مسعود راعي دهقي

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

اقدام متقابل و حقوق بين‏ الملل

معرفت سال بيستم ـ شماره 165 ـ شهريور 1390، 103ـ116

مسعود راعى ‏دهقى*

چكيده

اقدام متقابل جزء مهم‏ترين مباحث مطرح در رابطه با مسئوليت بين‏المللى دولت‏هاست. اختصاص يافتن مواد 49 تا 53 از طرح 2001 مسئوليت بين‏المللى ناشى از رفتار خلاف دولت‏ها (بخش سوم از فصل دوم) بيانگر اهميت اين ضمانت اجراى بين‏المللى در خصوص نقض تعهدات است. كميسيون حقوق بين‏الملل طى مواد مذكور به هدف، محدوده، شرايط و ساير مسائل مربوط به اقدام متقابل پرداخت. سؤال اصلى در بحث اقدام متقابل آن است كه در صورت نقض تعهد توسط يك دولت، چه اقداماتى توسط دولت خسارت‏ديده مى‏تواند به عنوان اقدام متقابل صورت پذيرد؟ آيا اين اقدامات صرفا توسط دولت مستقيم صدمه‏ديده مى‏تواند و يا بايد صورت گيرد و يا براى دولت‏هاى ثالث هم امكان‏پذير است؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، آيا صلح و امنيت بين‏المللى مورد تهديد قرار نخواهد گرفت؟

از مباحث مطرح در اين زمينه و با لحاظ روش توصيفى ـ تحليلى به دست مى‏آيد كه هنوز در خصوص اين تأسيس جمعى توافق جامعى صورت نگرفته است. مشكل اصلى ناشى از فقدان چارچوبه نظريه پذيرفته‏شده جهانى است. على‏رغم آنكه كميسيون حقوق بين‏الملل تلاش‏هاى زيادى نيز انجام داده است.

كليدواژه‏ها: اقدام متقابل، ضمانت اجرا، حقوق بين‏الملل، دولت صدمه‏ديده، دولت مسئول، اصل تناسب.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
165
شماره صفحه: 
103

معنادارى و حق حيات

معرفت سال بيستم ـ شماره 165 ـ شهريور 1390، 87ـ102

نويد بابايى*

مسعود راعى‏ دهقى**

چكيده

يكى از مباحث جدى مربوط به فلسفه حقوق بشر كه امروزه در عرصه جهانى از اهميت بسزايى برخوردار است، تعيين نسبت ميان حقوق بشر و معنادارى حيات است. آنچه در اين نوشتار به صورت توصيفى ـ تحليلى دنبال مى‏شود پرداختن به اين سؤال است كه آيا اين حق به صرف انسان بودن به فرد تعلّق مى‏گيرد يا در تعلّق آن معنادارى حيات نيز دخيل است؟ در اين رابطه دو احتمال وجود دارد. احتمال اول آن است كه هيچ عامل اعتقادى در تحقق اين حق نقش‏آفرين نباشد. اثر اين مبنا تعارض حق حيات با اعتقادات دينى است. نتيجه حاصل از احتمال دوم، دخيل شدن ارزش‏ها و باورهاى دينى در تحقق حقوق بشر و تعيين قلمرو و دامنه آن است كه در اثر آن، مفهوم كرامت ارزشى شكل مى‏گيرد و در نتيجه، اين حقوق هم از نظر امتداد، هم از نظر كيفيت تعلّق و هم از لحاظ عوامل محدودگر متفاوت خواهد شد.

ادعاى اين نوشتار، تبيين، تحليل و تأييد احتمال دوم است؛ پذيرش احتمال دوم به معناى پذيرش مبانى، منابع، اهداف و ضمانت‏هاى اجراهاى حقوقى، متفاوت از آن چيزى است كه در اسناد بين‏المللى حقوق بشرى آمده است.

كليدواژه‏ها: حق حيات، معنادارى، اراده، تفكيك‏انگارى، عينيت‏انگارى.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
165
شماره صفحه: 
87

نقد و بررسي كتاب «تاريخچه و اسناد حقوق بشر در ايران»

بازخواني يك انديشه

نقد و بررسي كتاب «تاريخچه و اسناد حقوق بشر در ايران»

مسعود راعي

اشاره

كتاب تاريخچه و اسناد حقوق بشر در ايران، كه به سال 1381 به وسيله انتشارات روشنفكران، توسط خانم شيرين عبادي منتشر شده است، در فصل دوم خود به نقد قوانين جمهوري اسلامي ايران اختصاص يافته است. نويسنده در اين كتاب با معيار قرار دادن اسناد حقوق بشري، بسياري از قوانين داخلي را به چالش كشيده است. از آن رو كه كتاب مزبور مورد مطالعه جوانان و حقوقدانان قرار مي گيرد، اين نوشتار بر آن است تا با طرح برخي از مسائل بنيادين اسلام، كه جزء زيرساخت هاي نظام حقوقي اسلام مي باشد و ظاهراً مورد توجه نويسنده واقع نشده است، به نقد و بررسي موردي مطالب بپردازد. يادآوري اين نكته ضروري است كه به دليل حجم زياد مطالب، تلاش گرديد تنها به برخي مباحث محوري فصل دوم كتاب پرداخته شود، و بررسي ساير موارد به فرصت ديگري موكول گردد.

سال انتشار: 
14
شماره مجله: 
93
شماره صفحه: 
92

ديوار حائل و مشروعيت ساخت آن در پرتو قواعد حقوقى بشردوستانه

ديوار حائل و مشروعيت ساخت آن در پرتو قواعد حقوقى بشردوستانه

مسعود راعى

سال انتشار: 
13
شماره مجله: 
82
شماره صفحه: 
58

جايگاه حق توسعه در حقوق بشر معاصر

جايگاه حق توسعه در حقوق بشر معاصر

مسعود راعى

 

تعريف «توسعه»

مفهوم «توسعه» در نظر علماى حقوق و اقتصاد، داراى تعريف يكسانى نمى باشد. نظرى اجمالى به تعاريف، براى ارائه يك مفهوم روشن از «توسعه» و در نتيجه، تعيين جايگاه آن ضرورى مى نمايد:1

سال انتشار: 
10
شماره مجله: 
49
شماره صفحه: 
16

حقوق اقليت ها در نظام علوى

حقوق اقليت ها در نظام علوى

مسعود راعى

مقدمه

سال انتشار: 
9
شماره مجله: 
37
شماره صفحه: 
64

حقوق بشر و حقوق اسلامىتعارض يا تعامل؟

حقوق بشر و حقوق اسلامى
تعارض يا تعامل؟

مسعود راعى

مقدمه

سال انتشار: 
9
شماره مجله: 
36
شماره صفحه: 
18

وضعيت حقوقي دولت صدمه‏ نديده و مسئوليت بين‏ المللي

وضعيت حقوقي دولت صدمه‏نديده و مسئوليت بين‏المللي

مسعود راعي1

چكيده

شناسايي دولتي كه به دليل نقض يك تعهد، خسارت ديده است، از جمله مباحثي است كه در حقوق داخلي و حقوق بين‏المللي محل آرا و ديدگاه‏هاي گوناگون مي‏باشد. نظرياتي همچون «تساوي شرايط»، «سبب نزديك و بي‏واسطه»، «سبب اصلي و متعارف»، «رابطه عرفي در حقوق داخلي»، «دولت مستقيما صدمه‏ديده» و «دولت ثالث» در حقوق بين‏الملل، از جمله اين آراست. با صدور رأي 2004 ديوان بين‏المللي دادگستري در خصوص احداث ديوار حائل در مناطق اشغالي فلسطين، تعريف جديدي از «دولت ثالث» يا دولتي كه مستقيما صدمه‏نديده است، گشوده شد.

اين مقال با رويكرد نظري و تحليلي، و با هدف بررسي آراي مراجع قضايي بين‏المللي، به تعريف دولت ثالث و رابطه آن با موضوع استناد به مسئوليت بين‏المللي دولت مرتكب مي‏پردازد. پذيرش دو نوع رژيم مسئوليت بين‏المللي در خصوص نقض تعهدات بين‏المللي، از نتايج مهم اين بحث مي‏باشد.

كليدواژه‏ها: نقض تعهد، دولت صدمه‏ديده، دولت ثالث، آراي قضايي بين‏المللي، قواعد آمره، مسئوليت بين‏المللي.

سال انتشار: 
17
شماره مجله: 
134
شماره صفحه: 
13
محتوای تغذیه