فرهنگ

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

اصول مديريت فرهنگي در فرايند فعاليت‌هاي اجتماعي با تكيه بر سيرة حضرت سليمان در قرآن كريم

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره هفتم، پياپي 262 (ويژة جامعه‌شناسي)

زهراالسادات موسوی/ کارشناس ارشد تفسیر و علوم قرآن دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم(قم)            M.z.resalat96@gmail.com
سیدعلی میرآفتاب/ استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (قم)    Mirsa110@yahoo.com‬
دريافت: 21/12/97                    پذيرش: 9/3/98
چکيده
در قرآن کریم شیوة حکومت‌داری و مدیریت برخی از پیامبران الهی شرح داده شده است، پیامبرانی که به شکلی صحیح و با توجه به مناسبات فرهنگی و اجتماعی عصر خود، جامعه را به بهترین شکل اداره کردند. مدیریت فرهنگی، مبتنی بر سرمشق‌ها و الگوهای فرهنگی است و جامعه‌شناسان معتقدند میزان موفقیت در به‌کارگیری شیوه‌های مدیریت یک جامعه، تحت تأثیر ارزش‌های حاکم بر بافت فرهنگی آن است. حال این سؤال قابل طرح است که آیا می‌توان در خصوص مدیریت فرهنگی، از مدیریتِ مبتنی بر تعالیم اسلام و قرآن بهره گرفت؟ در پژوهش پیش‌رو، به روش تحليلي ـ توصيفي با توجه و تأمل در سیرة مدیریتی و حکومتی حضرت سلیمان در قرآن کریم، برخی از این اصول همچون «تفقد و نظارت، تنبیه و تشویق، تکریم، تحقیق و بررسی، تعلیم و مکاتبه، ارزیابی و ایجاد رقابت» معرفی شده و با استفاده از منابع مدیریتی و تفسیری، به تبیین و شرح آنها پرداخته شده است.
كليدواژه‌ها: اصول، سیره، فرهنگ، مدیریت، مدیریت فرهنگی، حضرت سلیمان علیه السلام، قرآن کریم.
 


 

سال انتشار: 
26
شماره مجله: 
262
شماره صفحه: 
33

بررسي مختصات فرهنگي جهان اجتماعي دفاع مقدس

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هفتم ـ شماره 245 (ويژة جامعه‌شناسي)

سال انتشار: 
27
شماره مجله: 
245
شماره صفحه: 
63

بررسي شاخص‌هاي فرهنگ جهادي در انديشة مقام معظم رهبري

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و ششم ـ شماره 240 (ويژة علوم سياسي)

سال انتشار: 
26
شماره مجله: 
240
شماره صفحه: 
23

رهايى از تباهى و فساد و مظاهر فرهنگ غرب

سال بيست و چهارم ـ شماره 214 (ويژه علوم قرآنى)

آيت اللّه علّامه محمدتقى مصباح

چكيده

محيط پيرامونى، به ويژه فضاى فرهنگى و زيست گاه انسان، نقش برجسته اى در اصلاح و يا انحراف افراد جامعه دارد. بر اثر اختلاف فرهنگ ها و ارتباط گسترده جوامع با دنياى غرب از طريق رسانه هاى ارتباط جمعى، فضاى فرهنگى جامعه اسلامى آلوده شده است. تنها راه مبارزه با عناصر فرهنگى بيگانه و مصون ماندن از فرهنگ منحرف غربى، ترويج فرهنگ قرآن و معارف اهل بيت عليهم السلام مى باشد. وظيفه روحانيت، مبلغان دينى، رسانه هاى ارتباطى و به طوركلى متوليان فرهنگ اين است كه با ترويج فرهنگ سالم و معارف ناب اهل بيت عليهم السلام، به احياى فضاى فرهنگى در جامعه اسلامى همت گمارند.

 

كليدواژه ها: فرهنگ، فضاى فرهنگى، مظاهر فرهنگ و تمدن غرب، فرجام شيعيان.

 

سال انتشار: 
24
شماره مجله: 
214
شماره صفحه: 
5

بررسى ديدگاه هاى عمده مارشال هاجسن در مورد تاريخ و تمدن اسلامى

سال بيست و سوم ـ شماره 196 ـ فروردين 1393، 83ـ99

عبداللّه همتى گليان*

چكيده
در مورد تاريخ و تمدن اسلامى، توسط خاورشناسان نظرات گوناگونى مطرح شده كه يكى از آنها ديدگاه هاجسن است. وى علاوه بر اينكه به تأثيرپذيرى تمدن اسلامى از عوامل مختلف جامعه شناختى، اقتصادى، جغرافيايى و فرهنگى پرداخته، سعى كرده است با گرايش غرب محورى كه در آثار اغلب مستشرقان ديده مى شود نيز مقابله كند و تاريخ اسلام را در چارچوب وسيع تر تاريخ جهان مطالعه نمايد. ازاين رو، مقاله حاضر بر آن است تا به ديدگاه هاى عمده او در حوزه مطالعات اسلامى، كه در كتاب وى با عنوان «كارستان اسلام» انتشار يافته، بپردازد و از طريق بررسى اين اثر، نشان دهد كه توجه او به فرايندهاى تاريخى برحسب اكولوژى (بوم شناسى)، منافع گروهى، نقش افراد خلاق و غيره موارد جالبى هستند. همچنين تشريح اوضاع اجتماعى براساس عملكرد نخبگان نظامى، صاحب منصبان ادارى و اشراف، و نيز تأكيد بر جايگاه فرهنگ فارسى، همه داراى اهميتند؛ زيرا انسان را به سوى درك ژرف تر از تمدن اسلامى سوق مى دهند.

كليدواژه ها: ديدگاه هاجسن، تمدن، اسلام، فرهنگ، ايرانى ـ سامى.


* استاديار گروه تاريخ و تمدن ملل اسلامى دانشگاه فردوسى مشهد. hemati@ferdowsi.um.ac.ir
دريافت: 2/2/92 پذيرش: 10/12/92


 

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
196
شماره صفحه: 
83

ارزش‏ها و هنجارهاى متعالى در سوره لقمان و روش‏هاى كاربردى كردن آنها در جامعه

سال بيست و دوم ـ شماره 194 ـ بهمن 1392، 59ـ70

حميدرضا نريمانى1

عارفه خوروش2

حسين امامى3

چكيده

يكى از اصلى ترين عوامل تشكيل دهنده جوامع بشرى، «نياز» است كه در بستر فرهنگ بدان پاسخ گفته مى شود. ارزش ها، كه در قالب هنجارها تجلى مى يابند، عناصر مهم سازنده فرهنگ هر جامعه اند. تحقيق و كاوش پيرامون آنها، و در ادامه، تقويت و برجسته سازى اين عناصر، سبب حفظ و صيانت فرهنگ آن جامعه در برابر فرهنگ هاى مهاجم خواهد شد.

اين پژوهش، مى كوشد با روش تحليل محتوا در انوار مقدس سوره «لقمان»، به شرح و توضيح هشت نمونه از الگوهاى ارزشى و هنجارهاى پيرامون هريك از آنها، با استناد به آيات مباركه اين سوره بپردازد و بيان برخى از راه كارهاى جامعه پذيرى اين عناصر، ارائه روش و راهى نو به عنوان سرآغازى براى پژوهش هاى مشابه در آيات ساير سوره ها و نيز مقايسه سوره ها با يكديگر و تدوين مجموعه جامعى از الگوها و هنجارهاى موردنظر فرهنگ غنى اسلام، به عنوان يگانه راه پاسخ گويى به اساسى ترين نياز انسان، يعنى دستيابى به خوش بختى و رفاه حقيقى و ابدى، ازجمله نتايج حاصل از اين تحقيق به شمار مى روند.

كليدواژه ها: سوره لقمان، فرهنگ، ارزش ها، هنجارها، روش هاى كاربردى.

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
194
شماره صفحه: 
59

رسانه ملى و سبك زندگى

سال بيست و دوم ـ شماره 186 ـ خرداد 1392، 15ـ21

در گفت وگو با دكتر سيدحسين شرف الدين1

چكيده

سبك زندگى، از جمله مفاهيم رايج در علوم اجتماعى است كه در مقام معرفى برخى از واقعيت هاى فرهنگى جامعه به كار مى رود. تلقى «سبك» به عنوان شيوه، الگو، آيين، راه و رسم، نظم، قاعده و به تعبير برخى داستان زندگى در فرايندهاى جارى و پويش هاى مكرر و تجديدشونده، با فضاى  فرهنگى و انديشه اى جامعه ما تناسب بيشترى دارد.

     سبك در مقام تحقق امرى ترجيحى، تعينى، تجربى، تراكمى، نهادينه، تاريخى و ميان نسلى است. در مقام استقرار و براى نسل هايى كه بدان ارجاع مى دهند، ماهيت قاعده اى، هنجارى، توصيه اى و مناسكى دارد. در سطح فردى و روان شناختى، گاه از آن به منش، تيپ روانى و شخصيتى و عادت واره تعبير مى شود. در هر جامعه، معمولاً تنوعى از سبك ها و خرده سبك ها به اعتبارات مختلف رواج دارد. برخى سبك ها به دليل عموميت و ارجاع جمعى، كلان الگو شمرده مى شوند. مفهوم سبك به لحاظ گسترده معنا، تقريبا همه عناصر و مؤلفه هاى عينى و نمادين را دربر مى گيرد، اگرچه غالبا به جلوه هاى رفتارى و نمودهاى عينى تقليل يافته و تعريف مى شود.

     امروزه رسانه هاى جمعى، يكى از مجارى مهم و در مواردى بى بديل، در فرايند انتقال، تثبيت، تغيير، توجيه و حتى توليد سبك هاى زندگى شمرده مى شوند و اين گفت وگو به اين موضوع مى پردازد.

كليدواژه ها: سبك، رسانه، هنجار، الگو، عادت واره، فرهنگ، جامعه پذيرى.

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
186
شماره صفحه: 
15

درآمدى بر سبك زندگى اسلامى

 

سال بيست و دوم ـ شماره 185 ـ ارديبهشت 1392، 27ـ42

مجتبى فيضى*

چكيده

سبك زندگى از مفاهيم جديد در فضاى مدرنيته غربى است كه به سرعت مورد اقبال قرار گرفت و خاصيت ميان رشته اى يافت. هدف اين تحقيق، استخراج الگوى سبك زندگى اسلامى در ابعاد اعتقادى و اخلاقى، با تأكيد بر موضوع «نياز» نسبت به اين پديده است. معادل اين واژه در فرهنگ اسلامى، «سيره» مى باشد. سبك زندگى برآمده از آموزه هاى اعتقادى و ارزشى است و بنياد سبك زندگى اسلامى، علاوه بر اعتقادات كه مشتمل بر روح توحيد در تمامى شئون زندگى است، شامل امور ارزشى و اخلاقى ثابت است. تعاليم اسلام، دستورالعمل كلى به منظور وصول به سبك زندگى اسلامى را ارائه نموده است. بررسى تعامل دوسويه اجزاى مثلث «نياز، دين، سبك زندگى» نشان مى دهد كه ميان اين سه مقوله ترابط و پيوند گسست ناپذيرى وجود دارد. روش تحقيق به شيوه توصيفى ـ تحليلى مى باشد.

 

كليدواژه ها: سبك زندگى اسلامى، فرهنگ، نياز، اخلاق، سيره، الگو، دين.

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
185
شماره صفحه: 
27

نقش رسانه هاى جمعى در انتقال ارزش هاى اجتماعى (با تأكيد بر رسانه ملى)

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 179 ـ آبان 1391، 57ـ78

سيدحسين شرف الدين*

چكيده

منظومه يا نظام ارزش ها به عنوان بنيادى ترين مؤلفه فرهنگى هر جامعه، معمولاً از طريق نفوذ تدريجى به سازمان شخصيتى افراد و نهادها و ساختارهاى اجتماعى خود را در جلوه هاى انتزاعى و انضمامى بازتوليد كرده و همچون جويبارى در بسترهاى روانى و اجتماعى و در سپهر معنايى و گفتمانى غالب جامعه به حيات خويش ادامه مى دهد. انتقال ارزش ها به همراه ساير مؤلفه هاى وابسته، عمدتا از طريق كارگزاران و عوامل و وسايط خاصى صورت مى پذيرد. در عصر حاضر، رسانه هاى جمعى، به ويژه رسانه هاى تصويرى از برجسته ترين كانال هاى انتقال، احيا، تقويت، تغيير، ويرايش و حتى آفرينش ارزش ها شمرده مى شوند.  اين نوشتار درصدد است تا با محوريت رسانه ملى به عنوان يك دانشگاه عمومى و يكى از بازوان فرهنگى نظام اسلامى، و با ارجاع به زيرساخت هاى هنجارى و توقعات نهادى شده، نقش اين رسانه را در بازخوانى، انتقال، تبليغ، برجسته سازى و صيانت ارزش هاى اسلامى يا مورد تأييد اسلام را با رويكردى جامعه شناختى و ارتباطى مورد تحليل و واكاوى قرار دهد.

 

كليدواژه ها: فرهنگ، هنجار، ارزش، رسانه، رسانه ملى، جامعه پذيرى.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
179
شماره صفحه: 
57

شيوه فرهنگى تقابل و مبارزه مسلمانان با فتنه‏ گران از منظر نهج‏ البلاغه

معرفت سال بيستم ـ شماره 167 ـ آبان 1390، 47ـ60

عليرضا طبيبى*

قدرت‏ اللّه حسنى**

چكيده

يكى از مسائلى كه ممكن است در جامعه اسلامى به وقوع بپيوندد «فتنه» است. بخصوص به دليل آنكه شرايط زيست و ادامه حيات براى نفاق در جامعه دينى آماده‏تر است، فتنه نيز بيشتر گريبان‏گير جوامع اسلامى است. البته در اين پژوهش معناى سياسى فتنه مدنظر است كه معمولاً به منظور ضربه زدن به پيكره نظام سياسى و يا براندازى نظام‏هاى سياسى ـ اسلامى به وقوع مى‏پيوندد. مسئله مورد بحث در اين مقاله، شيوه فرهنگى تقابل و مبارزه مسلمانان با فتنه‏گران از منظر نهج‏البلاغه است. هدف از آن نيز ارائه مؤثرترين شيوه و كارآمدترين روش در مقابله با افراد فتنه‏گر است. بر اين اساس، اگر جامعه از غناى فرهنگى برخوردار باشد، كمتر در معرض آسيب قرار مى‏گيرد.

روش تجزيه و تحليل اطلاعات در اين پژوهش، توصيفى ـ تحليلى است و شيوه گردآورى اطلاعات اسنادى است.

كليدواژه‏ها: امام على عليه‏السلام، نهج‏البلاغه، فتنه، فرهنگ، نفاق، تقابل.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
167
شماره صفحه: 
47
محتوای تغذیه