تقوا

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

فرايند دستيابي به ملكة تقوا از منظر قرآن كريم

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هفتم ـ شماره 247 (ويژة علوم قرآني)

محسن کریمی قدوسی / کارشناس ارشد تفسير و علوم قرآن مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خمینی ره       mohsenak65@gmail.com
اسماعیل سلطانی بيرامي / استاديار مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خمينی ره        Soltani@qabas.net
دريافت: 5/10/96                    پذيرش: 9/3/97

سال انتشار: 
28
شماره مجله: 
247
شماره صفحه: 
23

عوامل گرايشى سازگارى همسران از ديدگاه قرآن كريم

سال بيست و پنجم ـ شماره 228 (ويژه علوم تربيتى)

حميد وحيديان اردكان / دانشجوى دكترى علوم قرآن و حديث دانشگاه فردوسى مشهد  hvahidian@gmail.com

دريافت: 29/11/94               پذيرش: 11/6/95

 

چكيده

يكى از مهم ترين عرصه هاى گوناگون زندگى بشر، كه سهم عمده اى از روابط اجتماعى را به خود اختصاص مى دهد، زندگى خانوادگى و ارتباط با همسر است. يكى از مهم ترين ايده ها در روابط همسران، همنوايى، همدلى و دورى از تنش است كه از آن به سازگارى تعبير مى شود. همسرانى كه در خانواده اى سازگار زندگى مى كنند از احساس رضايت و امنيت بالايى برخوردارند و كمتر دچار اضطراب و مشكلات روانى مى شوند. در چنين خانواده هايى نيازهاى عاطفى و روحى فرزندان به خوبى تأمين مى شود و مهارت هاى زندگى اجتماعى به خوبى در آنها شكل خواهد گرفت. اين، خود نقش بى بديل استحكام خانواده را در اجتماع نمايان مى سازد. چنين خانواده هايى در واقع نيروهاى فعال، اثرگذار و ايده آلى را براى جامعه تربيت مى كنند. داشتن زندگى سازگارانه با همسر، به رعايت قواعدى در زندگى مشروط است. در اين تحقيق، در پى كشف نظر قرآن در اين زمينه هستيم. قرآن كريم با توجه به اهميت فراوانى كه براى خانواده و سازگارى همسران قايل است، به زن و شوهر براى ساختن زندگى اى آرام و صميمى و به دور از هرگونه تنش توصيه هايى دارد. در اين تحقيق از ميان اين توصيه ها، عوامل گرايشى را مورد بحث قرار مى دهيم. اين مقاله با روش تحليلى ـ توصيفى، عوامل گرايشى سازگارى از ديدگاه قرآن كريم بررسى، و از روايات تفسيرى نيز بهره گرفته شده است.

 

كليدواژه ها: سازگارى، همسران، گرايشى، قرآن، ايمان، تقوا، اصلاح طلبى.

 

سال انتشار: 
25
شماره مجله: 
228
شماره صفحه: 
87

مفهوم شناسى صبر در اسلام و معادل يابى آن در روان شناسى

سال بيست و دوم ـ شماره 192 ـ آذر 1392، 15ـ30

حسين اميرى1
رحيم ميردريكوندى2
محمدرضا احمدى محمدآبادى3

چكيده

هدف مقاله حاضر تبيين مفهوم صبر در اسلام و معادل يابى آن در روان شناسى است. در ضمن، تلاش مى شود برخى از مفهوم شناسى ها و معادل يابى هاى پيشين مورد نقد و يا اصلاح قرار گيرد. اين نوشتار كه با روش توصيفى ـ تحليلى صورت گرفته، يافته هاى مهمى در سه جنبه حاصل گرديد: 1. بعد از بررسى لغوى، اصطلاحى و روايى نتيجه اين شد كه صبر عبارت است از: حفظ طمأنينه در برابر دشوارى ها و مهار مستمر نفس از بى تابى؛ 2. ارتباط اين مفهوم با مفاهيم تقوا، حلم و ورع مشخص شد؛ بدين ترتيب، تصور واضح ترى از مفهوم صبر مى توان داشت؛ 3. ارتباط مفهوم صبر با چند مفهوم روان شناختى بررسى گرديد و در نهايت، با توجه به تمايزها و تشابه هايى كه بيان گرديد، نتيجه اين شد كه از بين واژه هاى مطرح شده، معادل و مفهوم نزديك به صبر در مطالعات روان شناختى واژه «Patience» مى باشد.

كليدواژه ها: مفهوم شناسى، صبر، تقوا، خودمهارگرى، سرسختى، مقابله، مقاومت، تحمل، معادل يابى روان شناختى صبر.


1 كارشناسى ارشد روان شناسى بالينى مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره. Amirihossein61@gmail.com

2 استاديار گروه روان شناسى مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره. mirderikvandi@qabas.net

3 استاديار گروه روان شناسى مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره. m.r.ahmadi313@gmail.com

دريافت: 7/ 2/ 92 پذيرش: 29/ 8/ 92


 

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
192
شماره صفحه: 
15

ارتباط مفهومى محبت با ساير مفاهيم همسان و غيرهمسان قرآنى

معرفت سال بيست و دوم ـ شماره 187 ـ تير 1392، 91ـ107

صديقه سالار1

چكيده

واژه «محبت» و مفهوم آن، در فرهنگ قرآن كريم جايگاه ويژه دارد. اين نوشتار درصدد است تا از طريق بررسى تعامل معنايى واژه محبت با برخى از واژگان نظير مودت، ولايت، عبادت، رحمت، حنان، رأفت و شفقت و تقابل معنايى آن با برخى ديگر، نظير كراهت، بغض و عداوت، و همچنين از طريق بررسى برخى ديگر از عناصر زبانى قرآن مانند اراده و اختيار، فطرت، معرفت، تقوا، كه به گونه اى با مفهوم محبت در كاربردهاى قرآنى ارتباط پيدا مى كند، چگونگى روابط مفهومى محبت را با ديگر واژگان همسان و غيرهمسان در حوزه زبان قرآن تبيين و آشكار نمايد. محبت، به معناى ميل طبع همراه با حكمت و نزديكى بين دو چيز است كه اطاعت و وابستگى به محبوب را نتيجه دهد؛ بعد معنوى يك پيوند و برطرف كننده نياز نفسانى انسان و همچنين كشش ذاتى براى رسيدن به نوعى كمال است. از سوى ديگر، محبت نقطه اتصال مفاهيم شاخص قرآنى همچون ايمان، اختيار و اطاعت و دورى از گناه است. اين نوشتار نشان مى دهد كه نقش محبت در فرهنگ قرآنى نقشى اساسى است؛ زيرا نقطه اتصال بسيارى مفاهيم قرآنى محبت، حب و محبوب است.

كليدواژه ها: محبت، مودت، كراهت، ولايت، فطرت، اطاعت، تقوا.

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
187
شماره صفحه: 
91

معيارهاى گزينش مشاور در اسلام

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 176 ـ مرداد 1391، 33ـ49

احمد امامى راد*

چكيده

/نبشتار /حاضر درصدد بررسى شروطى است كه در گزينش و اعطاى مجوّز مشاور در اسلام لازم است. اين پژوهش، كه به صورت كتابخانه اى صورت گرفته، از آيات و روايات نكات ذيل را در اين باره استخراج كرده است: مهم ترين شرط مشاور در اسلام، «تقوا» است. ميزان تقواى شخص در رعايت مسائل اخلاقى نيز نقش بسزايى ايفا نموده، نوعى تضمين درونى به شمار مى آيد. داشتن صلاحيت حرفه اى، كه از دو مؤلفه «علم» و «تجربه» تشكيل شده، دومين شرط گزينش مشاور در اسلام است. عقل محورى، احترام به كرامت انسانى، توجه عاطفى مثبت به همه مراجعان، حريص و بخيل نبودن، صبر، آراستگى ظاهرى، عمل به دانسته ها، علم افزايى مداوم، صداقت و راستى قلبى و زبانى از ديگر صفات لازم براى مشاور در اسلام است. توجه به اين نكات در گزينش مشاور و اعطاى مجوّز فعاليت مشاوره اى موجب كاهش بسيارى از ضررهاى حاصل از مشاوره توسط افراد غيرصالح مى شود و از آسيب رسانى به مراجع و اين حرفه مقدس يارى رسان جلوگيرى خواهد كرد. 

كليدواژه ها: مشاور، اسلام، تقوا، اخلاق اسلامى، مراجع، عقل محورى.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
176
شماره صفحه: 
33

تبيين نقش «عصمت» و «تقوا» در تحقق اهداف حكومت اسلامى

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 172 ـ فروردين 1391، 31ـ46

تبيين نقش «عصمت» و «تقوا» در تحقق اهداف حكومت اسلامى

محمدعلى رنجبر*

چكيده

يكى از مواردى كه عقل حكم به ضرورت آن مى‏كند تشكيل حكومت به منظور حفظ نظم و امنيت است. اما هر حكومتى بر اساس مبانى فكرى و نظرى خاص به خود داراى اهدافى است و بر اساس همين اهداف، براى حاكمان خود شرايط و ويژگى‏هايى قايل مى‏شود. حكومت اسلامى هم داراى شرايطى است كه از جمله آن عصمت و تقواست.

اين مقاله درصدد پاسخ‏گويى به اين سؤال اصلى و اساسى است كه عصمت و تقوا به عنوان يكى از شرايط حاكم چه نقشى در تحقق اهداف حكومت اسلامى دارد؟ از اين‏رو، با بهره‏گيرى از آيات و روايات و با روش توصيفى و كتابخانه‏اى به تبيين نقش عصمت در تحقق اهداف حكومت اسلامى، در زمان حضور معصوم، و نقش تقوا در عصر غيبت مى‏پردازد و از آن‏رو كه مهم‏ترين هدف حكومت اسلامى، چه در زمان حضور معصوم و چه در عصر غيبت، رشد و تعالى بشر و تأمين سعادت دنيا و آخرت است عصمت و تقوا نقش كليدى و اساسى در تحقق اين اهداف و در نتيجه، كارآمدى نظام اسلامى دارند.

كليدواژه‏ها: حكومت، حكومت اسلامى، اهداف عام حكومت، اهداف خاص حكومت، عصمت، تقوا.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
172
شماره صفحه: 
31

ابعادى نظرى در باب اسلام و ارتباطات

پروفسور سيدحميد مولانا

مترجم: محمّدحسين برجيان1

چكيده

در اين مقاله با تكيه بر مفاهيم حكومت و ارتباطات در اسلام، فرايند تبليغ به مثابه شاخص ارتباطات اجتماعى در اسلام محور بحث قرار گرفته است. اصول تعيين‏كننده مرزهاى اخلاقى تبليغ در اسلام پنج چيز است: 1. توحيد؛ 2. امر به معروف و نهى از منكر؛ 3. تقوا؛ 4. امت يا جامعه؛ 5. امانت.

ارتباط بين فرهنگى و بين‏المللى (در اينجا تأكيد بر مليت است نه دولت ـ ملت) عناصر ضرورى امت اسلامى‏اند. بدين‏ترتيب تبليغ نظريه ارتباطات و اخلاق در اسلام است و براى شناخت آن بايد به پنج اصل مهم و پايه در اسلام اشاره كرد: «توحيد» در مقام يك نظريه وحدت‏گراى اطلاعاتى و ارتباطاتى، «امر به معروف و نهى از منكر» به مثابه نظريه مسئوليت راهنمايى و عمل، «امت» به مثابه مفهوم جامعه جهانى، «تقوا» بيانگر نظام اخلاقى تبليغ در اسلام، و «امانت» بيانگر شايستگى مشروط انسان براى خلافت الهى.

كليدواژه‏ها: تبليغ، توحيد، امر به معروف و نهى از منكر، تقوا، امت، امانت.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
151
شماره صفحه: 
111

فتنه ‏ها و راه‏هاي گريز از آنها

فتنه ‏ها و راه‏هاي گريز از آنها

عليرضا حيدري 1

چكيده

مسلمانان براي به سلامت گذشتن از فضايي كه به سبب آميخته شدن حق و باطل، غبارآلود و گم‏راه‏كننده شده است، بايد عوامل به وجود آورنده چنين فضايي را بشناسند تا بتوانند خود را از معركه نجات دهند. عوامل متعددي در ايجاد فضاي شبهه‏آلود مؤثرند. «زور» و «تزوير» از جمله ابزارهايي‏اند كه همواره افراد مشرك و معاند در طي حيات اسلام از آنها استفاده نموده و سعي كرده‏اند زماني با اجبار و ارعاب، آزادي انتخاب در دين و گزينش مذهب را از افراد سلب كنند، و گاهي با نيرنگ و فريب و با ظاهري آراسته، به انحراف در دين و در هم آميختن حق و باطل بپردازند و در اعتقادات مسلمانان شبهه ايجاد كنند. از سويي، شخصيت‏زدگي در طول تاريخ، انديشه و وجدان مردم را تحت‏الشعاع قرار داده و چهره‏هاي به ظاهر حق به جانب، دست‏مايه ايجاد شبهه و تلبيس امر بر مردمان ساده‏لوح شده‏اند. از جمله شيوه‏هاي تربيتي، شناخت درست فتنها در زندگي و راه‏هاي گريز از آنهاست. اين مقاله به اين مهم مي‏پردازد.

كليدواژه‏ها: فتنه، قرآن، سنّت، بدعت، دنيا، تقوا.

سال انتشار: 
17
شماره مجله: 
130
شماره صفحه: 
125
محتوای تغذیه