سهيلا پيروزفر

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

بررسى حجّيت حكم عقل از ديدگاه علّامه طباطبائى با تكيه بر تفسير الميزان

سال بيست و سوم ـ شماره 204 -آذر 1393

سهيلا پيروزفر : دانشيار گروه علوم قرآن و حديث دانشگاه فردوسى مشهد. spirouzfar@um.ac.ir

بشرى عبدخدايى : دانشجوى كارشناسى ارشد فقه و مبانى حقوق اسلامى دانشگاه فردوسى مشهد. bshabd70@gmail.com

چكيده

حجّيت حكم عقل از مسائل نسبتا پرچالش علم اصول بوده كه دانشمندان اصولى را مقابل يكديگر قرار داده است. اين گروه ها به علت عدم پذيرش قاعده ملازمه احكام شرع با عقل و يا انكار حسن و قبح ذاتى، حكم عقل را زيرسؤال برده اند.  به نظر مى رسد علت چنين اختلافاتى عدم شناخت صحيح از حقيقت عقل انسان و اراده الهى در نظام تشريع باشد. در مقاله حاضر، ديدگاه هاى علّامه طباطبائى فيلسوف، مفسر و اصولى برجسته، در دو حوزه چيستى حجّيت عقل و فلسفه حجّيت حكم عقل، و جايگاه آن در ارزيابى ساير ادله جست وجو شده است. اشاعره، معتزله و ماديون ديدگاه هاى مختلفى را در اين باره بيان كرده اند؛ اما علّامه با دقت تمام، نظام تشريع را طبق اراده الهى تابع عقلا مى داند. به نظر او، قاعده ملازمه احكام شرع با عقل و حسن و قبح ذاتى امرى است كه با دقت در افعال خداوند و آيات قرآن ثابت مى شود.

كليدواژه ها: حكم عقل، علّامه طباطبائى، الميزان، حسن و قبح، عقل عملى.

 


سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
0
شماره صفحه: 
11

عموم لفظ يا خصوص سبب؟

سهيلا پيروزفر-1
چكيده
بسيارى از دانشمندان معتقدند روايات اسباب نزول موجب تخصيص آيه شريفه به همان مورد و سرايت نكردن مفهومى آن به ساير موارد نمى‏شود. قاعده «العبرة بعموم اللفظ لابخصوص السبب»، در بسيارى از كتاب‏هاى تفسيرى، اصولى و علوم قرآنى به مناسبت بحث از اسباب نزول طرح شده است. اين قاعده در استنباط احكام از قرآن كريم بسيار كارآمد است و در تفاسير، هنگام بحث از مصاديق مختلف آيات مطرح مى‏شود. البته اين اصل مخالفانى دارد و برخى نيز قائل به تفصيل شده‏اند؛ به اين معنا كه در مواردى وجود قراين محكمى موجب مى‏شود كه از لفظ عام آيه دست برداشت و به خصوصيت سبب توجه كرد. اين مقاله با رويكرد تحليلى و اسنادى به موضوع موردنظر مى‏پردازد.
كليدواژه‏ها: قرآن، اسباب نزول، عموم لفظ، خصوص سبب.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
152
شماره صفحه: 
47
محتوای تغذیه