احمد سعيدى

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

قاعده الواحد از منظر فلسفه و عرفان اسلامى با تأكيد بر آراى ابن عربى و مشائيان

سال بيست و پنجم ـ شماره 221 (ويژه فلسفه)

على خالقى پور / كارشناس ارشد فلسفه مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره               a.khaleghpour@gmail.com

احمد سعيدى / استاديار مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره                 ahmadsaeidi67@yahoo.com

دريافت: 6/7/94               پذيرش: 5/11/94

 

چكيده

قاعده «الواحد»، يكى از قواعد مهم فلسفى است كه بر طبق آن، از علت واحد جز معلول واحد صادر نمى شود:  «الواحد لايصدر عنه الا الواحد». با وجود توافقى كه ميان فلاسفه نسبت به اين قاعده وجود دارد، در كلمات عرفا،  اين قاعده با انكار و يا دست كم اصلاح روبه رو شده است. فارغ از قبول يا عدم قبول اصل قاعده، چالش اصلى تقرير  فلسفى و عرفانى تعيين مصداق براى مصدر و صادر اول و همچنين تبيين چگونگى صدور كثرات از علت واحد  است. اين مقاله با روش تحليلى ـ توصيفى درصدد است با ارائه قرائت هاى فلسفى و عرفانى اين قاعده و بررسى  ايرادات عرفا به فلاسفه، مصاديق ارائه شده براى مصدر و صادر اول در دو دستگاه فكرى را معرفى كرده، تقرير  ايشان را نسبت به چگونگى صدور كثرات بيان كند؛ همچنين ثابت نمايد كه اولاً، فارغ از اختلافات صغروى فلسفه و  عرفان، اصل قاعده با مبانى عرفانى سازگار است و ثانيا، ايرادى كه عرفا بر فلاسفه وارد كرده اند قابل پاسخ گويى  است؛ اگرچه تقرير عرفانى مبتنى بر رد يا قبول اشكال مزبور نمى باشد.

 

كليدواژه ها: الواحد، واجب الوجود، عقل اول، نفس رحمانى، صدور، ظهور.

 

 

سال انتشار: 
25
شماره مجله: 
221
شماره صفحه: 
45

حواس باطنى نفس ماهيت، كاركرد، و جايگاه

سال بيست و پنجم ـ شماره 220 (ويژه فلسفه)

احمد سعيدى / استاديار مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره          ahmadsaeidi67@yahoo.com   

على قنبريان / دانشجوى دكترى مبانى نظرى اسلام دانشگاه تهران  ghanbarian.howzeh@yahoo.com   

دريافت: 26/6/94               پذيرش: 9/12/94

 

چكيده

بر طبق علم النفس صدرايى، نفس انسان در عين بساطت، با قواى فراوانى وحدت يا اتحاد دارد. براين اساس، قواى نفس از شئون و اطوار وجودى آن هستند و از حيث كمال و نقص متفاوتند و به همين دليل، هر كدام در مرتبه اى جداگانه از نفس جاى دارند. علوم جزئى انسان به قواى ادراكى مرتبه حيوانى نفس كه برخى ظاهرى هستند و برخى باطنى، مربوط مى شوند. ادراكات جزئى و بيرونى انسان، كارويژه حواس پنج گانه ظاهرى، و تثبيت، دگرگونى، و يادآورى همه ادراكات جزئى درونى و بيرونى انسان، كارويژه حواس پنج گانه باطنى است.

     نقش مهم حواس باطنى در ادراكات و تأثير ادراكات در رفتارها و صفات اختيارى انسان، لزوم شناخت حواس باطنى و تربيت و تعديل آنها را نمايان مى كند. در واقع، بخشى از معاصى و رذايل، معلول عدم تعادل حواس باطنى هستند. بنابراين، لازم است براى رسيدن به سعادت ابدى، قواى مزبور را شناخت و از افراط و تفريط آنها جلوگيرى نمود. نوشتار حاضر تحليلى ـ توصيفى بوده و تبيين، تفسير، كاركرد و جايگاه حواس باطنى را از ديدگاه انديشمندان مسلمان بررسى كرده است.

 

كليدواژه ها: قوا، حواس ظاهرى، حواس باطنى، نفس، مرتبه حيوانى نفس.

 

سال انتشار: 
25
شماره مجله: 
220
شماره صفحه: 
13
محتوای تغذیه