نهضت مشروطه

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

انقلاب مشروطه و نقش رشد جمعيت جوان در آن

معرفت سال بيستم ـ شماره 171 ـ اسفند 1390، 125ـ134

انقلاب مشروطه و نقش رشد جمعيت جوان در آن

رضا رمضان نرگسى*

چكيده

در انقلاب مشروطه، عوامل زيادى نقش داشت كه يكى از آنها عوامل جمعيت جوان بود. جمعيت جوان در انقلاب مشروطه عبارت بود از: 1. طلّاب جوان؛ 2. جوانان لوطى‏منش؛ 3. نيروى‏هاى اجرايى داوطلب براى علما؛ 4. جوانان منوّرالفكر غربگرا. سه دسته اول براى تشكيل مشروطه بومى تلاش مى‏كرد، ولى قسم اخير در خدمت مشروطه سكولار و غربگرا قرار داشت.

كليدواژه‏ها: جوانان، رشد جمعيت، انقلاب مشروطه، علما، دارالفنون، منورالفكران.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
171
شماره صفحه: 
125

مفهوم مساوات در نهضت مشروطه

مفهوم «مساوات»

در نهضت مشروطه

ماشاءاللّه حشمتي

مقدّمه

«مساوات» همچون «آزادي» واژه اي زيبا، مبهم و كشدار است و قابليت پذيرش معاني گوناگوني را دارد. واژه «مساوات» از واژه هاي مورد اختلاف در نهضت مشروطه بود. اصل هشتم متمّم قانون اساسي بر مساوات حقوقي آحاد ملت تأكيد داشت و تمام اتباع ايران، اعم از مسلمان و غير مسلمان را دربر مي گرفت. تساوي حقوق مطرح شده توسط مشروطه خواهان غرب زده بكلي با احكام شرع اسلام تعارض داشت. اگرچه اسلام افراد بشر را از لحاظ انساني با هم برابر و در حقوق و تكاليف انساني يكسان مي داند، اما در اجراي احكام شرعي در جامعه، هر يك از مسلمان و غيرمسلمان از حقوق متفاوتي برخوردار است. بر اين اساس، مجتهدان با آن به عنوان اصلي معارض با احكام شريعت مخالفت كردند.

سال انتشار: 
14
شماره مجله: 
95
شماره صفحه: 
89

مفهوم‏شناسي آزادي در عصر مشروطيت

مفهوم‏شناسي آزادي در عصر مشروطيت

ماشاءاللّه حشمتي

مقدّمه

«آزادي» واژه‏اي است كه بشر در طول تاريخ پيوسته در جست‏وجوي آن بوده و براي به دست آوردن آن، به هر وسيله‏اي چنگ زده و خسارات مالي و جاني فراواني متحمّل شده است. آزادي موهبتي است الهي كه رشد و تكامل انسان بدون آن ممكن نيست. انسان آزاد آفريده شده  و هيچ كس برده و بنده ديگري نيست. آزادي به اين معنا حق طبيعي و فطري هر انساني است. بر اين اساس، كسي نمي‏تواند آن را از ديگري سلب نمايد و يا به او اعطا كند.

سال انتشار: 
13
شماره مجله: 
86
شماره صفحه: 
98

مفهوم شناسي «عدالت‏خانه»، «مشروطه» و «مشروطه مشروعه»

مفهوم‏شناسي

«عدالت‏خانه»، «مشروطه» و «مشروطه مشروعه»

عليرضا روحاني

سال انتشار: 
13
شماره مجله: 
86
شماره صفحه: 
89

(نقش فرق ضالّه در مشروطيت)

حركت در سايه

(نقش فرق ضالّه در مشروطيت)

سيد حميدرضا روحاني

سال انتشار: 
13
شماره مجله: 
86
شماره صفحه: 
74

رهبران فكرى مشروطه غربىماهيت، اهداف، ترفنده

رهبران فكرى مشروطه غربى
ماهيت، اهداف، ترفنده

جواد سليمانى

 

اشاره

بسيارى از مواضع فكرى و سياسى منوّرالفكران غير مذهبى دهه دوم و سوم انقلاب اسلامى ايران با انديشه ها و ترفندهاى روشن فكران ليبرال عصر انقلاب مشروطه شباهت دارد; حتى در برخى موارد شعارها و راه كارهاى آنان براى نفوذ و استحاله هويّت دينى ملت مسلمان ايران كاملا بر يكديگر منطبق مى باشند. از اين رو، نوشتار حاضر به طور فشرده و گذرا به افكار، فعاليت ها، و ويژگى هاى شخصيتى دو تن از رهبران فكرى مشروطه غربى در ايران پرداخته، راه كارهاى آنان را براى مبارزه با نيروهاى مذهبى جامعه ايران مورد بررسى قرار داده است.

سال انتشار: 
12
شماره مجله: 
65
شماره صفحه: 
104

مشروطه در آينه عبرت

مشروطه در آينه عبرت

شمس الله مريجى

 

مقدّمه

سال انتشار: 
12
شماره مجله: 
65
شماره صفحه: 
92

مواضع آية اللّه نائينى در جريان مشروطيت و حوادث پس از آن

مواضع آية اللّه نائينى در جريان مشروطيت و حوادث پس از آن

على نقى ذبيح زاده

زندگانى

محمدحسين نائينى از خاندان معروف روحانى نائين در سال 1273 يا 1277 هجرى قمرى به دنيا آمد. پدرش ميرزا عبدالرحيم و پدر بزرگش حاج ميرزا محمدسعيد يكى پس از ديگرى شيخ الاسلام نائين بودند.

سال انتشار: 
11
شماره مجله: 
52
شماره صفحه: 
99

نقش آية اللّه سيد محمدكاظم يزدى در نهضت مشروطه

نقش آية اللّه سيد محمدكاظم يزدى در نهضت مشروطه

على نقى ذبيح زاده

 

از ولادت تا مرجعيت

سال انتشار: 
10
شماره مجله: 
50
شماره صفحه: 
111

نقش آيه الله شيخ فضل الله نورى در نهضت مشروطيت

نقش آيه الله شيخ فضل الله نورى در نهضت مشروطيت

على نقى ذبيح زاده

چكيده

آية الله شيخ فضل الله نورى از جمله مبارزان برجسته و رهبران بزرگ نهضت مشروطيت به حساب مى آيد. وى در هنگام استبداد رژيم قاجار پس از جريان تنباكو، به همراه ساير روحانيان تز برپايى عدالت خانه را پذيرفت و اين جنبش را ناشى از فقر عمومى، بى قانونى زمامداران، نفوذ بيگانگان در كشور مى دانست. مبارزه علما بر ضد امپرياليسم و دخالت بيگانگان، سرانجام پايان دوره استبداد صغير و فتح تهران را در سال 1327 هـ. ق. به همراه داشت. اما به دليل اين كه شيوه كار مجلس شوراى ملى بيش تر بر پايه سكولاريسم مبتنى و قوه مقننه عملاً در دست مالكان بزرگ محافظه كاران و طرفداران دولت انگليس بود، پس از اندك زمانى، رهبران مشروطه از ادامه مبارزه نااميد شدند. شيخ فضل الله نورى از آن روز كه متوجه شد كج انديشان و معاندان با شعارهاى زيباى حرّيت و دمكراسى و برابرى درصدد نفى قوانين و دستورات شريعت اسلام هستند، خود را از خيل مشروطه خواهان جدا كرد و با تشريع مواضع اسلامى به مبارزه با ملحدان و كج انديشان پرداخت و مبارزه پى گير و سرسختانه خويش را بر ضد انقلاب مشروطه آغاز كرد.

اين مقال عمدتاً به مبارزات و نقش شيخ شهيد در نهضت مشروطه و مبارزات وى با انحرافات در جامعه ايران آن زمان مى پردازد. امروز كه جامعه اسلامى ما دومين دهه پيروزى انقلاب اسلامى را سپرى مى كند; انقلابى كه به نحوى اهداف شيخ شهيد را در جامعه اسلامى ايران عينيت بخشيد، متأسفانه شاهد كم لطفى و بى انصافى برخى روشنفكران نسبت به ساحت شيخ فضل الله نورى هستيم. اين قلم حوادث زنده تاريخ را به نسل نوخاسته انقلاب ارائه مى كند تا فرهيختگان جامعه اسلامى با نگاهى دوباره، به ارزيابى نهضت مشروطه و نقش شيخ فضل الله نورى در اين نهضت بپردازند.

سال انتشار: 
9
شماره مجله: 
42
شماره صفحه: 
62
محتوای تغذیه