قرآن

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

تصورات ذهنی صحيح از خداوند از دیدگاه قرآن و روايات

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

علی‌محمد میرجلیلي / استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه میبد    almirjalili@meybod.ac.ir
محمدحسین فلاح / دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامي واحد يزد    fallahyazd@iauyazd.ac.ir
احمد زارع زردینی / دانشيار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه میبد     zarezardini@meybod.ac.ir
* سمیه یوسفي / دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه میبد    usofisara@yahoo.com 
دريافت: 28/03/99                    پذيرش: 04/07/99
چکيده
ازآنجاکه یکی از راه‌کارهای مهم تجلی خداوند در اعمال و رفتار انسان‌ها در جامعه، تصحیح تصورات نادرست از خداوند است؛ این پژوهش كه به روش توصيفي‌ ـ تحليلي انجام گرفته است، به ارائه تصورات ذهنی صحیح از خداوند از ديدگاه آیات و روایات معصومان مي‌پردازد.    
انتخاب عنوان تصورات صحیح از خداوند در این پژوهش (که به روش کتابخانه‌ای انجام شده) بر مبنای استخراج تصورات نادرست از خداوند است که از یک پژوهش کیفی جداگانه با عنوان «بررسی کیفی انگاره‌های ذهنی نادرست از خداوند» به روش تحلیل محتوا بر روی دانشجویان دختر شاغل به تحصيل در غیر رشته‌هاي الهیات در دانشگاه میبد به ‌دست آمده است.    
نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان می‌دهد که ارائه و آموزش تصورات ذهنی صحیح از خداوند سبب محبت و اشتیاق افراد نسبت به خداوند و در نهایت، اطاعت‌پذیری و تجلی خداوند در افعال و کردار انسان‌ها خواهد شد. برخی تصورات صحیح از خداوند عبارتند از: تشبیه در عین تنزیه، توجه به مراتب بالا و وسعت معنا و مصداق در موضوعات دیني، و... .
كليدواژه‌ها: خداوند، قرآن، روایات، تصورات صحیح.
 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
278
شماره صفحه: 
75
صفحه شروع مقاله: 
75
صفحه پایان مقاله: 
86

نقش شیطان در جهان از دیدگاه قرآن و عهدین

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

* حامد نظرپور/ استادیار ادیان و عرفان گروه معارف اسلامی دانشگاه اصفهان     h.nazarpour@ltr.ui.ac.ir
مرضیه دژفر/ دانشجوی کارشناسی ارشد شیعه‌شناسی، دانشگاه اصفهان     marziyehdezhfar@gmail.com
دريافت: 19/12/98                    پذيرش: 05/05/99
چکيده
یکی از مسائل مهم در الهیات ادیان مختلف، مسئلة شر است. ازجمله موضوعات حوزة مسئله شر، شیطان و نقش او در جهان است. در متون مقدس اسلام، مسیحیت و یهودیت، یعنی قرآن و عهدین، موضوع شیطان جایگاه خاصی دارد. هدف این مقاله بررسی نقش شیطان از دیدگاه قرآن کریم و عهدین است. این پژوهش با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و با رویکرد مقایسه‌ای انجام می‌شود. در قرآن کریم و عهدین، شیطان در نقش دشمنی با انسان و پیامبران و همچنین آزمایشگر و امتحان‌کنندة انسان معرفی می‌شود. در عهد قدیم دو نقش دیگر برای شیطان بیان می‌شود: تهمت‌زننده و کارگزار خداوند بودن. شیطان در عهد قدیم در اغلب موارد، شخصیتی شرورانه ندارد و کارگزار خداست. قرآن کریم نیز نقش‌های کافر، ولی و خدمتکاری را برای شیطان بیان می‌کند که در عهدین دیده نمی‌شود. شباهت‌ها با توجه به منشأ وحیانی مشترک این متون مقدس قابل تبیین است. تفاوت‌ها می‌تواند ناشی از تحریف عهد قدیم باشد.
کلیدواژه‌ها: شیطان، قرآن، عهد قدیم، عهد جدید، دشمن انسان، کارگزار خداوند.
 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
276
شماره صفحه: 
45
صفحه شروع مقاله: 
45
صفحه پایان مقاله: 
54

بررسی تطبیقی وعده‌های الهی در قرآن کریم وکتب تواریخ ایام

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

* مهين كرامتي‌فرد / استادیار گروه فلسفه دانشگاه ملایر    mahinkeramati@yahoo.com
حامد صنایعی وصال / دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه و کلام دانشگاه ملایر    aboalisana1212@gmail.com  
دريافت: 10/10/98                    پذيرش: 19/04/99
چکيده
«وعد» به‌‌طورکلی یعنی وعده دادن برای انجام کاری در زمان یا مکان مشخص در آینده که خیر آن را وعده و شر آن را وعید می‌نامند. طبق مباحث کلامی و آیات مختلف قرآن کریم می‌دانیم که خداوند هرگاه وعده‌ای می‌دهد همیشه طبق آن عمل می‌کند و وعده‌های او تخلف‌ناپذیر است. یکی از روش‌های تشویق مخاطبان برای اطاعت از اوامر و ترک نواهی موضوع وعدۀ الهی است. این پژوهش با رویکرد تطبیقی ـ تحلیلی به بررسی وعده الهی در قرآن و کتب تواریخ ایام پرداخته است؛ وعده‌هایی که خداوند به حضرت داوود علیه السلام و سلیمان علیه السلام می‌دهد و به این نکات دست یافته که آنچه خداوند به حضرت داوود علیه السلام وعده داده بود طبق فرمایش قرآن محقق گشته است؛ اما درباره تحقق یافتن وعدة حضرت سلیمان† قرآن آن را اشاره نکرده است؛ ولی طبق گواهی تاریخ به دست می‌آید که آن نیز محقق شده است.
کلیدواژه‌ها: قرآن، تورات، داوود، سلیمان، وعده الهی.
 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
276
شماره صفحه: 
21
صفحه شروع مقاله: 
21
صفحه پایان مقاله: 
31

جایگاه حواریون در قرآن

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

حسین نقوی/ استادیار گروه ادیان مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره    naqavi@iki.ac.ir
* جعفر رضائی مجیدپور/ کارشناس ارشد دین‌شناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره    Rezaei.majidpour@gmail.com
دريافت: 10/10/98                    پذيرش: 17/03/99
چکيده

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
276
شماره صفحه: 
9
صفحه شروع مقاله: 
9
صفحه پایان مقاله: 
20

هویت زن در پرتو فلسفه احکام اختصاصی زنان در تورات و قرآن

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

زینب اخباري / دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه علامه طباطبائي    z_akhbari@yahoo.com
دريافت: 30/7/98                    پذيرش: 23/12/98
چکيده

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
269
شماره صفحه: 
29
صفحه شروع مقاله: 
29
صفحه پایان مقاله: 
39

مراتب متعدد وجودي انسان و تطبیق آن بر مراتب عالم کبیر و قرآن کریم از منظر عارفان مسلمان

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

حسين مظفري / استادیار گروه عرفان مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره    h.mozaffari48@gmail.com
دريافت: 25/5/98                    پذيرش: 11/11/98
چکيده
این مقاله به روش توصیفی ـ تحلیلی به تبیین مراتب وجودی انسان از منظر برخی از عارفان مسلمان، تطبیق آنها بر مراتب متعدد عالم کبیر و قرآن کریم و همچنین به نقد و بررسی این دو نکته از منظر متون دینی پرداخته است. در ابتدا این نکته به تفصیل بیان شده که عبدالرزاق کاشانی انسان را دارای سه مرتبه کلی نفس، قلب و روح و ده مرتبه جزئی‌تر می‌داند. فناری و صدرالمتألهين هرکدام، با تعابیر گوناگون، هفت مرتبه برای انسان برمی‌شمرند و عارف معاصر، امام خمینی ره نیز، انسان را به وزان قرآن کریم و عالم کبیر، دارای هفت، هفتاد، هفتادهزار، و بلکه بی‌نهایت مرتبه می‌داند. در ادامه، با اشاره به تعابیر گوناگونی از آیات و روایات، این نکته به اثبات رسیده که هم اصل ذومراتب بودن وجود انسان، و هم تطبیق مراتب وجودی وی، بر مراتب متعدد قرآن کریم و عالم کبیر، از تعابیر و فرازهای مختلفی از متون دینی قابل اصطیاد است.
كليدواژه‌ها: مراتب، انسان، قرآن، عارفان مسلمان، عالم کبیر.
 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
268
شماره صفحه: 
9
صفحه شروع مقاله: 
50
صفحه پایان مقاله: 
60

بررسی بعد اجتماعی مسئولیت‌گریزی از نگاه قرآن و ‌روان‌شناسی

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره يازدهم، پياپي 266 (ويژة روان‌شناسي)

محمود حسنی/ كارشناس ارشد مشاوره دانشگاه معارف اسلامی    m.hasani.5506@gmail.com
حسین صابری راد / دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    saberirad313@gmail.com
ابوالحسن حقاني / استاديار مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    haghani@qabas.net
دريافت: 7/7/98                    پذيرش: 23/10/98
چکيده
مسئولیت‌پذیري در قرآن به مفهوم تکلیف‌شناسی و ضابطه‌پذیري و تهعدباوري، ریشه در فطرت و وجدان آدمی دارد و سایة روشنی از آن به صورت کلی در ضمیر و باطن انسان نهاده شده و از باورهاي وجدان و عقل آدمی است .انسانی که تحت تأثیر تربیت‌هاي قرآنی قرار گرفته، مسئولیت‌هاي خویش را مي‌شناسد و مسئولیت‌پذیر است .این انسان به مدد قوه تمیز و تشخیص و وجدان آگاه خود حریم حق و حقوق‌ها را رعایت می‌کند، نسبت به همگان احساس تعهد و مسئولیت می‌کند، و از هرگونه تجاوزگري و قانون‌شکنی و مسئولیت‌گریزی مي‌پرهیزد. پژوهش حاضر به هدف شناسايي بررسی مسئولیت‌گریزی اجتماعی از نگاه قرآن و ‌روان‌شناسي تدوين شد. روش پژوهش در اين تحقيق تحليل محتوا است و با مراجعه به منابع ‌روان‌شناسي و اسلامي به مفهوم‌شناسي و شناسايي شيوه‌هاي آن براساس اسناد موجود در اين منابع پرداخته است. ابتدا ابعاد و عوامل زمینه‌ساز شناختی، عاطفی و رفتاری مسئولیت‌گریزی مورد بررسی قرار گرفت. نتايج پژوهش نشان داد که مسئولیت‌گریزی، بیانگر آن است که انسان موجودی اجتماعی است و زندگی اجتماعی، منشأ حقوق و تکالیف معینی است که انسان با توجه به کرامت و مسئولیت خویش باید آنها را راعایت کند تا زمینه‌ساز تحقق عدالت اجتماعی باشد؛ والا با مسئولیت‌گریزی، زمینه‌ساز فساد اجنماعی خواهد شد.
کلیدواژه‌ها: مسئولیت، مسئولیت‌گریزی، اجتماعی، قرآن، ‌روان‌شناسی.
 


 

سال انتشار: 
1398
شماره مجله: 
266
شماره صفحه: 
45

نقد و بررسی زبان‌شناختی دیدگاه گابریل ساوما دربارة واژة «سَكينَهٌ»

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره دهم، پياپي 265 (ويژة علوم قرآني)

محمدعلی همتی/ استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم دانشکده مطالعات تطبیقی قرآن شیراز         mohammadalihemati@gmail.com
وفادار کشاورزی/ استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم دانشکده مطالعات تطبیقی قرآن شیراز     vafadarkeshavarz@gmail.com
زهرا جلالی/ دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن دانشکده مطالعات تطبیقی قرآن شیراز     tabassomekhorshid71@yahoo.com
دريافت: 26/12/97                    پذيرش: 25/3/98
چکيده
گابریل ساوما در سال 2006م کتاب «قرآن، تفسیر اشتباه، ترجمۀ اشتباه و خوانش اشتباه، زبان آرامی قرآن» 
(The quran Misinterpreted, Mistranslated, And Misread, the Aramaic Language of the Quran) نوشت. وی در این کتاب ادعا می‌کند که زبان قرآن، آرامی ـ سریانی است و با این ادعا درصدد اثبات اقتباس قرآن از منابع یهودی ـ مسیحی است. او با بررسی سوره‌های قرآن، واژگان فراوانی را به عنوان شاهد ذکر کرده و به تحلیل آنها پرداخته است. یکی از این واژگان «سکینه»، در آیه شریفة «ثمّ أنزل َالله سَكينَتَهُ عَلى‏ رَسُولِه» است که وی معتقد است از اصل آرامی بوده و باید براساس اصل آرامی ترجمه شود. او شواهدی را از عهدین و زبان عبری و سریانی ذکر می‌کند که این واژه عربی نیست و به ادعای وی، از فرهنگ حاکم بر منطقه حجاز اخذ شده است. در این مقاله ضمن ارائۀ دیدگاه گابریل ساوما به نقد و بررسی آن از جنبۀ زبان‌شناسی تاریخی ـ تطبیقی در سه زبان عبری، عربی و سریانی مي‌پردازیم. وجود واژگان قرآنی در اشعار جاهلی و شباهت‌های ساختاری و معنایی واژگان در سه زبان عربی، عبری و سریانی به این دلیل است که این زبان‌ها اصل واحد سامی دارند. بررسی‌های انجام‌شده در زبان‌های مذکور خلاف ادعای ساوما را اثبات می‌کند و به نظر می‌رسد که ترجمۀ وی برگرفته از آموزه‌های عهد جدید است که از حلول خدا در حضرت عیسی علیه السلام، نشئت گرفته و خاستگاه نصرانی دارد و از منظر اسلام با شواهد قرآنی مردود است.
كليدواژه‌ها: سکینه، گابریل ساوما، آرامی، سریانی، قرآن، عهدین.
 


 

سال انتشار: 
1398
شماره مجله: 
265
شماره صفحه: 
67

نقش اعتباري بودن مالکیت و امانی بودن اموال انسان در بازتوزیع ثروت از منظر قرآن

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره دهم، پياپي 265 (ويژة علوم قرآني)

حسین ناگهي/ کارشناس ارشد تفسير و علوم قرآن مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره     Hng1364@Gmail.com
مصطفی کریمی/ استاديار گروه تفسير و علوم قرآن مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره     karimi@qabas.net
دريافت: 23/3/98                    پذيرش: 8/7/98
چکيده
توزیع مجدد ثروت به سیاست‌هایی گفته می‌شود که برای کاهش نابرابری درآمدی و فرصت‌های اقتصادی و به ‌منظور پیشبرد «توسعه» پیش‌بینی ‌شده است. اين مقاله درصدد است به روش تحليلي ـ توصيفي نقش اعتباري بودن مالکيت انسان و امانی بودن اموال براي توزيع مجدد ثروت را بررسي نمايد. مالکیت رابطه‌ای خاص میان مالک و مِلک است که امکان تصرف مالک در مِلک به سبب آن مهیا می‌شود. هدف از اين بررسي نشان دادن ايجاد زمينه براي از میان رفتن فقر در جامعه از طريق ایجاد باور به اعتباري بودن مالکيت انسان و اماني بودن ثروت در دست وي هست. روش ارائه مباحث توصیفی ـ تحلیلی، به شیوة تفسیر موضوعی، با بررسی دلالت آیات است. نتیجه به‌دست‌آمده این است که باور به اعتباري بودن مالکيت انسان و امانت الهي دانستن ثروت، موجب می‌شود ثروتمندان به نیاز افراد کم‌‌درآمد توجه کرده و برای رفع نیازهای معیشتی آنها اقدام کنند که آن را عمل بازتوزیع ثروت می‌نامند.
كليدواژه‌ها: قرآن، توزیع مجدد ثروت، مالکیت اعتباری، مالکيت حقيقی، امانت.


 

سال انتشار: 
1398
شماره مجله: 
265
شماره صفحه: 
35

عوامل ماورایی پیشرفت اقتصادی از منظر قرآن کریم

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره دهم، پياپي 265 (ويژة علوم قرآني)

جواد مهیایی/ کارشناس ارشد تفسیر و علوم قرآن مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    mahyaei.javad@gmail.com
غلامعلی عزیزی‌كيا / دانشیار مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره     azizikia@iki.ac.ir
دريافت: 17/3/98                    پذيرش: 11/8/98
چکيده
سعادت انسان در ابعاد مختلف بسته به پدید آمدن اسباب و عواملی است که در نظام هستی برای آن مقرر شده است. ازآنجاکه مکتب وحیانی اسلام در پی تأمین سعادت همه‌جانبة آدمی در دو بعد مادی و معنوی است، معیارها و عوامل اساسی این مسیر را معرفی کرده است.    
هدف از این پژوهش شناخت دیدگاه قرآن درباره عوامل ماورایی پیشرفت اقتصادی است که با روش توصیفی ـ تحلیلی مبتنی بر تفسیر موضوعی انجام شده و طی آن آیات مرتبط با مقوله عوامل ماورایی پیشرفت اقتصادی استخراج و جمع‌بندی شده است.    
عوامل ماورایی پیشرفت اقتصادی از منظر قرآن کریم به دو دسته عوامل در حوزه اختیار و عوامل خارج از حوزه اختیار آدمی قابل تقسیم است. عوامل در حوزه اختیار، شامل ایمان، عمل صالح، تقوا، پایداری بر باورهای اساسی دین، صبر، شکر، استغفار، انفاق، ذکر، توکل و دعا. عامل خارج از حوزه اختیار، تنها شامل اراده الهی در توسعه رزق می‌باشد.
کلیدواژه‌ها: قرآن، اقتصاد، پیشرفت اقتصادی، عوامل ماورایی پیشرفت، اقتصاد و جهان غیب.


 

سال انتشار: 
1398
شماره مجله: 
265
شماره صفحه: 
23
محتوای تغذیه