آفرينش

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

غرر الآيات در تفسير «الميزان» با محوريت آيه 56 سوره «ذاريات»

سال بيست و سوم ـ شماره 203 -آبان 1393

كاووس روحى برندق :  استاديار گروه علوم قرآن و حديث دانشگاه تربيت مدرس.  K.Roohi@modares.ac.ir

سعيد جليليان : دانشجوى كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث دانشگاه تربيت مدرس.  s.jalilian@modares.ac.ir

 دريافت: 27/1/93               پذيرش: 9/7/93

چكيده

از ميان آيات قرآن كريم، كه همگى نورند، برخى آيات از درخشش چشم‏گيرى از نظر محتوا برخوردارند كه به آنها «غرر الآيات» گفته مى ‏شود. اين مقاله با روش اسنادى در گردآورى داده ‏ها و به شيوه توصيفى ـ تحليلى در تجزيه مطالب، آيه 56 سوره «ذاريات» را به ‏عنوان يكى از آيات غرر، كه از سوى علّامه طباطبائى مطرح شده است، از لحاظ نقش كليدى آن در حلّ پيچيدگى ‏هاى ديگر آيات، با هدف اثبات و جامعيت محتوايى ‏اش بررسى كرده، و به اين نتايج دست يافته است كه اين آيه در تفسير آيات ديگر قرآن، با موضوع هدف از ازدواج و تناسل، حق خدا بر بنده، و حق بنده بر خدا به‏ طور مستقيم، و در تفسير آياتى با موضوع منظور از خلقت احسن، علت اينكه قتل نفس معارضه با مقام ربوبيت خداست و ديگر موضوعات به‏ طور ضمنى، نقش محورى و كليدى دارد و ميان موضوعات يادشده پيوندى ناگسستنى مشاهده مى ‏شود.

 

كليدواژه‏ ها: غرر الآيات، عبادت، آفرينش، علّامه طباطبائى.

 

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
203
شماره صفحه: 
33

كمال انسان از ديدگاه ملّاصدرا و بررسى ميزان هماهنگى آن با آموزه هاى قرآن كريم

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 177 ـ شهريور 1391، 55ـ78

محمود خيراللهى*

چكيده

مهم ترين اصل در حوزه معرفت و شناخت، تبيين كمال انسان است. حكمت وجودى در انسان، ژرف تر از حكمت خلقت در ساير موجودات است؛ چراكه انسان وجود جامع و فراگيرى است نسبت به آنچه در عالم ملك و ملكوت مى گذرد. انسان عصاره لوح محفوظ و صراط مستقيم بين بهشت و دوزخ است. بعد ملكوتى انسان سرّى است از اسرار الهى و ظهورى است از خلافت الهى كه به حكم مظهريت «الظاهر و الباطن»، مى تواند در عالم ملك و ملكوت، تصرف نمايد.

     اين نوشتار در پى آن است كه كمال انسان را از منظر ملّاصدرا بررسى نموده، ميزان هماهنگى ديدگاه ايشان را با قرآن كريم ارزيابى كند. با بررسى اجمالى دامنه كمال انسان، انگيزش بيشترى پيدا كرده، در كمال و سعادت خويش، گام هاى استوارترى خواهيم برداشت.

 

كليدواژه ها: قرآن، ملّاصدرا، نفس، عقل، كمال، نظام، آفرينش.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
177
شماره صفحه: 
55

خداگونگي انسان در آفرينش

خداگونگي انسان در آفرينش

بررسي روايت «انّ اللّه خلق آدم علي صورته»

صفدر تبارصفر1

چكيده

برخي روايات موجود در متون ديني، حاوي تعابيري‏اند كه در نگاه اوليه و ظاهري، از تجسيم و تشبيه خداوند سبحان حكايت مي‏كنند. بخشي از اين روايات اساسا سلامت سندي ندارند و با اثبات ضعف در سند، از اصل صدور منتفي مي‏شوند. تأمّل عميق و بررسي‏هاي دقيق و همه‏جانبه در بخش ديگر نيز، كه سند قابل اطميناني دارند، هرگونه شبهه محتمل را رفع مي‏كنند. روايت منقول از پيامبر صلي‏الله‏عليه‏و‏آله كه فرمودند: «إنّ اللّه خلق آدم علي صورته» از جمله رواياتي است كه برخي آن را دليلي بر صورتمندي و انسانوار بودن وجود مقدّس خداوند تلقّي كرده‏اند. هدف از اين نوشتار بررسي توصيفي ـ تحليلي روايت مزبور از لحاظ سندي و محتوايي در منابع فريقين و ارزيابي نظرات متفاوتي است كه در تبيين اين روايت وارد شده است.

كليدواژه ‏ها: تشبيه، تجسيم، صورت، آفرينش، خداگونگي.

سال انتشار: 
17
شماره مجله: 
132
شماره صفحه: 
91

آفرينش انسان و مراحل حيات او

آفرينش انسان و مراحل حيات او

از منظر علّامه طباطبائي

محمّدجواد ياوري
(دانش‌آموخته حوزه علميه و دانشجوي كارشناسي ارشد تاريخ تشيّع)

چكيده

در اشاره آيات قرآن و روايات، انسان موجودي است مركب از جسم و روح كه داراي دو نوع آفرينش است:

1. خلقت از خاك كه اولين موجود (حضرت آدم عليه‌السلام) با آن ساخته شده؛ 2. خلقت انسان‌هايي از نسل او به وسيله نطفه. پس در آغاز خداوند نوع انسان اوليه را خلق كرد و سپس نسل وي را از نطفه همان انسان قرار داد. تا بدين‌سان، مراحل حيات آدمي پس از خلق ادامه يابد. اين بيان، جوابي است ديني در رد عقايد داروين و كساني كه اجداد انسان اوليه را موجودات تك‌سلولي و يا از نسل ميمون مي‌پندارند.

انسان پس از خلقت، با توجه به فطرت اجتماعي وي، مدتي را در اين دنيا سپري كرده و پس از آن در اثر مرگ، روح او از اين ديار به ديار ديگري به نام «برزخ» كه «عالم مثال» نام دارد و انسان‌ها در آنجا يا متنعّم هستند و يا معذّب، كوچ مي‌كند و در آنجا به حيات خود ادامه مي‌دهد؛ زيرا اصالت انسان به روح اوست و روح مجرّد تنها نحوه ارتباطي با بدن دارد كه با فرا رسيدن مرگ اين ارتباط قطع مي‌شود. با برپايي معاد در جريان سير حيات، علاوه بر روح، جسم انسان نيز مؤاخذه مي‌شود.

كليدواژه‌ها: انسان، آفرينش، روح، برزخ، قيامت.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
121
شماره صفحه: 
25
محتوای تغذیه