وحي

  • strict warning: Non-static method view::load() should not be called statically in D:\Websites\nashriyat\modules\views\views.module on line 879.
  • strict warning: Declaration of views_handler_argument::init() should be compatible with views_handler::init(&$view, $options) in D:\Websites\nashriyat\modules\views\handlers\views_handler_argument.inc on line 745.
  • strict warning: Declaration of views_handler_filter::options_validate() should be compatible with views_handler::options_validate($form, &$form_state) in D:\Websites\nashriyat\modules\views\handlers\views_handler_filter.inc on line 589.
  • strict warning: Declaration of views_handler_filter::options_submit() should be compatible with views_handler::options_submit($form, &$form_state) in D:\Websites\nashriyat\modules\views\handlers\views_handler_filter.inc on line 589.
  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\Websites\nashriyat\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.
  • strict warning: Non-static method view::load() should not be called statically in D:\Websites\nashriyat\modules\views\views.module on line 879.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in D:\Websites\nashriyat\modules\views\plugins\views_plugin_style_default.inc on line 25.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_row::options_validate() should be compatible with views_plugin::options_validate(&$form, &$form_state) in D:\Websites\nashriyat\modules\views\plugins\views_plugin_row.inc on line 135.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_row::options_submit() should be compatible with views_plugin::options_submit(&$form, &$form_state) in D:\Websites\nashriyat\modules\views\plugins\views_plugin_row.inc on line 135.
  • strict warning: Non-static method view::load() should not be called statically in D:\Websites\nashriyat\modules\views\views.module on line 879.

امكان و ماهيت وحى

سال نوزدهم ـ شماره 158 ـ بهمن 1389، 13ـ26

يداللّه دادجو*

چكيده

يكى از مباحث مهم درباره پديده وحى، امكان آن است؛ چراكه امكان ارتباط بشر با خالق هستى، وى را در نيل به حيات معقول و زندگى جاودانه يارى مى‏كند. در طول تاريخ نزول وحى، همواره برخى از متفكران از پذيرش آن سرباز زده‏اند. اين انكار و نپذيرفتن به علل و شيوه‏هاى مختلف ابراز مى‏شده است. برخى از انديشوران با ادعاى ممكن نبودن آن، به اين نتيجه رسيده‏اند كه انسان محدود چگونه مى‏تواند با خالق هستى، كه وجودى غيرمحدود و مجرد از ماده است، ارتباط برقرار كند. اساسا اين ارتباط غيرممكن است؛ زيرا اگر اين امر محال نيست چرا در طول حيات بشر، پيامبران الهى كه تلقّى‏كنندگان برجسته وحى‏اند. همواره مورد انكار و ناباورى واقع شده‏اند.

     در اين جستار با روش تحليلى عقلى و نقلى و با رويكرد جمع بين مطالعه درون‏دينى و برون‏دينى، با هدف بررسى شبهات پيرامون امكان و ماهيت وحى پرداخته و ثابت شده است كه پذيرش وحى به صورت امرى خارق‏العاده و ملازم با محال ذاتى نيست.

كليدواژه‏ها: وحى، امكان، قوه قدسى، عقل فعال، وقوع وحى، محال ذاتى.

الهى بودن الفاظ قرآن

الهى بودن الفاظ قرآن

گروه كارورزى وحى

مقدّمه

قرآن كريم به سبب نقشى كه در عرصه‌هاى گوناگون علمى، فرهنگى، اخلاقى، فردى و اجتماعى بشر داشته است، همواره مورد توجه انديشمندان بوده و از جهات گوناگون مورد تحليل و بررسى قرار گرفته و هر روز سؤالات و تحقيقات جديدى درباره آن انجام مى‌گيرد. الهى بودن الفاظ اين كتاب از جمله مسائلى است كه از ديرباز مورد توجه بوده، اكنون نيز مورد توجه محافل علمى است. سه ديدگاه كلى در اين باب مطرح مى‌باشد:1

معرفت شماره 060 - آذر 1381

شماره:60  عنوان: ويژه‌نامه وحى

 

  • پرتوى از كلام رهبرى
  • سرمقاله

اخلاق و عرفان

  • اخلاق و عرفان اسلامى/ استاد محمدتقى مصباح

مقالات ويژه نامه علوم قرآنى (وحـى)

زبان وحى

 

زبان وحى

دكتر ابوالفضل ساجدى

چكيده

زبان وحى داراى ويژگى هايى است كه روشن نمودن آن ها از طرفى به فهم و تفسير دقيق تر آن كمك مى نمايد و از طرفى، پاسخ برخى از ترديدها و سؤالات در مورد اعتبار وحى را فراهم مى آورد. پرداختن به تمام ويژگى هاى زبان وحى فراتر از گنجايش يك مقاله است، لذا در اينجا از ميان ويژگى هاى مختلف آن دو نمونه مهم مورد بحث قرار مى گيرد:

1. واقع نمايى يا شناختارى بودن گزاره هاى وحيانى 2. چند بُعدى بودن آن ها. بر اين اساس، اين مقاله در دو بخش ارائه مى شود:

بخش اول، به تبيين نحستين ويژگى مى پردازد. نظريات غيرشناختارى گزاره هاى دينى1 را غير واقع نما و بدون پشتوانه واقعى مى دانند. آن ها غالباً نگاهى ابزارانگارانه به دين دارند و به واقعيت داشتن يا نداشتن مداليل گزاره هاى وحيانى كارى ندارند. شناخت و بررسى رويكردهاى غيرشناختارى به زبان دين از اهميت ويژه اى برخوردار است، به اين دليل كه از يك سو، به ميان تهى بودن گزاره هاى وحيانى مى انجامد و از سوى ديگر، طيف وسيعى از ديدگاه هاى امروزين حاكم در حوزه زبان دين را در برمى گيرد. در اين مقاله، ابتدا مراد از غيرشناختارى بودن گزاره ها و سپس بررسى مختصر اين ديدگاه ها و امكان تطبيق آن ها بر زبان قرآن بيان مى گردد. در اين قسمت، ادله درون دينى و برون دينى بر واقع نمايى گزاره هاى قرآنى ارائه مى گردد.

بخش دوم، به تبيين ويژگى دوم اختصاص دارد. در اين بخش، چند بُعدى بودن گزاره هاى اِخبارى در دين، اهميت ويژه بُعد احساسى در گزاره هاى دينى و غفلت برخى از دين شناسان غربى از بُعد اِخبارى گزاره هاى دينى مورد بحث قرار مى گيرد.

نفوذ ناپذيرى وحى

 

 

 

 

 

 

 

نفوذ ناپذيرى وحى

جعفر انوارى

مقدّمه

درباره وحى و قرآن بحث هاى گوناگونى بر بيان و بنان انديشمندان علوم قرآنى جارى شده است. يكى از آن ها بحث «نفوذ ناپذيرى وحى» است. مفسّران و محققان قرآنى براى اثبات اين مدعا، به برخى از آيات استدلال كرده اند. از سوى ديگر، كسانى كه درصدد نفى نفوذ ناپذيرى وحى و قرآن برآمده اند نيز به آياتى چند و همچنين به افسانه «غرانيق» تمسّك جسته اند كه در اين نوشتار، ابتدا به نقل استدلال معتقدان به نفوذناپذيرى وحى مى پردازيم و پس از آن، گفتار دسته دوم نقل و نقد مى گردد.

تجربه گرايى دينى و وحى

 

 

 

 

 

 

 

تجربه گرايى دينى و وحى

ولى اللّه عباسى

جايگاه تجربه دينى در دين پژوهى نوين

بحث «تجربه دينى» داراى ابعاد گوناگونى است و در شاخه هاى متنوّع دين پژوهىِ نوين از آن بحث مى شود. از اين رو، براى مشخص كردن جايگاه اين بحث در نقشه جهانى دين پژوهى و نيز در نقشه منطقه اى فلسفه دين، ضرورى است نگاهى هر چند گذرا به شاخه هاى گوناگون دين پژوهى معاصر بيفكنيم.

وحى; تكلّم الهى

 

 

 

 

 

 

 

وحى; تكلّم الهى

على محمد قاسمى

چكيده

از كلمات لغويان استفاده مى شود كه معناى اصلى «وحى» انتقال پنهانى است; همان گونه كه در اصطلاح، تفهيم اختصاصى احكام و معارف از جانب خدا بر بندگان خاص خويش براى هدايت مردم است، كه مخصوص انبيا(عليهم السلام)مى باشد.

كلام» هم در لغت، اصوات پى در پى و داراى معناست، ولى «كلام الهى» لفظى و مانند كلام آدميان نيست; چرا كه خداوند داراى شكل و هيأت و اعضا و جوارح نيست و قايم بر هوا يا اجسام ديگر نمى باشد، اگرچه ممكن است جسمى تجلّى گاه كلام خدا باشد.

كلام خداوند نفسى هم نيست، زيرا غير از علم چيز ديگرى به نام كلام نفسى منشأ كلام نخواهد بود.

مى توان ادعا كرد كه تكلّم الهى (سخن گفتن) از صفات فعل است، اما كلام الهى در مواردى كه پيامبران مورد خطابند، همان حقايق و معارف الهى است كه بر قلب آن ها القا مى شود و از طريق علم حضورى قابل درك است.

البته حقيقت كلام الهى (وحى رسالى) براى ما قابل درك نيست; زيرا اختصاص به انبيا دارد، اگرچه با دلايل و براهين قاطع به وجود آن مى توان پى برد.

امكان وحى ( گروه بازنگري كتاب هاي معارف موسسه)

 

 

 

 

 

 

 

امكان وحى

گروه بازنگرى كتاب هاى معارف مؤسسه امام خمينى(قدس سره)

مقدّمه

مفهوم شناسى وحى ( گروه بازنگري كتاب هاي معارف موسسه)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مفهوم شناسى وحى

گروه بازنگرى كتاب هاى معارف مؤسسه امام خمينى(قدس سره)

نگاهى به پديده وحى

نگاهى به پديده وحى

حسن يوسفيان

 

معناى لغوى

وحى در زبان عرب و نيز در قرآن كريم، داراى كاربردهاى گوناگونى است كه در نگاه آغازين با يكديگر متفاوت مى نمايد، اما لغت شناسان، عنصر مشترك اين معانى را «پيام سريع و نهانى» دانسته اند. 1 اين پيام شكل هاى گوناگونى به خود مى گيرد و در گفتار و نوشتار و اشاره با چشم و ابرو جلوه گر مى شود، چنان كه شاعر عرب مى گويد: