}, abstract_fa ={هدف پژوهش حاضر مقایسهی دیدگاه دانشمندان اسلامی و روان شناسان در زمینه مفهوم شناسی و ماهیت شکر است که برای رسیدن به این هدف از روش توصیفی ـ تحلیلی استفاده شده است. با توجه به جایگاه و اهمیت شکرگزاری در دین اسلام و با لحاظ پدید آمدن شاخه جدید و تأثیرگزاری در روان شناسی، تحت عنوان روان شناسی مثبت گرا که از قضا شکرگزاری از مفاهیم اساسی آن است، مسئله محوری در این نوشتار این است که آیا ماهیت شکرگزاری را در این دو دیدگاه (دیدگاه دانشمندان اسلام و روان شناسان مثبت گرا) یکی است یا خیر؟ و اگر تفاوت هایی دارند، این تفاوت ها در چه مواردی است؟ در این نوشتار تلاش شده تا این مسئله مورد تبیین و پاسخ گویی قرار گیرد. با توجه به یافته های پژوهش، نتیجه این شد که ماهیت شکر از منظر این دو دیدگاه در سه قید، فطری بودن، فعل اخلاقی و هیجان، دارای تفاوت هایی می باشد. 1. قید فطری در تعریف روان شناسان به کار گرفته نشده، ولی در دیدگاه اسلامی لحاظ شده است. 2. در هر دو دیدگاه شکر فعل اخلاقی است، منتها در ملاک اخلاقی بودن با یکدیگر تفاوت دارند. 3. اکثر اندیشمندان اسلامی (برخلاف بسیاری از روان شناسان) قید هیجان را به طور صریح در تعریف شکر به کار نبرده اند. ازاین رو، می توان گفت که قید هیجان در تعریف شکر از منظر بسیاری از اندیشمندان اسلامی وجود ندارد، اما با تحلیلی دیگر می توان هیجانات را به دو قسم هیجانات معطوف به آینده و هیجان آنی تقسیم کرد در این صورت می توان شکر را از هیجان معطوف به آینده دانست.}, keywords_fa = {}, url = {https://marifat.nashriyat.ir/node/3633}, eprint = {} } @article { author = {, Meytham and , Amin}, title = {واکاوی اقدامات امام رضا علیه السلام در مقابل تکنیکهای عملیات روانی مأمون در جریان ولایتعهدی}, journal = {معرفت 266، بهمن 1398}, volume = {28}, number = {11}, pages = {35-}, year = {2020}, publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute}, issn = {}, eissn = {}, doi = {}, abstract = {}, keywords = {}, title_fa = {واکاوی اقدامات امام رضا علیه السلام در مقابل تکنیکهای عملیات روانی مأمون در جریان ولایتعهدی}, abstract_fa ={هدف مقاله حاضر پاسخ به این پرسش است که با توجه به رویکرد عملیات روانی، مأمون از چه تکنیک هایی در جریان ولایتعهدی امام رضا علیه السلام بهره جسته و امام رضا علیه السلام چه اقداماتی را برای پاسخ با این تکنیک ها صورت دادند؟ با بررسی منابع، گردآوری و پردازش اطلاعات به شیوهی توصیفی ـ تحلیلی، یافته های پژوهش حاکی از این است که تکنیک های عملیات روانی مأمون در زمان امامت ایشان شامل مواردی مانند: در تنگنا قراردادن، انحراف اذهان، القاء غیرمستقیم، جداکردن، وارونه کردن، امتزاج حق و باطل می باشد که امام رضا علیه السلام با مجموعه اقداماتی، مانند: روشنگری و تنبیه افکار عمومی، برخورد نقادانه، اعلام صریح و آشکار رهبری شیعه، مشروط پذیرفتن ولایتعهدی، روشنگری و آگاه سازی پیروان، مناظرات علمی، و در انتها با گسترش مذهب تشیع به توطئه های فریبکارانه حکومت، پاسخ داده اند.}, keywords_fa = {عملیات روانی ,تکنیکهای عملیات روانی ,ولایتعهدی امام رضا علیه السلام ,}, url = {https://marifat.nashriyat.ir/node/3634}, eprint = {} } @article { author = {Haghani khaveh, Abolhasan and , Mahmoud and , Hosein}, title = {بررسی بعد اجتماعی مسئولیتگریزی از نگاه قرآن و روانشناسی}, journal = {معرفت 266، بهمن 1398}, volume = {28}, number = {11}, pages = {45-}, year = {2020}, publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute}, issn = {}, eissn = {}, doi = {}, abstract = {}, keywords = {}, title_fa = {بررسی بعد اجتماعی مسئولیتگریزی از نگاه قرآن و روانشناسی}, abstract_fa ={مسئولیت پذیری در قرآن به مفهوم تکلیف شناسی و ضابطه پذیری و تهعدباوری، ریشه در فطرت و وجدان آدمی دارد و سایهی روشنی از آن به صورت کلی در ضمیر و باطن انسان نهاده شده و از باورهای وجدان و عقل آدمی است .انسانی که تحت تأثیر تربیت های قرآنی قرار گرفته، مسئولیت های خویش را می شناسد و مسئولیت پذیر است .این انسان به مدد قوه تمیز و تشخیص و وجدان آگاه خود حریم حق و حقوق ها را رعایت می کند، نسبت به همگان احساس تعهد و مسئولیت می کند، و از هرگونه تجاوزگری و قانون شکنی و مسئولیت گریزی می پرهیزد. پژوهش حاضر به هدف شناسایی بررسی مسئولیت گریزی اجتماعی از نگاه قرآن و روان شناسی تدوین شد. روش پژوهش در این تحقیق تحلیل محتوا است و با مراجعه به منابع روان شناسی و اسلامی به مفهوم شناسی و شناسایی شیوه های آن براساس اسناد موجود در این منابع پرداخته است. ابتدا ابعاد و عوامل زمینه ساز شناختی، عاطفی و رفتاری مسئولیت گریزی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که مسئولیت گریزی، بیانگر آن است که انسان موجودی اجتماعی است و زندگی اجتماعی، منشأ حقوق و تکالیف معینی است که انسان با توجه به کرامت و مسئولیت خویش باید آنها را راعایت کند تا زمینه ساز تحقق عدالت اجتماعی باشد؛ والا با مسئولیت گریزی، زمینه ساز فساد اجنماعی خواهد شد.}, keywords_fa = {قرآن ,مسئولیت ,مسئولیتگریزی ,اجتماعی ,روانشناسی ,}, url = {https://marifat.nashriyat.ir/node/3635}, eprint = {} } @article { author = {Mirderikvandi, Rahim and , Seyed abolfazl}, title = {مؤلفهها، عوامل و راههای مقابله با غفلت در منابع اسلامی با نگاهی روانشناختی}, journal = {معرفت 266، بهمن 1398}, volume = {28}, number = {11}, pages = {57-}, year = {2020}, publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute}, issn = {}, eissn = {}, doi = {}, abstract = {}, keywords = {}, title_fa = {مؤلفهها، عوامل و راههای مقابله با غفلت در منابع اسلامی با نگاهی روانشناختی}, abstract_fa ={خداوند در قرآن تأکید فراوانی بر مذمت غفلت و غافلان داشته است و در آیات متعددی بیان می کند که بسیاری از مردم از غافلان هستند «وَإِنَّ کَثِیراً مِنَ النَّاسِ عَنْ آیَاتِنَا لَغَافِلُون» و گاهی بعد از رهنمودهای فراوان، تأکید کرده که از غافلان نباش «وَلا تَکُنْ‏ مِنَ‏ الْغافِلِین». با توجه به تفاوت دیدگاه اسلام و روان شناسی در مفهوم غفلت، تعیین ویژگی های آن براساس منابع اسلامی و روان شناختی، ابعاد دیگری از غفلت را آشکار خواهد کرد. هدف پژوهش حاضر تعیین مؤلفه ها، عوامل و راه های مقابله با غفلت براساس منابع اسلامی است. بدین منظور ابتدا آیات و روایات و متون دینی مرتبط جمع آوری شد و با روش تحلیل محتوا مورد تحلیل قرار گرفت، در نتیجه ویژگی ها و مؤلفه های غفلت از منابع اسلامی استخراج گردید. نتایج حاکی از تعیین 7 مؤلفه نظری برای غفلت می باشد. همچنین در این پژوهش شش علت و شش راه مقابله با غفلت بیان شده است.}, keywords_fa = {غفلت ,منابع اسلامی ,روانشناسی اسلامی ,مؤلفهها ,عوامل ,راههای مقابله ,}, url = {https://marifat.nashriyat.ir/node/3636}, eprint = {} } @article { author = {Bashiri, Abolghasem and , Mahdi}, title = {بررسی مناقشه طبیعت ـ تربیت در ساخت شخصیت براساس منابع اسلامی و روانشناختی}, journal = {معرفت 266، بهمن 1398}, volume = {28}, number = {11}, pages = {67-}, year = {2020}, publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute}, issn = {}, eissn = {}, doi = {}, abstract = {}, keywords = {}, title_fa = {بررسی مناقشه طبیعت ـ تربیت در ساخت شخصیت براساس منابع اسلامی و روانشناختی}, abstract_fa ={شخصیت اصلی ترین ساختار روان شناختی انسان و مهم ترین دستاورد علم روان شناسی محسوب می گردد، اما اینکه شخصیت چگونه و تحت تأثیر چه عواملی ساخته می شود و آیا عوامل سرشتی و وراثتی نقش مهم تری در ساخت شخصیت انسان دارند یا عوامل محیطی؟ به مناقشه «طبیعت ـ تربیت» مشهور است؛ ازجمله مسایلی است، که سال ها ذهن روان شناسان شخصیت را به خود مشغول نموده و پژوهش های فراوانی را موجب شده است. موضوعی که یافتن پاسخی معقول و مقبول برای آن هدفی است که، پژوهش حاضر به منظور دستیابی به آن انجام گرفته است. در این پژوهش، محقق با روش تحلیلی ـ تفسیری و با بررسی سیر تحولات و رویکردهای مختلف به این مسئله در کنار هم گذاشتن و تجزیه و تحلیل آنها و مراجعه به منابع اسلامی و بررسی دیدگاه اسلام نسبت به ساخت شخصیت، چنین نتیجه گیری کرده که جهت گیری صحیح در قبال این مسئله بررسی آن در سطح جمعیت است نه سطح درون فردی. همچنین در منابع اسلامی هم شواهدی در تأیید تأثیرات عوامل سرشتی و هم عوامل محیطی وجود دارد. اما، این عوامل صرفاً مواد اولیه و مقدماتی برای تحول شخصیت انسان هستند و از نظر اسلام عامل اصلی در این زمینه «اراده» انسان می باشد.}, keywords_fa = {ساختشخصیت، طبیعت و تربیت، ژنتیکرفتاری، منابع اسلامی، اراده ,}, url = {https://marifat.nashriyat.ir/node/3639}, eprint = {} } @article { author = {, Babak and , Neda}, title = {تأملی در معنای توبه در قرآن و رهاوردهای روانشناختی و اجتماعی آن}, journal = {معرفت 266، بهمن 1398}, volume = {28}, number = {11}, pages = {79-}, year = {2020}, publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute}, issn = {}, eissn = {}, doi = {}, abstract = {}, keywords = {}, title_fa = {تأملی در معنای توبه در قرآن و رهاوردهای روانشناختی و اجتماعی آن}, abstract_fa ={تربیت قرآنی و به طور کامل تربیت دینی نقش سازنده و مفیدی در بازسازی شخصیت انسان دارد و شاید در هیچ کتابی به اندازهی قرآن به این خمیرمایهی درونی انسان اشاره نشده و در هیچ مکتب تربیتی به اندازهی اسلام بر تکریم موقعیت انسان سخن به میان نیامده است. قرآن با دیدی روان شناسانه و با در نظر گرفتن تمام ابعاد وجودی انسان، توبه را فرصتی دوباره در اختیار انسان خطا کار دانسته تا عزت نفس خویش را بازیابد و درهای کامیابی را به روی خویشتن خویش گشوده ببیند. نوشتار حاضر به بررسی مفهوم قرآنی توبه و رهاوردهای روان شناختی و اجتماعی آن پرداخته و از روش تحلیلی ـ استنتاجی استفاده کرده است. نتایج نشان می دهد که مفهوم توبه در قرآن به معنی رجوع و بازگشت است، که به انسان و خداوند اسناد داده شده است. همچنین، ادامه بررسی ها بیانگر این است که، توبه رهاوردهای روان شناختی و اجتماعی اثرگذاری را به همراه دارد که می تواند راهگشای دست اندرکاران تعلیم و تربیت باشد.}, keywords_fa = {توبه، پشیمانی، قرآن، اثر روانشناختی، اثر اجتماعی ,}, url = {https://marifat.nashriyat.ir/node/3640}, eprint = {} } @article { author = {Jahangirzadeh qomi, Mohammad reza and Narooie, Rahim and , Mohammad hashem}, title = {ویژگیهای ارتباط کلامی مطلوب در منابع اسلامی با نگاهی روانشناختی}, journal = {معرفت 266، بهمن 1398}, volume = {28}, number = {11}, pages = {87-}, year = {2020}, publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute}, issn = {}, eissn = {}, doi = {}, abstract = {}, keywords = {}, title_fa = {ویژگیهای ارتباط کلامی مطلوب در منابع اسلامی با نگاهی روانشناختی}, abstract_fa ={بیشتر فعالیت‏هاى افراد انسان‏ با یکدیگر بر محور ارتباط شکل مى‏گیرد و نقش اصلى در ارتباط را ارتباط کلامى بر عهده دارد. ارتباط کلامی کاربرد بسیار مهمی در روابط میان فردی دارد. با توجه به تفاوت اسلام و روان شناسی در مبانی، و توصیه های موجود در منابع اسلامی بر چگونگی برقراری ارتباط کلامی مطلوب، تعیین ویژگی های آن براساس منابع اسلامی ابعاد دیگری از ارتباط کلامی را آشکار خواهد کرد. هدف پژوهش حاضر تعیین ویژگی های ارتباط کلامی مطلوب براساس منابع اسلامی است. بدین منظور ابتدا آیات و روایات و متون دینی مرتبط جمع آوری شد و با روش تحلیل محتوا مورد تحلیل قرار گرفت، در نتیجه ویژگی های ارتباط کلامی مطلوب از منابع اسلامی استخراج گردید. نتایج حاکی از تعیین 24 ویژگی برای ارتباط کلامی مطلوب بود.}, keywords_fa = {ویژگی ,منابع اسلامی ,مهارتهای ارتباطی ,ارتباط کلامی مطلوب ,ارتباط کلامی ,}, url = {https://marifat.nashriyat.ir/node/3648}, eprint = {} }