رحيم قرباني

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

وامداري غرب به اسلام در علم نجوم

وامداري غرب به اسلام در علم نجوم

رحيم قرباني و مهدي راعي

سال انتشار: 
14
شماره مجله: 
94
شماره صفحه: 
73

مركز عالم كجاست؟

مركز عالم كجاست؟

رحيم قربانى

چكيده
در اين مقاله، ما به دنبال مركز كيهان مى گرديم. در زمينه مركز عالم ماده (كيهان)، نظريات گوناگونى مطرح شده اند كه از لحاظ تاريخى، دو سيستم «زمين مركزى» و «خورشيد مركزى» نظريات مهم تاريخى به شمار مى روند. هر دو سيستم از لحاظ علمى تجربى باطل شده اند.
اما مسئله مهم اين است كه سيستم «زمين مركزى» قريب به سه هزار سال در عالم مطرح بوده است. عوامل و مؤيّدات آن چه بوده اند؟ و انسان باستانى با كدامين پشتوانه فكرى، علمى و اعتقادى از آن حمايت مى كرد؟ با دو جنبه مى توان زمين مركزى را بررسى كرد: يكى تأييدات تجربى در زمان خود كه همه ظواهر پيرامون انسان گرد زمين مى گشتند، كه انسان بر روى آن زندگى مى كرد. ديگر اينكه از لحاظ اعتقادى، انسان چون روى اين زمين است و جايگاه والايى دارد، پس افلاك بايد گرد زمين بگردند كه انسان بر روى آن است.
وقتى اين سيستم وارد حوزه علمى اسلام شد، با همين پشتوانه اى كه مورد تأكيد و تأييد آموزه هاى دينى قرار مى گيرد، دوام پيدا كرد، تا اينكه برخى از دانشمندان اسلامى حضور «انسان كامل» در روى زمين و گرديدن افلاك به دور امام را مطرح كردند. سپس رواياتى در اين زمينه، كه عالم گرد انسان كامل مى گردد مطرح نمودند. اين تحليل به آنجا رسيد كه سيستم «زمين مركزى» (با پشتوانه اعتقاد قديميان) به «انسان مركزى» تبديل شد و در دوره اسلامى، با همين پشتوانه به پيش رفت و سيستم «امام مركزى» جاى اعتقاد به «انسان مركزى» را گرفت. ولى زمين مركزى از لحاظ علمى كمترين پشتوانه اى ندارد و فقط تحليل پيش فرض هاى كلامى، فلسفى و عرفانى اين نظريه به شمار مى رود. اما همين تحليل، تحليلى تكوينى از ماجراست كه روند تكامل و پيش روى جهان به سوى كمال در گردش به دور امام را بيان مى كند. اما سؤال همچنان به حال خود باقى است كه «مركز عالم كجاست؟»
سال انتشار: 
13
شماره مجله: 
85
شماره صفحه: 
29

نقد و بررسى سيستم آموزش و پژوهش فلسفه

نقد و بررسى سيستم آموزش و پژوهش فلسفه

در دانشگاه‌هاى ايران

 

رحيم قربانى1

چكيده

بررسى نظام آموزشى و پروهشى فلسفه، امرى بسيار وسيع و طاقت‌‌فرساست و كار فردى به شمار نمى‌رود، بلكه بايد در گروه‌هاى پژوهشى ويژه‌اى مورد نقد و بررسى قرار گيرد. اما تحليل و بررسى آن به عنوان بررسى درجه دوم و خارج از سيستم، امرى ضرورى است. نوشتار حاضر با رويكرد تحليلى و بررسى اسنادى اين موضوع را از پنج منظر بررسى كرده، نقاط ضعف سيستم آموزش درس فلسفه در دانشگاه‌هاى ايران را به اجمال  و با صرف‌نظر از بحث‌هاى جزئى و آمارى بيان نموده، و در پايان، به ارائه برخى طرح‌ها و راه‌حل‌ها پرداخته است كه مى‌تواند در برطرف كردن كاستى‌هاى موجود و مشكلات علمى درس فلسفه در دانشگاه‌ها مؤثر افتد.

كليدواژه‌ها : سيستم آموزشى، فلسفه، فلسفه‌هاى مضاف، فعاليت ميان‌رشته‌اى، فارغ‌التحصيلان، دانشجو، استاد.

سال انتشار: 
18
شماره مجله: 
140
شماره صفحه: 
87

روش‏هاي تزكيه نفس

روش‏هاي تزكيه نفس

از نظر ملّاصدرا

رحيم قرباني1

چكيده

تزكيه نفس در هندسه معرفتي حكمت متعاليه، جايگاه ويژه‏اي دارد كه بدون آن نمي‏توان به عمق محتواي بسياري از مسائل آن رسيد. اما رسيدن به روشي مناسب براي اين منظور، اندكي دشوار است. نوشته حاضر درصدد تبيين روش‏هاي ملّاصدرا براي تزكيه نفس است كه انسان را در مسير فهم و معرفت صحيح قرار مي‏دهد. ملّاصدرا به اين منظور، دو دسته از توصيه‏ها را در لابه‏لاي آثارش مطرح كرده است: توصيه‏هاي كلي و اجمالي كه جنبه موعظه يا تشويق دارند؛ و توصيه‏هاي كاربردي كه جنبه عملي و اصلاحي دارند. نوشته حاضر با بررسي برخي از مباني و اصول فلسفي ـ عرفاني مسئله، به نقد و بررسي روش‏هاي تهذيب نفس براي دست يافتن به سطح والايي از درك حقايق هستي از نظر ملّاصدرا مي‏پردازد.

كليدواژه‏ها: معرفت، كمال اخلاقي، تزكيه نفس، دستورالعمل.

سال انتشار: 
17
شماره مجله: 
128
شماره صفحه: 
15
محتوای تغذیه