سيدعلي هاشمي

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

ماهيت و قلمرو علم‏‌الكتاب

معرفت سال بيست و دوم ـ شماره 187 ـ تير 1392، 47ـ56

 

سيدعلى هاشمى1

چكيده

اين مقاله به بررسى ماهيت و قلمرو دانشى مى پردازد كه در قرآن كريم (در دو آيه 40 سوره نمل و 43 سوره رعد) بدان اشاره و از آن با عنوان «علم الكتاب» ياد شده است. شناخت منزلت انسان، آشنايى با استعدادها و توانايى هاى او و آشنايى با ماهيت و قلمرو علوم بندگان برگزيده خداوند، از مهم ترين اهداف اين تحقيق است. اين تحقيق با روش تحليلى ـ توصيفى به تفسير آيات مرتبط با اين موضوع مى پردازد. بررسى اين نوشتار به اين نتايج منتهى شده است: علم الكتاب، يعنى آگاهى از «كتاب مبين» كه «لوح محفوظ» نيز ناميده شده، منبع الهى تمام علوم جهان است. معارف قرآن كريم و كتاب هاى آسمانى ديگر در اين منبع جامع ريشه دارند. اين دانش به پيامبران اختصاص ندارد، بلكه ديگر بندگان برگزيده خداوند نيز مى توانند به مراتبى از آن يا تمام آن دست يابند. مراتب بالاى علم الكتاب، موهبتى، حضورى و خطاناپذير است. قلمرو اين دانش، تمام حقايق هستى را شامل مى شود و بنابر روايات، اهل بيت عليهم السلام از آن بهره مندند.

كليدواژه ها: علم ويژه، الكتاب، لوح محفوظ، كتاب مبين، علوم ائمه عليهم السلام.

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
187
شماره صفحه: 
47

توحيد افعالى از ديدگاه ملّاصدرا

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 175 ـ تير 1391، 87ـ102

سيدعلى هاشمى*

چكيده

توحيد در ابعاد مختلف آن، از جمله توحيد افعالى، محور تمام آموزه هاى اسلامى است. در اين نوشتار تلاش شده است ديدگاه ملّاملّاصدرا در اين موضوع مورد دقت و بررسى قرار گيرد. اين پژوهش به شيوه توصيفى ـ تحليلى با مراجعه به كتاب هاى ايشان، انجام گرفته است. هدف از اين پژوهش آشنايى با نوآورى هاى ملّاصدرا در تبيين آموزه مهم توحيد افعالى است.

ملّاصدرا اگرچه در مواردى مانند ساير حكما از رابطه طولى بين موجودات و خداوند سخن گفته است، اما بيشتر با نگاه برگرفته از عرفان نظرى، درصدد ارائه تبيين هاى دقيق تر از رابطه توحيد افعالى با اسباب و مسببات و اختيار انسان است. او معتقد است: همان گونه كه وجود فرد به طور حقيقى به خود او منسوب است، يكى از شئون حق متعال نيز مى باشد. بنابراين، علم، اراده، افعال و همه آنچه از فرد صادر مى شود، نيز به طور حقيقى منسوب به خداوند است. در نتيجه، فعل انسان، به صورت اعلى و اشرف و به صورت لايق ذات احديت، يكى از افعال خداوند است.

 

كليدواژه ها: توحيد، اختيار انسان، اسباب و مسببات، رابطه خدا و انسان.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
175
شماره صفحه: 
87

شريعت در مسيحيت

 سيدعلى هاشمى*

چكيده

شريعت به معناى اعمال و آداب عملى، جايگاه مهمى در اديان دارد. از كتاب مقدس، دو نوع الهيات و به تبع آن، دو نوع ديدگاه در مورد شريعت حضرت عيسى عليه‏السلام مى‏توان استنباط كرد: بنابر ديدگاه اول، تأكيد و توجه حضرت عيسى عليه‏السلام بر اصلاح شريعت موسوى است، نه نفى شريعت گذشته. شريعت عيسوى ـ اگر بتوان به آن شريعت جديد گفت ـ بر پايه شريعت موسوى قرار گرفته است، نه بر مبانى كاملاً مخالف و مغاير با آن. اين ديدگاه با آموزه‏هاى اسلامى همخوانى بيشترى دارد.

     برخلاف اين نگاه، بنابر ديدگاه دوم تحولى اساسى در الهيات و شريعت موسوى رخ مى‏دهد؛ زيرا با آمدن عيسى و فديه شدن او به خاطر گناه ذاتى انسان، شريعت جديدى جايگزين شريعت پيشين مى‏گردد كه شريعت ايمان خوانده مى‏شود و تفاوت‏هاى بنيادين با شريعت موسوى دارد.

     اين مقاله با رويكرد تحليلى و نظرى و با هدف بررسى شريعت در مسيحيت نگاشته شده است و چنين به نظر مى‏رسد كه هرچند از سخنان پولس درباره شريعت ايمان، مى‏توان نفى مطلق شريعت «اعمال» را برداشت كرد؛ اما به مرور، شريعتى با اعمال حداقلى جايگزين شريعت موسوى شد. به نظر مى‏رسد شريعت جديد با اشكالات جدى مواجه است.

 

كليدواژه‏ها: شريعت، مسيحيت، شريعت موسوى، شريعت ايمان، نفى شريعت.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
158
شماره صفحه: 
135
محتوای تغذیه