حق

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

اوصاف شيعيان واقعي در وصاياي امام محمدباقر علیه السلام؛ عفو، گذشت و استيفاي حق*

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ شماره دوازدهم، پياپي 267 (ويژة كلام)

آيت‌الله علامه محمدتقي مصباح
چكيده
اين متن به شرح و تفسير كلام امام محمدباقر علیه السلام به يكي از اصحاب خويش جابربن يزيد جعفي است در خصوص اوصاف شيعيان واقعي. مؤمنان نبايد به ديگران ظلم كنند، مسلمانان بايد قوي و توانمند باشند و در برابر دشمن و ظلم او تسليم نشوند؛ نه ظلم‌پذير باشند و نه اجازه دهند كسي به آنان ظلم كند و همواره درصدد استيفاي حق خويش برآيد، اما گاهي اوقات عفو و گذشت، بر استيفاي حق برتري و رجحان دارد؛ آنجاكه موجب متنبه شدن طرف مقابل مي‌شود. در سيره حضرات معصومان علیها السلام نمونه‌هاي بسياري از اين دست به چشم مي‌‌خورد. از ديگر اوصاف شيعيان پرهيز از خيانت در امانت است. در ادامه استاد به شرح تفصيلي اين ويژگي مي‌پردازد.
كليدواژه‌ها: حق، عفو و گذشت، استيفاي حق، خيانت، امانت‌داري.

 


 

سال انتشار: 
1398
شماره مجله: 
267
شماره صفحه: 
5

نجواى سرسپردگان معبود

معرفت سال بيستم ـ شماره 170 ـ بهمن 1390، 5ـ12

نجواى سرسپردگان معبود*

آيت‏‌اللّه علّامه محمدتقى مصباح

چكيده

انسان مؤمن همواره بايد ارتباط قلبى‏اش را با معبود خويش حفظ نموده و سعادت زندگى دنيوى و اخروى را از او بخواهد. توفيق درخواست بندگى و انجام تكاليف الهى و نيز زدودن شك و ترديد و وسوسه‏هاى شيطان و پايدارى بر ايمان راسخ، از جمله دعاهاى ضرورى هر مؤمن راه يافته است.

براساس سنت الهى، دلى كه از ياد خدا غافل شود، همدم شيطان خواهد بود؛ اوست كه آمال و آرزوى انسان را رقم مى‏زند. اما دل انسان باتقوايى كه مجلاى نور الهى است، اندك توجهى غفلت از دلش زدوده مى‏شود. سرّ اينكه گاهى انسان از پذيرش دعوت حق و انبياى الهى سر باز مى‏زند، پيش‏داورى و دل‏بستگى به خواسته‏هاى خويش است. از اين‏رو، براى اينكه ايمان ما محفوظ بماند، بايد بر يقين و متعلقات ايمان استوار باشيم و از وسوسه‏هاى شيطان دورى كنيم.

كليدواژه‏ها: مناجات، شيطان، هواى نفس، حق، غفلت، انحراف از حق.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
170
شماره صفحه: 
5

چيستي صدق در فلسفه اسلامي

چيستي صدق در فلسفه اسلامي

خادم‏حسين احمدي1

چكيده

بحث از حقيقت صدق و چگونگي مطابقت قضايا با واقع، از قديم مورد توجه فيلسوفان بوده است، به گونه‏اي كه سابقه اين بحث را مي‏توان تا دوران يونان باستان ره‏يابي كرد. حكماي اسلامي عموما «صدق» را به «قضيه ذهنيه (يقين، علم، و...) مطابق با واقع» تعريف نموده‏اند. فلاسفه اسلامي از ابن سينا به بعد، اين تعريف از صدق قضايا را به صورت صريح در آثارشان مطرح نموده‏اند. اما پيش از او، گرچه در كلمات آنها به صراحت مطرح نشده است، اما با توجه به فضاي حاكم بر آثارشان، مي‏توان گفت: آنان «مطابقت» را يك امر مفروض مي‏گرفتند.

با وجود توجهي كه فلاسفه مسلمان به اين مطلب نموده‏اند، به نظر مي‏رسد جاي يك تفسير جامع و روشن از ديدگاه فيلسوفان مسلمان در اين‏باره خالي است. از اين‏رو، در اين نوشتار، سعي شده است علاوه بر بررسي كلمات فيلسوفان سرشناس مسلمان در اين‏باره، تفسير روشني از نظريه «مطابقت» بر اساس ديدگاه فيلسوفان مسلمان ارائه گردد.

كليدواژه ‏ها: مطابقت، فلسفه اسلامي، نظريه، نفس‏الامر، حق، صدق.

سال انتشار: 
17
شماره مجله: 
128
شماره صفحه: 
53

اخلاق و عرفان اسلامي

اخلاق و عرفان اسلامي

استاد محمّدتقي مصباح

چكيده

در مباحث پيش‏روي درصدد شناسايي ويژگي‏هاي بندگان خدا در سخنان اهل‏بيت عليهم‏السلام هستيم. بدين منظور، خطبه 87 نهج‏البلاغه را محور مباحث خويش قرار مي‏دهيم كه در بخش اول آن، اميرمؤمنان عليه‏السلام سي و سه ويژگي ممتاز براي محبوب‏ترين بندگان خدا برمي‏شمارند. گرچه در ظاهر، اين ويژگي‏ها به تقوا پيشه‏گان، بندگان سالك و عارف خدا نسبت داده شده‏اند، اما حقيقت آن است كه حضرت در پي معرفي و شناساندن خصايص خويش و فرزندان معصوم خود عليهم‏السلام هستند؛ خصايصي كه تنها در آن حضرت و فرزندان معصوم ايشان عليهم‏السلام گرد مي‏آيند و سايران نمي‏توانند به همه آن خصايص، آن هم عالي‏ترين مراتبش، متصف گردند.

دراين مجموعه از سخنراني‏ها، استاد مصباح به بيان شرح و تفسير ويژگي‏هاي بندگان سالك خدا در نهج‏البلاغه مي‏پردازد.

كليدواژه‏ها: بندگان خدا، عارف، سالك، نفس امّاره، نفس لوّامه، حق، باطل

سال انتشار: 
17
شماره مجله: 
127
شماره صفحه: 
5

تكاليف شرعى; توهين يا تكريم؟

تكاليف شرعى; توهين يا تكريم؟

محمّدتقى سبحانى نيا

(دانشجوى دكترى مدرسى معارف اسلامى)

چكيده

برخى مكاتب بشرى همچون اديان آسمانى مكلف بودن انسان را مى پذيرند. اما دوران معاصر، دوران رشد مكاتب جديدى است كه بر مبناى انسان محورى شكل گرفته است; مكاتبى كه غالباً حق محورى را بر تكليف محورى ترجيح داده و انسان را به سوى آشنايى با حقوق خود و مطالبه آن فرا مى خوانند، خدامحورى و تكليف مدارى را مربوط به انسان هاى پيشين و قرن هاى گذشته قلمداد مى كنند! برخى از انديشمندان معاصر، تكليف مدارى و خدامحورى را با كرامت انسان در تعارض مى بينند و بر اين باورند كه انسان آزاد آفريده شده است و تكليف، متعرض آزادى او مى شود و كرامتش را به مخاطره مى اندازد! اين تفكر كه از انسان گرايى افراطى ناشى مى شود، در مقابل ديدگاه خداباوران، كه تكاليف الهى را حكيمانه مى دانند، قرار دارد.

اين مقاله در صدد تبيين نقطه نظرات دو ديدگاه مزبور و بيان اين نكته است كه بر خلاف ديدگاه نخست، تكاليف الهى نه تنها هيچ گونه تنافى و تعارضى با كرامت انسان ندارد، بلكه نشان ارجمندى و تكريم او توسط خداوند است و مكلف ندانستن انسان مفهومى جز توهين به انسان و تضييع كرامت او نخواهد داشت.

كليدواژه ها: حق، تكليف، انسان محورى، حق محورى، تكليف محورى، انسان گرايى، خدامحورى، آزادى، كرامت، حقوق.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
113
شماره صفحه: 
127
محتوای تغذیه