ابوالفضل ذكائي

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

ماهيت حكومت دينى در انديشه سياسى آيت‏ اللّه مصباح و شيخ فضل‏اللّه نورى

سال بيست و سوم ـ شماره 200 (ويژه علوم سياسى)
 

ابوالفضل ذكائى : دانشجوى دكترى علوم سياسى دانشگاه آزاد اسلامى واحد شهرضا   

zokaei.abolfazl@yahoo.com

دريافت: 1/6/92               پذيرش: 11/11/92
چكيده
در باب افكار سياسى علماى جهان اسلام و لزوم پذيرش حكومت فقيه، مباحث گوناگونى مطرح است. ازاين‏رو، برخى محققان فقيهى مانند شيخ فضل‏اللّه نورى را متهم به حمايت از سلطنت مى‏كنند، و برخى ديگر نظريه «ولايت فقيه» را ساخته عصر كنونى مى‏دانند. هدف اين پژوهش، كه با روش توصيفى ـ تحليلى و با بهره‏گيرى از مطالعات تاريخى و كتابخانه‏اى صورت گرفته، بازشناسى چگونگى ماهيت حكومت دينى و حاكميت در جهان تشيع، از سوى دو فقيه مبارز جهان اسلام ـ آيت‏اللّه مصباح و شيخ فضل‏اللّه نورى ـ است.
     آيت‏اللّه مصباح به‏عنوان ايدئولوگ فصل جديد انقلاب اسلامى و شيخ فضل‏اللّه نورى به‏عنوان مبتكر حكومت «مشروطه مشروعه» در عصر قاجاريه، هر دو بر لزوم ولايت فقيه و برقرارى حكومت اسلامى و دولت دينى تأكيد دارند. اما شيخ فضل‏اللّه نورى اعمال ولايت فقها را در عصر مشروطه در حد مقدور ـ نه حد مطلوب ـ در قالب سلطنت مشروطه مشروعه ممكن مى‏دانست، و آيت‏اللّه مصباح با توجه به شرايط زمانى عصر خود، اعمال حكومت فقيه را در قالب نظام تفكيك قواى جمهورى اسلامى و با اختيارات بيشتر براى ولىّ‏فقيه مجاز مى‏شمارد.

كليدواژه ‏ها: حكومت، دولت، دين، سلطنت، ولايت، فقيه.

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
200
شماره صفحه: 
11

بررسى مفاهيم مدرن در انديشه سياسى شيخ فضل اللّه نورى و آيت اللّه مصباح

معرفت سال بيست و دوم ـ شماره 184 ـ فروردين 1392، 81ـ93

ابوالفضل ذكائى*

چكيده

با شكل گيرى سلسله قاجاريه و ورود بسيارى از روشن فكران و نخبگان دانشگاهى به غرب در اين ايام، تعاريفى جديد از مفاهيم مدرن وارد گفتمان سياسى روشن فكران در داخل كشور شد. با ورود تعاريف جديدى از مقولاتى همچون قانون و قانون گذارى، آزادى و مساوات به ادبيات سياسى، جامعه روحانيت و علما مجبور به بيان نظرات خود در اين رابطه شدند.

     اين پژوهش، با استفاده از روش توصيفى ـ تحليلى و با بهره گيرى از مطالعات تاريخى و كتابخانه اى به بررسى آراء سياسى شيخ فضل اللّه نورى و آيت اللّه مصباح در باب تعاريف جديد از مفاهيم مدرن مى پردازد. علت بررسى نظريات آيت اللّه مصباح (به عنوان يكى از متفكران تأثيرگذار در باب افكار سياسى انقلاب اسلامى) در كنار انديشه شيخ فضل اللّه اين است كه ايشان نيز به سان شيخ على رغم حملات برخى گروه هاى روشنفكرى، همواره بر نداى اسلام خواهى خود تأكيد داشته اند. ازاين رو، بررسى اين دو شخصيت در تقويت اين پژوهش و فهم مطالب مهم مى نمايد. مى توان گفت: انديشه شيخ فضل اللّه و آيت اللّه مصباح مبتنى بر اسلام خواهى است و تفاوت هاى ديده شده در لحن بيان مطالب، به نوع انديشه دينى اين دو فقيه بازنمى گردد، بلكه با توجه به ادبيات سياسى حاكم بر هر عصر، قابل توجيه است.

 

كليدواژه ها: قانون، قانون گذارى، مجلس شورا، آزادى، مساوات، سلطنت، ولايت مطلقه فقيه.

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
184
شماره صفحه: 
81
محتوای تغذیه