رضا رمضان نرگسي

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

انقلاب مشروطه و نقش رشد جمعيت جوان در آن

معرفت سال بيستم ـ شماره 171 ـ اسفند 1390، 125ـ134

انقلاب مشروطه و نقش رشد جمعيت جوان در آن

رضا رمضان نرگسى*

چكيده

در انقلاب مشروطه، عوامل زيادى نقش داشت كه يكى از آنها عوامل جمعيت جوان بود. جمعيت جوان در انقلاب مشروطه عبارت بود از: 1. طلّاب جوان؛ 2. جوانان لوطى‏منش؛ 3. نيروى‏هاى اجرايى داوطلب براى علما؛ 4. جوانان منوّرالفكر غربگرا. سه دسته اول براى تشكيل مشروطه بومى تلاش مى‏كرد، ولى قسم اخير در خدمت مشروطه سكولار و غربگرا قرار داشت.

كليدواژه‏ها: جوانان، رشد جمعيت، انقلاب مشروطه، علما، دارالفنون، منورالفكران.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
171
شماره صفحه: 
125

بررسى انتقادى شش سفرنامه مهم اروپايى دوره صفوى

 معرفت سال بيستم ـ شماره 170 ـ بهمن 1390، 119ـ138

بررسى انتقادى شش سفرنامه مهم اروپايى دوره صفوى

رضا رمضان نرگسى*

چكيده

در اين تحقيق، شش سفرنامه مهم دوره صفوى با هدف بررسى مقدار واقع‏نمايى آنها، با روش تحليلى ـ توصيفى مورد بررسى انتقادى قرار گرفته است.

از اين‏رو، بعد از معرفى سفرنامه‏ها، تلاش شده اشكالات ساختارى آنها، همراه با ارائه شواهد تاريخى، بيان شود تا محقق تاريخ در رجوع به اين سفرنامه‏ها و سفرنامه‏هاى مشابه، از مطلق‏نگرى بپرهيزد و با توجه به اشكالات مطرح‏شده در اين تحقيق، با احتياط، دقت لازم و توجه به ساير منابع، از سفرنامه‏هاى عصر صفوى استفاده نمايد. در اين تحقيق از جزئى‏نگرى پرهيز شده و اشكالات كلى كه معمولاً همه سفرنامه‏ها به نحوى دچار آنها هستند بيان شده است.

كليدواژه‏ها: سفرنامه، صفويه، شاردن، تاورنيه، كمپفر، پيترو دلاواله، اروپاييان، تاريخ‏نگارى.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
170
شماره صفحه: 
119

سه جريان سياسى مهم تأثيرگذار در جامعه ايران از 1320ـ 1332ش

معرفت سال بيستم ـ شماره 169 ـ دى 1390، 91ـ108

رضا رمضان‏ نرگسى*

چكيده

در اين پژوهش تلاش شده تا سه جريان سياسى و فرهنگى مهم تأثيرگذار در فاصله سال‏هاى 1320 تا 1332ش (جريان سنتى، جريان ملى‏گرايان، جريان مذهبى‏ها) با هدف شناسايى ويژگى‏هاى هركدام و به قصد مقايسه عملكرد ان‏ها تحليل شوند. روش اين پژوهش، تحليلى ـ توصيفى با تكيه بر اسناد و گزارش‏هاى تاريخى است.

ويژگى‏هاى اصلى سه جريان سياسى مزبور عبارت بودند از: 1. جريان سنتى: اشرافى‏گرى، تعامل با قدرت‏هاى بزرگ، استفاده از رقابت‏هاى آنها براى حفظ استقلال نسبى كشور، همكارى نسبى با علما، و عملكرد مستبدانه. 2. جريان ملى‏گرايان: همراهى با منافع انگليس (جز در يك مورد)، استفاده ابزارى و مقطعى از علما و مذهبى‏ها، و دشمنى شديد با فداييان اسلام. 3. جريان مذهبى‏ها: نفوذ بالاى اجتماعى؛ ب. تبعيت از ولايت و مرجعيت؛ ج. تلاش در اجراى احكام اسلام، و ايجاد گفتمانى جديد در عرصه سياسى كشور.

كليدواژه‏ها: جريان سنتى، جريان ملى‏گرايان، جريان مذهبى‏ها، مصدق، قوام‏السلطنه، نواب صفوى، آيت‏اللّه كاشانى.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
169
شماره صفحه: 
91

نقش ولايت فقيه در صيانت از فرهنگ اسلامى ـ ايرانى در جنبش تنباكو

رضا رمضان‏ نرگسى*

چكيده

در اين مقاله، نهضت تنباكو از زاويه فرهنگى نگريسته شده و نقش ولايت فقيه در آن بررسى شده است. هدف از اين تحقيق اولاً، بررسى مقدار تأثير عوامل فرهنگى در بروز هيجان و شورش يكپارچه مردمى و ثانيا، نقش ولايت فقيه (حكم حكومتى مرجعيت شيعه) در صيانت از نابودى فرهنگ ايرانى ـ اسلامى مى‏باشد.

     در اين تحقيق از اسناد، مدارك و شواهد تاريخى و به روش كتابخانه‏اى، اطلاعات موردنظر جمع‏آورى گرديده و سپس با استفاده از قوانين و اصول حاكم بر جوامع به استنتاج و قضاوت پرداخته شده است.

     مهم‏ترين يافته اين پژوهش اين است كه هجمه گسترده‏اى توسط انگليس در قالب كمپانى رژى بر عليه فرهنگ اين كشور آغاز شد؛ در مقابله اين هجمه فرهنگى، تمامى نخبگان دينى قيام كردند. اما نتيجه مطلوب حاصل نشد، تا اينكه با استمداد از ولىّ‏فقيه و مرجع تقليد شيعيان جهان و اطاعت يكپارچه از او توانستند بر اين هجمه فرهنگى غلبه كنند.

كليدواژه‏ها: جنبش تنباكو، گروه مرجع، فرهنگ غرب، فرهنگ ايرانى ـ اسلامى، ولايت فقيه.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
157
شماره صفحه: 
27

سير تجددزدگي نظام آموزشي دختران در ايران معاصر

سير تجددزدگي نظام آموزشي دختران در ايران معاصر

رضا رمضاني

مقدّمه

وقتي صحبت از مدارس دخترانه مي‏شود، معمولا مدارس جديد امروزي به ذهن مي‏رسد. ولي هيچ‏گاه از خود نپرسيده‏ايم كه پيش از تأسيس مدارس جديد وضع تحصيلي دختران چگونه بوده است و اينكه مدارس جديد دخترانه اولين بار چگونه و توسط چه كسي يا كساني و با چه اهدافي تأسيس شدند؟

سال انتشار: 
13
شماره مجله: 
86
شماره صفحه: 
110

تحليلي از مشاركت سياسي زنان ايراني در تاريخ معاصر

تحليلي از مشاركت سياسي زنان ايراني در تاريخ معاصر

رضا رمضان نرگسي

درآمد

امروزه مشاركت سياسي از جمله اموري است كه از سوي محافل روشن‏فكري بسيار مورد توجه قرار گرفته و از آن به عنوان يكي از مهم‏ترين شاخص‏هاي توسعه ياد مي‏شود، به گونه‏اي كه عدم مشاركت سياسي بخصوص مشاركت سياسي زنان، به عنوان يكي از نشانه‏هاي عقب‏ماندگي كشورها عنوان مي‏شود. بنابراين، به طور گذرا به سابقه مشاركت سياسي زنان در جامعه ايران اشاره خواهد شد. اما چون همواره مشاركت سياسي در كشورها را با الگوهاي غربي مقايسه مي‏كنند، بهتر است نگاهي به سابقه مشاركت سياسي زنان در غرب بيندازيم، پيش از هر چيز واژه »مشاركت سياسي« را تعريف مي‏كنيم:

سال انتشار: 
13
شماره مجله: 
86
شماره صفحه: 
63

جوان و فرهنگ هاى جوانى بررسى جامعه شناختى

جوان و فرهنگ هاى جوانى
بررسى جامعه شناختى

رضا رمضان نرگسى

اشاره

يكى از مباحث اساسى مورد مطالعه جامعه شناسان، مبحث فرهنگ و خرده فرهنگ هاست. خرده فرهنگ هاى متفاوت بر اساس موضوعات متفاوتى همانند قوميت، دين و نژاد شكل مى گيرند. يكى از موضوعاتى كه بر اساس آن خرده فرهنگ هاى متفاوتى شكل مى گيرند موضوع سن يا مراحل زندگى است كه در اين ميان، سن جوانى بيش از هر چيز ديگر خود نمايى مى كند. بيش ترين خرده فرهنگ هاى موجود در جامعه در اين گروه قرار دارند. به عبارت ديگر، ما در سن جوانى با طيفى از بهترين و بدترين خرده فرهنگ ها مواجه هستيم.

بنابراين، لازم است تا تحقيقات جامعى براى شناخت اين خرده فرهنگ ها صورت گيرد تا اولا، بتوانيم در حدّ امكان از تشكيل مجموعه هاى منحرف جلوگيرى كنيم و ثانياً، جوانان را به طرف خرده فرهنگ هاى مناسب هدايت نماييم و از آن مهم تر اين كه بتوانيم عوامل تشكيل و توسعه اين خرده فرهنگ ها را بشناسيم.

اين مقاله سعى دارد در حد امكان، به اين مهم جامه عمل بپوشاند.1

سال انتشار: 
12
شماره مجله: 
72
شماره صفحه: 
25

تأثير مكتب تشيّع و زن ايرانى

تأثير مكتب تشيّع و زن ايرانى

رضا رمضان نرگسى

 

مقدمه

در شكل دهى هويّت زن ايرانى، عوامل متفاوتى دخالت داشته اند كه از جمله اين ها، مى توان به عوامل طبيعى (محيط جغرافيايى)، عوامل فرهنگى و اجتماعى، مثل احكام، عقايد و باورها، آموزه هاى دينى و آداب و رسوم قبيله اى اشاره كرد. كتاب هاى زيادى نيز به توضيح و شرح بسيارى از اين عوامل پرداخته اند.

سال انتشار: 
12
شماره مجله: 
67
شماره صفحه: 
21

سحر و جادواز ديدگاه علم و دين

سحر و جادو
از ديدگاه علم و دين

رضا رمضانى نرگسى

 

مقدمه

درباره سحر و جادو در متون دينى، بحث در دو حيطه انجام مى گيرد:

1ـ معناى سحر و حقيقت آن چيست؟ 2ـ آيا سحر مطلقاً حرام است يا در بعضى موارد و بعضى از اقسام آن جايز است؟ بخش دوم جنبه جامعه شناختى ندارد و بيش تر به فقه مربوط مى شود. در اين جا، موضوع اول مورد بحث و بررسى قرار مى گيرد.

پيش از آن كه به بررسى سحر و جادو از منظر دينى بپردازيم و منظر جامعه شناسان را در اين باره جويا شويم، لازم است «سحر و جادو» را در اصطلاح جامعه شناسان و علماء دينى و لغت، مورد مطالعه قرار دهيم.

سال انتشار: 
9
شماره مجله: 
34
شماره صفحه: 
65

فرهنگ تشيّع

فرهنگ تشيّع

و نقش آن در تجدّد بومي ايران

رضا رمضان نرگسي1

چكيده

علما توانستند با بسط فرهنگ تشيّع، نوعي بيداري خاص در مردم ايران به وجود آورند و براي بسط اين فرهنگ، از عنصر «سياست» و «حكومت» به خوبي استفاده كردند. آنان ابتدا با نفوذ در دربار شاهان مغول و سپس همكاري با دستگاه سلاطين صفوي، توانستند فرهنگ تشيّع را در بين عامه مردم ايران بسط دهند. اما در عين حال، اولاً، هرگز به اين سلاطين مشروعيت ندادند، ثانيا، هيچ‏گاه در دستگاه سلاطين ذوب نشدند، بلكه همواره فاصله معنوي خود را با آنها حفظ مي‏كردند و اين بر جذّابيت آنها مي‏افزود. نتيجه آن شد كه با بسط فرهنگ تشيّع، فرهنگ‏هاي محلّي و قومي در تحت فرهنگ اصلي، كه همان فرهنگ مذهبي تشيّع است، داراي يك هويّت مشخص ملّي گشتند و نتيجه اين تكامل در مردم ايران بسط نظري و عملي نظريه «ولايت فقيه» بود كه در مشروطه شكل نازل و اجمالي آن اتفاق افتاد و شكل كامل و تفصيلي آن در انقلاب اسلامي رخ نمود.

كليدواژه‏ها: فرهنگ، علما، تجدّد، مشروطه، تشيّع، امام زمان (عج)، صفويه، قاجار، ولايت فقيه.

سال انتشار: 
17
شماره مجله: 
127
شماره صفحه: 
47
محتوای تغذیه