قرآن

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

هویت زن در پرتو فلسفه احکام اختصاصی زنان در تورات و قرآن

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

زینب اخباري / دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه علامه طباطبائي    z_akhbari@yahoo.com
دريافت: 30/7/98                    پذيرش: 23/12/98
چکيده

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
269
شماره صفحه: 
29
صفحه شروع مقاله: 
29
صفحه پایان مقاله: 
39

مراتب متعدد وجودي انسان و تطبیق آن بر مراتب عالم کبیر و قرآن کریم از منظر عارفان مسلمان

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

حسين مظفري / استادیار گروه عرفان مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره    h.mozaffari48@gmail.com
دريافت: 25/5/98                    پذيرش: 11/11/98
چکيده
این مقاله به روش توصیفی ـ تحلیلی به تبیین مراتب وجودی انسان از منظر برخی از عارفان مسلمان، تطبیق آنها بر مراتب متعدد عالم کبیر و قرآن کریم و همچنین به نقد و بررسی این دو نکته از منظر متون دینی پرداخته است. در ابتدا این نکته به تفصیل بیان شده که عبدالرزاق کاشانی انسان را دارای سه مرتبه کلی نفس، قلب و روح و ده مرتبه جزئی‌تر می‌داند. فناری و صدرالمتألهين هرکدام، با تعابیر گوناگون، هفت مرتبه برای انسان برمی‌شمرند و عارف معاصر، امام خمینی ره نیز، انسان را به وزان قرآن کریم و عالم کبیر، دارای هفت، هفتاد، هفتادهزار، و بلکه بی‌نهایت مرتبه می‌داند. در ادامه، با اشاره به تعابیر گوناگونی از آیات و روایات، این نکته به اثبات رسیده که هم اصل ذومراتب بودن وجود انسان، و هم تطبیق مراتب وجودی وی، بر مراتب متعدد قرآن کریم و عالم کبیر، از تعابیر و فرازهای مختلفی از متون دینی قابل اصطیاد است.
كليدواژه‌ها: مراتب، انسان، قرآن، عارفان مسلمان، عالم کبیر.
 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
268
شماره صفحه: 
9
صفحه شروع مقاله: 
50
صفحه پایان مقاله: 
60

بررسی بعد اجتماعی مسئولیت‌گریزی از نگاه قرآن و ‌روان‌شناسی

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره يازدهم، پياپي 266 (ويژة روان‌شناسي)

محمود حسنی/ كارشناس ارشد مشاوره دانشگاه معارف اسلامی    m.hasani.5506@gmail.com
حسین صابری راد / دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    saberirad313@gmail.com
ابوالحسن حقاني / استاديار مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    haghani@qabas.net
دريافت: 7/7/98                    پذيرش: 23/10/98
چکيده
مسئولیت‌پذیري در قرآن به مفهوم تکلیف‌شناسی و ضابطه‌پذیري و تهعدباوري، ریشه در فطرت و وجدان آدمی دارد و سایة روشنی از آن به صورت کلی در ضمیر و باطن انسان نهاده شده و از باورهاي وجدان و عقل آدمی است .انسانی که تحت تأثیر تربیت‌هاي قرآنی قرار گرفته، مسئولیت‌هاي خویش را مي‌شناسد و مسئولیت‌پذیر است .این انسان به مدد قوه تمیز و تشخیص و وجدان آگاه خود حریم حق و حقوق‌ها را رعایت می‌کند، نسبت به همگان احساس تعهد و مسئولیت می‌کند، و از هرگونه تجاوزگري و قانون‌شکنی و مسئولیت‌گریزی مي‌پرهیزد. پژوهش حاضر به هدف شناسايي بررسی مسئولیت‌گریزی اجتماعی از نگاه قرآن و ‌روان‌شناسي تدوين شد. روش پژوهش در اين تحقيق تحليل محتوا است و با مراجعه به منابع ‌روان‌شناسي و اسلامي به مفهوم‌شناسي و شناسايي شيوه‌هاي آن براساس اسناد موجود در اين منابع پرداخته است. ابتدا ابعاد و عوامل زمینه‌ساز شناختی، عاطفی و رفتاری مسئولیت‌گریزی مورد بررسی قرار گرفت. نتايج پژوهش نشان داد که مسئولیت‌گریزی، بیانگر آن است که انسان موجودی اجتماعی است و زندگی اجتماعی، منشأ حقوق و تکالیف معینی است که انسان با توجه به کرامت و مسئولیت خویش باید آنها را راعایت کند تا زمینه‌ساز تحقق عدالت اجتماعی باشد؛ والا با مسئولیت‌گریزی، زمینه‌ساز فساد اجنماعی خواهد شد.
کلیدواژه‌ها: مسئولیت، مسئولیت‌گریزی، اجتماعی، قرآن، ‌روان‌شناسی.
 


 

سال انتشار: 
1398
شماره مجله: 
266
شماره صفحه: 
45

نقد و بررسی زبان‌شناختی دیدگاه گابریل ساوما دربارة واژة «سَكينَهٌ»

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره دهم، پياپي 265 (ويژة علوم قرآني)

محمدعلی همتی/ استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم دانشکده مطالعات تطبیقی قرآن شیراز         mohammadalihemati@gmail.com
وفادار کشاورزی/ استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم دانشکده مطالعات تطبیقی قرآن شیراز     vafadarkeshavarz@gmail.com
زهرا جلالی/ دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن دانشکده مطالعات تطبیقی قرآن شیراز     tabassomekhorshid71@yahoo.com
دريافت: 26/12/97                    پذيرش: 25/3/98
چکيده
گابریل ساوما در سال 2006م کتاب «قرآن، تفسیر اشتباه، ترجمۀ اشتباه و خوانش اشتباه، زبان آرامی قرآن» 
(The quran Misinterpreted, Mistranslated, And Misread, the Aramaic Language of the Quran) نوشت. وی در این کتاب ادعا می‌کند که زبان قرآن، آرامی ـ سریانی است و با این ادعا درصدد اثبات اقتباس قرآن از منابع یهودی ـ مسیحی است. او با بررسی سوره‌های قرآن، واژگان فراوانی را به عنوان شاهد ذکر کرده و به تحلیل آنها پرداخته است. یکی از این واژگان «سکینه»، در آیه شریفة «ثمّ أنزل َالله سَكينَتَهُ عَلى‏ رَسُولِه» است که وی معتقد است از اصل آرامی بوده و باید براساس اصل آرامی ترجمه شود. او شواهدی را از عهدین و زبان عبری و سریانی ذکر می‌کند که این واژه عربی نیست و به ادعای وی، از فرهنگ حاکم بر منطقه حجاز اخذ شده است. در این مقاله ضمن ارائۀ دیدگاه گابریل ساوما به نقد و بررسی آن از جنبۀ زبان‌شناسی تاریخی ـ تطبیقی در سه زبان عبری، عربی و سریانی مي‌پردازیم. وجود واژگان قرآنی در اشعار جاهلی و شباهت‌های ساختاری و معنایی واژگان در سه زبان عربی، عبری و سریانی به این دلیل است که این زبان‌ها اصل واحد سامی دارند. بررسی‌های انجام‌شده در زبان‌های مذکور خلاف ادعای ساوما را اثبات می‌کند و به نظر می‌رسد که ترجمۀ وی برگرفته از آموزه‌های عهد جدید است که از حلول خدا در حضرت عیسی علیه السلام، نشئت گرفته و خاستگاه نصرانی دارد و از منظر اسلام با شواهد قرآنی مردود است.
كليدواژه‌ها: سکینه، گابریل ساوما، آرامی، سریانی، قرآن، عهدین.
 


 

سال انتشار: 
1398
شماره مجله: 
265
شماره صفحه: 
67

نقش اعتباري بودن مالکیت و امانی بودن اموال انسان در بازتوزیع ثروت از منظر قرآن

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره دهم، پياپي 265 (ويژة علوم قرآني)

حسین ناگهي/ کارشناس ارشد تفسير و علوم قرآن مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره     Hng1364@Gmail.com
مصطفی کریمی/ استاديار گروه تفسير و علوم قرآن مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره     karimi@qabas.net
دريافت: 23/3/98                    پذيرش: 8/7/98
چکيده
توزیع مجدد ثروت به سیاست‌هایی گفته می‌شود که برای کاهش نابرابری درآمدی و فرصت‌های اقتصادی و به ‌منظور پیشبرد «توسعه» پیش‌بینی ‌شده است. اين مقاله درصدد است به روش تحليلي ـ توصيفي نقش اعتباري بودن مالکيت انسان و امانی بودن اموال براي توزيع مجدد ثروت را بررسي نمايد. مالکیت رابطه‌ای خاص میان مالک و مِلک است که امکان تصرف مالک در مِلک به سبب آن مهیا می‌شود. هدف از اين بررسي نشان دادن ايجاد زمينه براي از میان رفتن فقر در جامعه از طريق ایجاد باور به اعتباري بودن مالکيت انسان و اماني بودن ثروت در دست وي هست. روش ارائه مباحث توصیفی ـ تحلیلی، به شیوة تفسیر موضوعی، با بررسی دلالت آیات است. نتیجه به‌دست‌آمده این است که باور به اعتباري بودن مالکيت انسان و امانت الهي دانستن ثروت، موجب می‌شود ثروتمندان به نیاز افراد کم‌‌درآمد توجه کرده و برای رفع نیازهای معیشتی آنها اقدام کنند که آن را عمل بازتوزیع ثروت می‌نامند.
كليدواژه‌ها: قرآن، توزیع مجدد ثروت، مالکیت اعتباری، مالکيت حقيقی، امانت.


 

سال انتشار: 
1398
شماره مجله: 
265
شماره صفحه: 
35

عوامل ماورایی پیشرفت اقتصادی از منظر قرآن کریم

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره دهم، پياپي 265 (ويژة علوم قرآني)

جواد مهیایی/ کارشناس ارشد تفسیر و علوم قرآن مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    mahyaei.javad@gmail.com
غلامعلی عزیزی‌كيا / دانشیار مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره     azizikia@iki.ac.ir
دريافت: 17/3/98                    پذيرش: 11/8/98
چکيده
سعادت انسان در ابعاد مختلف بسته به پدید آمدن اسباب و عواملی است که در نظام هستی برای آن مقرر شده است. ازآنجاکه مکتب وحیانی اسلام در پی تأمین سعادت همه‌جانبة آدمی در دو بعد مادی و معنوی است، معیارها و عوامل اساسی این مسیر را معرفی کرده است.    
هدف از این پژوهش شناخت دیدگاه قرآن درباره عوامل ماورایی پیشرفت اقتصادی است که با روش توصیفی ـ تحلیلی مبتنی بر تفسیر موضوعی انجام شده و طی آن آیات مرتبط با مقوله عوامل ماورایی پیشرفت اقتصادی استخراج و جمع‌بندی شده است.    
عوامل ماورایی پیشرفت اقتصادی از منظر قرآن کریم به دو دسته عوامل در حوزه اختیار و عوامل خارج از حوزه اختیار آدمی قابل تقسیم است. عوامل در حوزه اختیار، شامل ایمان، عمل صالح، تقوا، پایداری بر باورهای اساسی دین، صبر، شکر، استغفار، انفاق، ذکر، توکل و دعا. عامل خارج از حوزه اختیار، تنها شامل اراده الهی در توسعه رزق می‌باشد.
کلیدواژه‌ها: قرآن، اقتصاد، پیشرفت اقتصادی، عوامل ماورایی پیشرفت، اقتصاد و جهان غیب.


 

سال انتشار: 
1398
شماره مجله: 
265
شماره صفحه: 
23

آثار اخروی محبت به ‌خداوند از دیدگاه قرآن با تأکید بر تفسیر المیزان

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره دهم، پياپي 265 (ويژة علوم قرآني)

مجيد عباسي / کارشناس ارشد تفسير و علوم قرآن مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره     yamohammad.yazahra@gmail.com
اسماعیل سلطانی بیرامي / استاديار مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره     soltani@qabas.net
دريافت: 21/2/98                    پذيرش: 19/7/98
چکيده
از اموری که به‌طور قطع در رسیدن انسان به ‌سعادت ابدی و برخورداری از مواهب اخروی مؤثر است، محبت به‌ خدای متعال است. ازاين‌رو، بررسي آثار اخروی محبت به‌ خدا، داراي اهميت ویژه است. اين مقاله با روش تفسیر موضوعی و با استفاده از منابع تفسیری و با تأکید بر تفسیر المیزان، به ‌بيان آثار و لوازمِ اخروی محبت انسان به ‌خدا پرداخته و به اين نتيجه رسيده که با توجه به آیات قرآن، محبت به‌ خدا همان‌گونه که آثار متعددی در حیات دنیایی انسان دارد، آثار متعدد اخروی را نیز به ‌دنبال دارد. مُحب خدا در سرای ابدی به‌ جوار خدای سبحان نایل می‌شود و در پرتو آن، نعمت‌ها و مواهبی نظیر آمرزش گناهان، رهایی از آتش جهنم، نیل به ‌نعمت‌های بهشتی، رضوان الهی و اجابت هر نوع درخواست نصیبش می‌گردد.
کليدواژه‌ها: محبت به ‌خدا، قرآن، قرب الهی، آثار محبت، رضوان الهی.


 

سال انتشار: 
1398
شماره مجله: 
265
شماره صفحه: 
13

بررسی مبانی هستی‌شناختی تعلیم و تربیت از منظر تجربه‌گرایی و قرآن

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

معرفت شماره 264-آذر 1398

سیدعقیل نسیمی/ دانشجوی دکتری گروه قرآن و حدیث دانشگاه آزاد اسلامی سمنان    aghil_sn110@yahoo.com
رضا کهساری/ استادیار گروه کلام اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی سمنان    kohsari888@gmail .com
معصومه کرامتی/ استادیار مجتمع آموزش عالی اسفراین    masoomeh.keramati@yahoo.com
جعفر تابان/ استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی    jafartaban@yahoo.com
دريافت: 13/3/98                    پذيرش: 19/7/98
چکيده
حل مسائل اساسي فلسفه، به‌طور مستقیم یا غیر‌مستقیم، بستگی به پاسخی دارد که به پرسش‌های هستی‌شناختی داده می‌شود، و در ارتباط تنگاتنگ با نوع رویکردی است که نسبت به این مسئله در پیش گرفته می‌شود. از موضوعات مهم و ضروری برای نظام تعلیم و تربیت، بررسی نقادانه فلسفه‌ها و نظریه‌های تربیتی مطرح در این حوزه می‌باشد. این امر سبب بهره‌گیری عالمانه و منصفانه از نظریات تربیتی موجود، و مانع اقتباس جاهلانه و کورکورانه می‌شود. هدف از پژوهش حاضر نیز بررسی مبانی هستی‌شناختي تعليم و تربیت از منظر دو رویکرد تجربه‌گرایی و قرآنی می‌باشد. محققان جهت نیل به مقصود، از روش تحلیلی ـ توصیفی بهره جسته‌اند، که خود از نوع تحقیقات کیفی است. همچنین با استفاده از رویکرد وصفی ـ تفسیری به تبیین موضوع و با تحلیل مبانی هستی‌شناختی به ارائه نکات تربیتی دو رویکرد در چارچوب قرآنی و تجربی اقدام کرده‌اند. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که هر دو رویکرد، شاید در لفظ اشتراکات لفظی داشته باشند، ولی تفاوت ماهوی و معنایی بسیار دارند که به‌علت جهان‌بینی و مبانی هستی‌شناختی متفاوت خواهد بود.
کلیدواژه‌ها: مبانی، هستی‌شناختی، تربیت، تجربه‌گرایی، قرآن.
 

تبيين مباني معرفت‌شناسي فمنيسم و قرآن نسبت به ملاحظات‌جنسيتي (در مقام توصيف و هنجار)

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره هفتم، پياپي 262 (ويژة جامعه‌شناسي)

معصومه کرامتی / استادیار مجتمع آموزش عالی اسفراین    masoomeh.keramati@yahoo.com
سیدعقیل نسیمی/ دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه آزاد اسلامي واحد سمنان        aghil_sn110@yahoo.com
دريافت: 1/12/97                    پذيرش: 19/4/98
چکيده
فمينيسم به‌عنوان يك جنبش اجتماعي و سياسي، تأثیرات مختلفي را در حوزه‌هاي معرفتي برجای گذاشته است. با توجه به نفوذ چشمگير فمنيسم و اثرات اجتناب‌ناپذير آن، هدف اين مقاله از شناخت فمنیسم، به‌عنوان یک مسئله فرهنگی ـ اجتماعی، احساس خطر از جانب این پدیده نوظهور در جامعه اسلامی و جلوگیری از ترویج راه‌حل‌های غربی در راستاي رهایی زن از ستم و تعدی می‌باشد. بی‌شک عدم آگاهی از مبانی نگرش موجود از حیث فرهنگی و اجتماعی مشکلاتی را در جامعه اسلامی به وجود خواهد آورد. لذا شناخت مباني معرفت‌شناختي آن از نگاه قرآن و با استفاده از روش توصیفی و تحليلی، مورد بررسي این نوشتار قرار گرفته است. نتايج نشان مي‌دهد كه از نظر فمنیست‌ها موارد واقعی مشترک بین دو جنس در بعد معرفت، یکسان است و موارد واقعی، تفاوت بین دو جنس در دستیابی به معرفت، وجود ندارد و در مقام توصیف و هنجار، زن و مرد تفاوتی ندارند.
كليدواژه‌ها: معرفت‌شناسی، فمنیسم، قرآن، جنسیت، ملاحظات جنسي و جنسيتي.
 


 

سال انتشار: 
28
شماره مجله: 
262
شماره صفحه: 
55

مؤلفه‌ها و شاخص‌هاي تربيت اسلامي از نظر قرآن كريم

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال بيست و هفتم ـ شماره يازدهم، پياپي 254 (ويژة علوم تربيتي)

حجت‌الله ماهروبختياري / دكتري مديريت دانشگاه اصفهان    hojatmahruo@gmail.com
محمدمهدي رشيدي / استاديار دانشگاه صنعت نفت تهران
معصومه علي‌محمدي / دانش‌‌آموختة جامعة‌الزهرا علیها السلام
دريافت: 26/05/97                    پذيرش: 19/10/97
چكيده
آموزش و پرورش نيازمند ابزارهايى براى سنجش و ارزشيابى است. شاخص‏هاى تربيتى، نوعى ابزار هستند كه ريشه در اهداف تربيتى دارند؛ زيرا شاخص‏ها، ابزارى براى رسيدن به اهداف‏اند. اين  پژوهش با رويكرد نظرى و مطالعه اسنادى و با بيان شاخص‏هاى تربيتى است كه از آيات قرآن كريم استخراج شده و مى‏توان از آنها در جهت بهبود، رشد و تعالى فعاليت‏هاى تربيتى بهره گرفت.    
براساس يافته‏هاى اين پژوهش، مجموعه شاخص‏ها و معيارهاى تربيت اسلامى برگرفته از آيات  قرآنى را مى‏توان تحت سه مؤلفه فرايندهاى ذهنى، رفتار و تمايلات دسته‏بندى كرد. شاخص‏هاى ذيل هر مؤلفه عبارتند از: مؤلفه فرايندهاى ذهنى شامل شاخص‏هاى علم و دانش، تفكر و تعقل، معرفت و بصيرت، نقد و ارزيابى؛ مؤلفه رفتار شامل شاخص‏هاى تعهد و مسئوليت‏شناسى  اجتماعى، عمل‏گرايى، عفت و پاكدامنى، امر به معروف و نهى از منكر و عبادت؛ و مؤلفه تمايلات شامل شاخص‏هاى حب الهى، ولايت‏پذيرى. اين شاخص‏ها به شدت با همديگر مرتبط هستند. يافته‏هاى اين پژوهش مى‏تواند به عنوان ابزارى مناسب در اختيار نهادها، سازمان‏هاى آموزشى و مدارس قرار گيرد تا آنان را قادر به ارزيابى فعاليت‏هاى تربيتى خود نمايد.
كليدواژه‏ها: تربيت اسلامى، مؤلفه، شاخص، قرآن، آرمان‏هاى تربيتى، نظام‏هاى تربيتى.


 

سال انتشار: 
27
شماره مجله: 
254
شماره صفحه: 
23
محتوای تغذیه