عرفان اسلامي

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

كيفيت تجلّى حق تعالى در عرفان اسلامى

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 177 ـ شهريور 1391، 37ـ53

على صادقى*

چكيده

از مسائلى كه در عرفان اسلامى و بيانات اهل معرفت مورد توجه واقع شده، مسئله چگونگى ظهور حق تعالى در مراتب تعينات است؛ يعنى چگونه حق ـ جلّ و علا ـ از مرتبه كمون به مرتبه ظهور رسيده است. آنچه اين مقاله به بررسى آن پرداخته، اين است كه اين امر از آن مرتبه اى كه هيچ نحو تعينى از خود ندارد، چگونه به مرحله اى مى رسد كه براى ما قابل مشاهده مى گردد. همّ اساسى اين پژوهش، توضيح بسامان و تبيين نظام مند نظر مشهور از اهل تحقيق است كه در نهايت، بدين قرار قابل عرضه مى باشد: در تعينات ذاتى، مانند تعين اوّل، ظهور از آنِ حق بوده، هستى حقيقى از اوست و در تعيناتى كه در دايره فيض مقدس است، خلق ظهور داشته و حق باطن است؛ يعنى خلق حجاب حق است و اگر حجاب خلق برداشته شود، هستى حق ظاهر مى گردد.

 

كليدواژه ها: تجلّى، ظهور، ظاهر، مظهر، وحدت، كثرت.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
177
شماره صفحه: 
37

دو ساحت ظاهر و باطن در جهان بينى جلال الدين مولوى

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 177 ـ شهريور 1391، 13ـ28

محمد فنائى اشكورى*

چكيده

به نظر مى رسد از مهم ترين اركان جهان بينى عرفانى توجه به دو ساحت «ظاهر» و «باطن» واقع است. بر اين اساس، هر امر واقعى، اعم از عالم و آدم و حتى حضرت بارى تعالى، داراى اين دو شأن هستند. علوم ظاهرى در پى شناخت ظاهر عالم هستند، اما عرفان كوشش انسان براى راه يافتن به باطن هستى است. اين آموزه از اركان انديشه عرفانى مولانا جلال الدين بلخى و كليد فهم انديشه ها و آثارش به ويژه شاهكار او «مثنوى معنوى» است.
     هدف اين نوشتار، بيان ديدگاه مولوى در اين زمينه است و روش آن، استخراج ابيات مربوطه از مثنوى معنوى و شرح و تفسير آنهاست. دستاورد اين تحقيق اين است كه از نگاه مولوى، عالم، آدم، معرفت، دين، قرآن، عمل انسان و هر حقيقت ديگرى داراى ظاهر و باطن يا بطونى است و معرفت اصيل، رسيدن به آن بطون است. دين دارى و دين ورزى عارفانه كشف جغرافياى باطن و زيستن در آن است.

كليدواژه ها: ظاهر، باطن، غيب، شهادت، معرفت، عرفان، تأويل، شريعت، حقيقت.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
177
شماره صفحه: 
13
محتوای تغذیه