سيدابراهيم حسيني

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

پاسداشت حقوق انسانى در اسلام

معرفت سال بيستم ـ شماره 165 ـ شهريور 1390، 15ـ34

سيدابراهيم حسينى*

چكيده

انسان چه جايگاهى در انديشه اسلامى دارد و براى پاسداشت حقوق انسانى چه شواهدى مى‏توان ارائه كرد؟ اين تحقيق، با توجه به آيات و روايات و سيره رسول اكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله به تبيين اين مسئله مى‏پردازد. تشريح جايگاه والاى انسان در انديشه و حقوق اسلامى، پاسخ به شبهات همراه با بيان جلوه‏هايى از اهتمام اسلام به حقوق بشر و حقوق بشردوستانه، و پاسداشت حقوق انسانى حتى در زمان جنگ و جهاد از ديگر مباحث اين نوشتار به شمار مى‏روند.

آنچه كه شايان توجه است ارتباط تنگاتنگ بين اصولِ امنيت، عدالت، صلح و اخلاق فطرى و جهاد دفاعى و جهاد دعوت است و همه اينها ريشه در آموزه‏هاى انبياى بزرگ الهى به ويژه شريعت جامع و خاتم اسلامى دارد و همين امر مهم‏ترين عامل ضمانت اجرايى آن است.

روش پژوهش، توصيفى ـ تحليلى با استفاده از اصيل‏ترين و اصلى‏ترين منابع استنباط معارف و حقوق اسلامى (قرآن و سنّت معصومان عليهم‏السلام) است.

كليدواژه‏ها: حقوق اسلامى، انسان دوستى، حقوق بشر اسلامى، حقوق بشردوستانه، صلح و امنيت، شيوه‏هاى جنگ در اسلام، جهاد.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
165
شماره صفحه: 
15

حق توسعه كشورهاي در حال توسعه

حق توسعه كشورهاي در حال توسعه

سيد ابراهيم حسيني

مقدّمه

يكي از مباحث «حقوق بين الملل توسعه» مبحث تابعان آن است; يعني علاوه بر دولت ها، كه به طور مسلّم، از تابعان حقوق بين الملل توسعه هستند، چه نهادها يا مجامعي موضوع حق و تكليف در اين زمينه هستند، و توسعه براي چه كساني و بر عهده چه كساني يا چه نهادهايي است؟

پرسش مطرح در اين نوشتار، بررسي مباحث حق توسعه كشورهاي در حال توسعه و ريشه آن و نيز وظايف جوامع بين المللي از قبيل سازمان بين الملل در اين زمينه است.

سال انتشار: 
14
شماره مجله: 
93
شماره صفحه: 
9

حقوق بشر و چالش هاى فرارو در آئينه فلسفه حقوق اسلامى

حقوق بشر و چالش هاى فرارو در آئينه فلسفه حقوق اسلامى

سيد ابراهيم حسينى

چكيده

حقوق بشر گرچه در سده اخير از سوى سازمان ملل متحد و در چند سده قبل در آمريكا و برخى از كشورهاى اروپايى مطرح شد، ولى براهين، شواهد و مستندات تاريخى بيانگر اين است كه حقوق بشر، قبل از هر چيزى ريشه در اديان الهى دارد و اصول اصلى حقوق طبيعى شامل حق حيات، حق كرامت، حق تعليم و تربيت، حق آزادى مسئولانه و حق مساوات، مستند به اصيل ترين منابع اسلامى هستند كه جامع و خاتم همه اديان الهى است.

حقوق بشر به معناى حقوقى است كه انسان ها صرفاً به دليل انسان بودن از آن برخوردارند و چون حقيقت وجودى انسان «از خد» و «به سوى خد» و «مستعد براى نيل به كمال شايسته انسانى» است، حقوق بشر غربى به دليل انديشه هاى «خويشتن مالكى»، «ناديده گرفتن مبدأ جهان هستى»، «فرجام انكارى» و «لذّت گرايى» به جاى انديشه تعالى بشر، هويّت واقعى انسان را ناديده گرفته، و در نتيجه به دليل غفلت از موضوع فضيلت و كرامت ارزشى انسان، دچار انحرافات زيادى شده است; زيرا اساسى ترين حقوق انسان، آن است كه «بشر» را در حوزه ارزش ها تفسير كنيم.

حقوق بشر به لحاظ سرشتى كه دارد بايد جهانى باشد اما حقوق بشر غربى به دليل ريشه داشتن در فرهنگ الحادى و ليبراليستى، بر خلاف ادعاهاى فراوان، نمى تواند جهانى و جهان شمول باشد، چون لازمه جهانى بودن آن است كه يا به همه فرهنگ ها توجه شود و يا بر قدر مشترك ها تكيه ورزد. اما حقوق بشر از ديدگاه اسلام، به خاطر ابتناء بر فطرت مشترك بشر و نيز قاعده الزام و احترام به فرهنگ هاى ديگر بر اساس همزيستى مسالمت آميز، جهان شمول است.

سال انتشار: 
13
شماره مجله: 
82
شماره صفحه: 
40

صهيونيزم، انتفاضه فلسطين و دولت هاى اسلامى

صهيونيزم، انتفاضه فلسطين و دولت هاى اسلامى

سيد ابراهيم حسينى

مقدّمه

ماهيت حكومت اسرائيل چيست؟ جنبش صهيونيستى چه زمانى و چگونه به وجود آمد؟ انتفاضه فلسطين يعنى چه؟ گروه هاى مبارز فلسطينى چه كسانى هستند و چه اهدافى دارند؟ آيا در اين درگيرى هاى داخلى، مداخله ما به نفع يا ضرر هريك جايز است؟ آيا با منافع ملى ما مغايرت ندارد؟

اين مقاله درصدد پاسخ گويى به پرسش هاى مزبور برآمده است تا در پرتو آن، وظيفه شرعى ما به عنوان دولت جمهورى اسلامى و مردم مسلمان ايران، كه بخشى از امت اسلامى اند، و وظيفه ملّى ما در جهت حفظ منافع ملّى كشورمان معلوم شود. در نهايت، اين سؤال پاسخ داده مى شود كه آيا ما به عنوان يك انسان، در اين كره خاكى، با صرف نظر از وظيفه اسلامى يا ملّى، در چالش اسرائيل با مردم و نهضت مقاومت فلسطين، چه وظيفه اى داريم؟ لازم است پيش از هر چيز، ابتدا به يك نماى كلى از تاريخچه بيت المقدس توجه كنيم:

سال انتشار: 
12
شماره مجله: 
72
شماره صفحه: 
106

ارتداد در آيينه فلسفه حقوق اسلامى

ارتداد در آيينه فلسفه حقوق اسلامى

سيد ابراهيم حسينى

مقدّمه

يكى از شبهات حقوقى كه تحت عنوان آزادى عقيده و مذهب به نظام حقوقى اسلام مطرح مى شود جرم تلقّى كردن تغيير مذهب (ارتداد) و مجازات قايل شدن براى مرتد است. سؤالى كه مطرح است اين كه مگر نه آن است كه آزادى عقيده و مذهب از حقوق طبيعى و اساسى بشر است و قرآن كريم به مثابه قانون اساسى و مهم ترين منبع حقوقى اسلام با شعار نفى تحميل عقيده و «لا اكراه فى الدين» (بقره: 256) آن را به رسميت شناخته است و از تقليد كوركورانه و ناآگاهانه مذمّت نموده و تفكر را برترين عبادت و تحقيق را مورد سفارش اكيد قرار داده است؟ پس چگونه براى كسى كه مذهب اسلام را ترك كرده است و براساس تحقيق و آگاهى خود به مذهب ديگرى، مثلا مسيحيت يا يهوديت يا عقيده ديگرى روى آورده، كيفرهاى شديد در نظر گرفته است؟ از اين رو، در قلمرو حقوق و آزادى هاى مذهبى، مسأله ارتداد از مهم ترين و حساس ترين موضوعات شمرده مى شود. اين نبشتار با تبيين مفهوم ارتداد و عوامل و موجبات آن و انواع مرتد، به ماهيت حقوقى جرم ارتداد اشاره نموده، آن گاه به فلسفه مجازات ارتداد و چگونگى سازگارى آن با آزادى عقيده مى پردازد.

سال انتشار: 
12
شماره مجله: 
70
شماره صفحه: 
47

نقش عقل در استنباط قواعد و مقررات حقوقى‌ از ديدگاه اسلام

نقش عقل در استنباط قواعد و مقررات
حقوقى‌ از ديدگاه اسلام

سيد ابراهيم حسينى‌

 

مقدّمه

سال انتشار: 
11
شماره مجله: 
61
شماره صفحه: 
98

بررسي تطبيقي حمايت ازحقوق بشر در اسلام و حقوق بين الملل معاصر

بررسي تطبيقي حمايت از
حقوق بشر در اسلام و حقوق بين الملل معاصر

سيدابراهيم حسينى

چكيده

اصل «عدم مداخله» و اصل «منع توسل به زور» از جمله اصول كلى حاكم بر روابط بين المللى است كه كليت آن، هم در نظام حقوقى اسلام و هم در نظام حقوق بين الملل معاصر پذيرفته شده است. البته در هر دو نظام حقوقى، موارد متعددى به عنوان استثنا بر اين دو قاعده لحاظ شده است. يكى از مواردى كه به عنوان توجيه استفاده از زور و مداخله، مطرح شده است، مداخله نظامى اعم از حمله مسلحانه يا اعزام گروه هاى مسلّح يا كمك تسليحاتى و نظامى به كشورى عليه كشور ديگر، به منظور حفظ و دفاع از حقوق انسانى است. اصولاً در تفكر اسلامى و حقوق بين الملل معاصر، اهم حقوق انسانى كدام است؟ و آيا هر گاه دولتى حقوق اساسى بشر را در قلمرو حاكميت خود نقض كند، ساير دولت ها يا سازمان هاى بين المللى، «حق» يا «وظيفه» مداخله و توسل به زور عليه آن كشور را دارند، يا آن كه اين امر، عملى نامشروع مى باشد؟ هدف اين نوشتار، مقايسه اجمالى «حمايت از حقوق بشر» در نظام حقوق بين الملل اسلام و حقوق بين الملل معاصر مى باشد.

سال انتشار: 
10
شماره مجله: 
42
شماره صفحه: 
81

برنامه هاى ماهواره اى در ارتباط با اصل حاكميت دولت ها واصل آزادى اطلاعات

برنامه هاى ماهواره اى در ارتباط با
اصل حاكميت دولت ها
واصل آزادى اطلاعات

سيدابراهيم حسينى

مقدمه

سال انتشار: 
9
شماره مجله: 
36
شماره صفحه: 
52

تروريسم بين‌المللي از ديدگاه اسلام

تروريسم بين‌المللي از ديدگاه اسلام

سيد ابراهيم حسيني
(دانش‌آموخته حوزه علميه و كارشناس ارشد حقوق بين‌الملل)

چكيده

تروريسم از پديده‌هاي نوظهور و در عين حال، از معضلات روز جامعه جهاني و از مباحث مهم حقوق بين‌الملل و روابط بين‌المللي است. در تعريف «تروريسم» اتفاق نظري، حتي در ميان خود نويسندگان و انديشمندان غربي، وجود ندارد و تلاش سازمان‌هاي بين‌المللي نيز به جايي نرسيده است، جز آنكه برخي مصاديق را به عنوان اقدامات تروريستي معرفي كرده‌اند، در حالي كه هرگونه موضع‌گيري متوقف بر ارائه مفهومي روشن و شفّاف از «تروريسم» است.

اسلام مانند هر نظام حقوقي ديگر، خشونت قانوني در قالب مجازات براي جرايم و يا دفاع مشروع را تجويز مي‌كند، اما خشونت غيرقانوني و خودسرانه را ناروا دانسته و تحت عناوين گوناگون، از جمله «محاربه، فتك، غدر و اغتيال» با آن مقابله نموده است.

نظام اسلامي علاوه بر پاي‌بندي به معاهدات بين‌المللي در مبارزه با تروريسم، درصدد ريشه‌يابي عوامل اين بزه‌كاري و برخورد با آن برآمده است. از ديدگاه اسلام، اصولاً انسان‌ها محقون‌الدم هستند؛ جانشان محترم است و تعرّض به آنها براي هيچ‌كس روا نيست، مگر كساني كه بر اثر ارتكاب جرايمي مانند قتل نفس يا اهانت به انبيا و ائمّه اطهار عليهم‌السلام خونشان بر اساس حكم شرعي و الهي هدر است. اما كشتن همين افراد هم به حكم قانون و علني است و نه غافلگيرانه و خودسرانه.

كليدواژه‌ها: ترور، تروريسم، اسلام، حقوق بين‌الملل، امنيت، ارعاب.

سال انتشار: 
17
شماره مجله: 
125
شماره صفحه: 
15

(مباني، منابع، ساختار و امتيازات)

نظام حقوقي اسلام

(مباني، منابع، ساختار و امتيازات)

سيدابراهيم حسيني

مقدّمه

هر جامعه اي نيازمند قانون است و به دلايل گوناگون، قواعد حقوقي كشورها، كمابيش، متفاوت و متمايز از يكديگر است. براي مطالعات تطبيقي و مقايسه بين حقوق كشورها با يكديگر، نمي توان به سنجش قوانين و مقرّرات حقوقي آن كشورها بسنده كرد، بلكه بايد نظام هاي حقوقي را مطالعه و بررسي نمود. آخرين نظام حقوقي ديني، كه ساير نظام هاي حقوقي جهان را تحت تأثير قرار داده و همه ملل از آن استقبال كرده اند، نظام حقوقي اسلام است. اين نوشتار، پس از بيان مفهوم «نظام حقوقي» و طبقه بندي آن، به معرفي اجمالي نظام حقوقي اسلام مي پردازد.

سال انتشار: 
15
شماره مجله: 
106
شماره صفحه: 
10
محتوای تغذیه