معنويت

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

بررسي تطبيقي رضايت باطن در معنويت مدرن و معنويت ديني

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هفتم ـ شماره 248 (ويژة كلام)

 

سيدمحمد قاضوي / کارشناسی ارشد فلسفة دين مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره      Qazavy.7626@chmail.ir
دريافت: 15/11/96                    پذيرش: 19/4/97
چکیده
این پژوهش به بررسی تطبیقی رضایت باطن در معنویت مدرن و معنویت دینی، پرداخته و نقاط اشتراک و افتراق آن دو را، با روش تحلیلی ـ توصیفی و با استناد به آیات و روایات مورد بحث و بررسي قرار می‌دهد. این دو معنویت، بر چگونگی برخورد انسان با امور تغییرناپذیر در دنیا، به طور یکسان تأکید دارند. از نگاه این دو معنویت، تمام ساحت‌های انسان، باید در یک مسیر حرکت کرده، همه بر یکدیگر منطبق باشد. اساس پذیرش یک دین، بررسی عقلانی آن است. اما تفاوت این دو در این است که، معنویت مدرن، رضایت باطن و آرامش را مقصود و هدف نهایی همة ادیان می‌داند. رضایت باطن را بدون توجه به محوریت خداوند تبیین می‌کند. اما معنویت دینی، رضایت باطن را در پرتو خدا باوری و خداخواهی میسر می‌داند و سازوکارهایی نیز ارائه می‌دهد. در این معنویت، رضایت خداوند، هدف نهایی است. رنج در معنویت مدرن، غیرموجه و در معنویت دینی، وسیلة تکامل است.
کلیدواژه‌ها: رضایت باطن، آرامش، معنویت، معنویت مدرن، معنویت دینی.


 

سال انتشار: 
27
شماره مجله: 
248
شماره صفحه: 
79

عرفان و معنويت دكتر نصر در مقايسه با عرفان و معنويت شيعى

عبداللّه محمدى*

چكيده

گفتمان سنت‏گرايى كه دكتر نصر يكى از مروجان آن است، به مقوله معنويت به ويژه معنويت دينى اهتمام دارد. اين امر پرسش از ميزان ارتباط معنويت سنّت‏گرايان با عرفان و معنويت شيعى را در ذهن پديد مى‏آورد كه پاسخ به آن، مسئله اصلى اين مقاله است. در اين تحقيق، ابتدا با مراجعه به آثار دكتر نصر، مؤلفه‏هاى معنويت و عرفان در منظر وى استخراج شده و سپس با بررسى ويژگى‏هاى عرفان و معنويت، نسبت ميان اين دو سنجيده شده است.

     در اين مقاله، كه رويكردى تحليلى ـ اسنادى دارد، نشان داده خواهد شد كه دكتر نصر از طرف‏داران ترويج معنويت با رويكرد صوفيانه است. نصر با تأكيد بر معنويت صوفيانه، تصوف را قلب و مغز اسلام مى‏خواند. عرفان بدون شريعت در اين ديدگاه امكان تحقق نداشته و خاستگاه تصوف را بايد در تفكر شيعى جست‏وجو نمود. نصر تصوف را راه حل تمام مشكلات بشر معاصر دانسته و بر بيهوده بودن عرفان‏هاى بشرى انگشت تأكيد مى‏نهد. نصر با پيش‏فرض‏هاى سنت‏گرايانه به سراغ عرفان اسلامى رفته و با گزينش جهت‏مند سعى در يكسان دانستن تصوف و عرفان اسلامى دارد.

كليدواژه‏ها: عرفان، معنويت، سنت‏گرايى، سيدحسين نصر.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
161
شماره صفحه: 
47

دين در دنياي مدرن

دين در دنياي مدرن

مهدي نكوئي ساماني
(دانش‌آموخته حوزه علميه و دانشجوي دكتري مباني نظري اسلام)

چكيده

مقاله حاضر به بررسي جايگاه دين در عصر مدرن مي‌پردازد. بحث در اين‌باره كه آيا لازمه مدرنيسم و تجدّدطلبي و علم و پيشرفت و عقل‌گرايي آن است كه دين از ساحت‌هاي زندگي بشر كنار گذاشته شود، از جمله مسائل مهم و مباحث سرنوشت‌ساز و چالش‌برانگيز بين انديشمندان ديني و روشن‌فكران سكولار طي چند قرن گذشته بوده است. برخي از انديشمندان سكولار چنين ادعايي مطرح كرده‌اند. بحث و فحص درباره صحّت اين فرضيه و اينكه قايلان آن چه دلايلي بر ادعاي خود اقامه كرده‌اند و آيا از نظر علمي و تاريخي، چنين ادعايي قابل اثبات است يا خير، و اينكه چگونه مي‌توان بطلان اين ادعا را ثابت كرد، مسائلي هستند كه اين نوشتار سعي كرده است بدان‌ها بپردازد.

كليدواژه‌ها: دين، مدرنيته، علم جديد، عقلانيت، پيشرفت، پوچ‌گرايي، خداباوري، معنويت.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
123
شماره صفحه: 
59

علم سكولار يا علم ديني؟

علم سكولار يا علم ديني؟

محمّدرضا بلانيان
(كارشناس ارشد فلسفه)

چكيده

علم سكولار با حذف خدا و ماوراءالطبيعه از حوزه علم شروع مي‌شود، با تقليل جهان طبيعت به جنبه تجربه‌پذير و كميّت‌پذير آن و حذف معارف غيرتجربي از قلمرو معارف بشري ادامه مي‌يابد، به تفكيك ميان علم و اخلاق ختم مي‌شود و هدفش كسب قدرت است و هيچ‌گونه توصيه اخلاقي را حتي براي كساني كه قدرت فراواني در اختيارشان قرار مي‌دهد به همراه ندارد. در مقابل، علم ديني مدعي است كه حذف خدا از قلمرو علم امكان‌پذير نيست و در حقيقت، هر علمي از آن نظر كه شناخت آيات خداست نوعي خداشناسي محسوب مي‌شود و عدم عنايت به عالم معنا و ماوراي طبيعت در حوزه علم مساوي است با درافتادن در ورطه نيهليسم. و به رسميت نشناختن معارف وحياني و شهودي، منجر به از دست دادن چيزي است كه لازمه اساسي تكامل بشر بوده و در خود عالم طبيعت هم رازهايي فراتر از آنچه با ميزان تجربه و كميّت قابل سنجش است وجود دارد. هدف علم جست‌وجوي حقيقت است و اخلاق هم لازمه علم است و تفكيك اين دو از يكديگر عواقب جبران‌ناپذيري به بار خواهد آورد، و در صورتي كه علم تمامي عوامل مزبور را، كه لازم و ملزوم يكديگرند، نداشته باشد اصلاً شايسته نام «علم» نيست.

كليدواژه‌ها: علم سكولار، علم ديني، سكولاريسم، خدا، جهان، معرفت، معنويت، ارزش.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
121
شماره صفحه: 
119
محتوای تغذیه