تربيت دينى

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

بررسى محتواى كتاب هديه هاى آسمان پايه پنجم ابتدايى (تأليف 94ـ95)از منظر پاسخ گويى به سؤالات دينى كودكان

سال بيست و ششم ـ شماره 236 (ويژه علوم تربيتى)

پروين روشن قياس / دانشجوى دكترى علوم تربيتى دانشگاه اصفهان                  proshanghias@gmail.com

سال انتشار: 
26
شماره مجله: 
236
شماره صفحه: 
87

بررسى مفهوم دين در رويكرد سنت گرايى و دلالت هاى آن در حوزه تربيت دينى

سال بيست و پنجم ـ شماره 228 (ويژه علوم تربيتى)

بابك شمشيرى / دانشيار دانشگاه شيراز          bshamshiri@rose.shirazu.ac.ir

شيما نقيبى / دانشجوى دكترى فلسفه تعليم و تربيت دانشگاه شيراز naghibishima@yahoo.com

دريافت: 29/6/94               پذيرش: 12/4/95

 

چكيده

امروزه يكى از نحله هاى فكرى كه به سوى دين و معنويت گرايش پيدا كرده اند، رويكرد سنت گرايى مى باشد. سنت گرايان، يكى از خصايص عمده فرهنگى عصر جديد تجدد را «بحران معنوى» مى دانند كه حاصل از دست رفتن منابع سنتى آن يعنى دين است. اين نوشتار، به روش تحليلى ـ استنتاجى سعى دارد پس از بررسى مفهوم دين در رويكرد سنت گرايى و رابطه دين با سنت، دلالت هاى تربيتى آن در حوزه تربيت دينى مورد توجه قرار گيرد. بدين صورت، كه ابتدا با استفاده از منابع معتبر، به استخراج آراء و انديشه هاى سنت گرايان در خصوص دين پرداخته، سپس با نگاه تركيبى به اين آراء، نسبت به تلخيص و با هم نگرى آنها اقدام نموده و مفاهيم مختص فرايند تربيت دينى پردازش شده است. از مهم ترين يافته هاى پژوهش اين است كه به اعتقاد سنت گرايان، دين قابليت نفوذ بر همه ابعاد زندگى بشر را دارد. آنها بر دفاع عقلانى از دين تأكيد مى كنند و تضعيف دين دارى را نتيجه مستقيم تجددگرايى مى دانند. براين اساس، معتقدند كه بهترين راه براى مواجهه با اين چالش، شناخت عميق و هوشمندانه دنياى متجدد بر مبناى نگرش عقلانى است و قرآن و حديث، سرچشمه هاى توأمان سنت اسلامى اند و تعاليم اين دو منبع لايزال، كليد هدايت، قرب الهى و سعادت هر دو جهان است.

 

كليدواژه ها: سنت، سنت گرايى، دين، تربيت دينى.

 

سال انتشار: 
25
شماره مجله: 
228
شماره صفحه: 
101

ويژگى هاى جامعه دينى و نقش تربيت در تحقق و استمرار آن

سال بيست و پنجم ـ شماره 223 (ويژه علوم تربيتى)

عبدالرضا ضرابى / استاديار مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره                        zarabi@qabas.net

دريافت: 11/6/94               پذيرش: 12/2/95

 

چكيده

ترسيم يك جامعه ايده آل دينى، از طريق بيان ويژگى هاى خاص آن و نيز نقشى كه تربيت دينى در ايجاد و حفظ و استمرار آن مى تواند داشته باشد، اهداف اين مقاله است. براى نيل به اين هدف، ابتدا مفاهيم «دين»، «تربيت»، «جامعه» و «تربيت دينى» تبيين شده، سپس نقش و كاركرد تربيت دينى در تحقق و استمرار جامعه دينى بررسى شده است. روش پژوهش تحليلى ـ اسنادى و با استفاده از منابع و اسناد كتابخانه اى است. يافته هاى پژوهش نشان مى دهد جامعه دينى جامعه اى است كه شبكه روابط اجتماعى آن، اعم از روابط اقتصادى، سياسى، حقوقى و فرهنگى، و ارزش هاى حاكم بر آن دين و آموزه هاى آن مبتنى باشد. در چنين جامعه اى تربيت دينى و توحيدى زمانى نمود پيدا خواهد كرد كه هريك از نهادها و عوامل مؤثر اجتماعى بتوانند رنگ الهى به خود گرفته، وظيفه دينى و توحيدى خود را نسبت به افراد و جامعه به خوبى انجام دهند.

 

كليدواژه ها: جامعه، دين، جامعه دينى، تربيت، تربيت دينى.

 

سال انتشار: 
25
شماره مجله: 
223
شماره صفحه: 
77

راه كارهاى انتقال ارزش هاى دينى به كودكان دبستانى

سال بيست و چهارم ـ شماره 209 (ويژه علوم تربيتى)

سيدحسين فتوحى / دانش آموخته سطح سه حوزه علميه قم  fotohi2481@anjomedu.ir      

سيدمحمدرضا موسوى نسب / استاديار مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره    smrmn1346@gmail.com   

دريافت: 27/7/93               پذيرش: 24/1/94

 

چكيده

بى شك، ارزش هاى دينى زمينه ساز تعالى و سعادت دنيوى و اخروى انسان ها مى باشند. انتقال و آموزش اين ارزش ها به نسل هاى امروز و آينده از دغدغه هاى مهم جوامع دينى است. نهاد آموزش و پرورش از مهم ترين نهادهايى است كه در انتقال ارزش ها نقش مهم و اساسى را بر عهده دارد. نتايج پژوهش، كه بر پايه مطالعات اسنادى و به روش توصيفى ـ تحليلى است، نشان داد: با توجه به ويژگى هاى روحى و روانى كودكان، بايد به پرورش جنبه هاى شناختى، رفتارى و عاطفى كودكان پرداخت و بر اين اساس نيز انگيزه متربيان را به يادگيرى آموزه هاى دينى و انجام آن برانگيخت. استفاده از زبان داستان، قصه، تمثيل و بهره گيرى از روش پرسش و پاسخ، تمرين و تكرار، تشويق و غيره از كارآمدترين روش ها در انتقال و توسعه ارزش ها مى باشد.

 

كليدواژه ها: تربيت دينى، ارزش هاى دينى، انتقال ارزش ها، راه كارهاى تربيت دينى، كودكان دبستانى.

 

 

سال انتشار: 
24
شماره مجله: 
209
شماره صفحه: 
107

اهداف تربيت دينى از منظر قرآن كريم

سال بيست و چهارم ـ شماره 208

عبدالرضا ضرابى[1]

چكيده

بيشتر زبان شناسان تربيت را با عنايت به ريشه رب يرب يعنى پروردن، سرپرستى و رهبرى كردن،رساندن به فرجام، نيكو كردن، و به تعالى و كمال رساندن تعريف كرده اند. در تعريف دين نيز مانندساير حقايق مربوط به ارزش هاى حيات معقول انسانى اختلاف نظريه هايى وجود دارد كه معمولاًناشى از شرايط ذهنى و اطلاعاتى است كه تعريف كنندگان درباره مختصات آن دارند. آيت اللّهجوادى آملى معناى دقيقى از دين ارائه داده است. ايشان دين را مجموعه عقايد، اخلاق، قوانين ومقرراتى مى داند كه گاهى همه اين مجموعه حق و گاهى همه آن باطل و زمانى مخلوط از حق و باطلاست. اگر مجموعه حق باشد آن را دين حق، در غير اين صورت آن را باطل، يا التقاطى از حق وباطل مى نامند. تربيت دينى نيز بنا بر جهان بينى اسلامى، تربيتى است كه رفتار فرد را در برابر خدا،جامعه، خود او و طبيعت بر معيارهاى دينى منطبق سازد و بر اساس قواعد دينى تنظيم كند. تربيتكه از اهداف بسيار مهم خلقت است مانند هر كار ديگرى، نمى تواند بدون هدف باشد. به رغم اينكهاهداف مختلفى براى تربيت دينى بيان شده است، اما مى توان در يك جمع بندى به اين نتيجه رسيدكه هدف غايى تربيت اسلامى آن است كه افراد در مسائل فردى، اجتماعى و مسائل مربوط به كلانسانيت، كاملاً مطيع خداوند باشند. در اين مقاله پس از تبيين مفاهيم تربيت و دين و مقوله تربيتدينى، اهداف مدنظر قرآن درباره تربيت دينى بيان شده است.

 

كليدواژه ها: تربيت، دين، تربيت دينى.




[1] استاديار مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره. zarabi@qabas.net

دريافت: 11/6/93 پذيرش: 12/12/93

 

سال انتشار: 
24
شماره مجله: 
208
شماره صفحه: 
53

اصول و مراحل تربيت دينى كودكان با تأكيد بر سخنان و سيره عملى رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله

معرفت سال بيستم ـ شماره 160 ـ فروردين 1390، 33ـ50

مهسا فاضلى*

چكيده

تربيت دينى، مجموعه دگرگونى‏هايى است كه در فكر و عقيده فرد، به منظور ايجاد نوعى خاص از عمل و رفتار، كه متكى بر ضوابط مذهب باشد، انجام مى‏گيرد. در سايه اين دگرگونى‏ها، اخلاق، عادات، آداب و رفتار و روابط فردى و اجتماعى شخص صورت مذهبى و دينى به خود مى‏گيرد. از آنجايى كه تربيت دينى و مذهبى انسان از دوران كودكى و حتى پيش از تولد آغاز مى‏شود، توجه به تربيت دينى كودكان از جنبه‏هاى فردى، خانوادگى و اجتماعى امرى مهم و ضرورى است.

اين مقاله با مطالعه اسنادى به معرفى مراحل تربيت دينى، و چگونگى و اصول آن پرداخته است. از آنجايى كه هدف همه پيامبران به ويژه رسول اكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله تربيت انسان بوده است، به اقوال و افعال پيامبر خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله در زمينه تربيت دينى كودكان پرداخته شده است. رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آلهدر جايگاه رهبر دينى جامعه، توجه ويژه‏اى به كودكان داشته و بر تربيت دينى آنان توصيه فرموده است. علاوه بر آن، از آن حضرت صلى‏الله‏عليه‏و‏آلهدرباره چگونگى و مراحل تربيت دينى (دوران جنينى، دوران نوزادى و شيرخوارى، هفت سال اول و هفت سال دوم و...) آموزه‏هاى فراوانى گزارش شده كه در اين مقاله مورد بررسى قرار گرفته است.

كليدواژه‏ها: تربيت، تربيت دينى، اصول تربيت، مراحل تربيت.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
160
شماره صفحه: 
33

درآمدى بر جايگاه مبانى و عوامل مؤثر بر نوآورى در تربيت دينى

                        سيده‌نجمه تقوى‌نسب1

سيدابراهيم ميرشاه جعفرى2

چكيده

در كشور ما ضرورت تربيت دينى به عنوان وظيفه مهم و اصلى آموزش و پرورش مورد پذيرش است. بنابراين، بايد تلاش نمود تا به شيوه‌ها و روش‌هاى موجود در اين فرايند كيفيت بخشيد و آن را بهتر و زيباتر به نسل جوان ارائه داد. نوآورى در تربيت دينى از جمله امورى است كه اين مسير را هموار مى‌سازد. اين مقاله با روش مطالعه موردى و با استناد به منابع روايى معتبر و دست اول تلاش مى‌كند تا با استفاده از احاديث و آيات قرآن كريم، به تطبيق عواملى كه در تربيت دينى و نوآورى مؤثر هستد، بپردازد. نتيجه اين پژوهش، اشتراك مؤلفه‌هاى نوآورى و تربيت دينى را در بعد فكرى و خصوصيات شخصيتى مورد تأكيد قرار داده و ثابت مى‌كند كه مبناى فكرى نوآورى و تربيت دينى با هم همخوانى و تطابق دارند.

كليدواژه‌ها : نوآورى، تربيت دينى، تقواى حضور، ترديد منطقى، عقلانيت، خطرپذيرى.

سال انتشار: 
18
شماره مجله: 
141
شماره صفحه: 
47

آزادى و تربيت دينى (با تأكيد بر تربيت دينى كودكان و نوجوانان)

آزادى و تربيت دينى
(با تأكيد بر تربيت دينى كودكان و نوجوانان)

عبدالرضا ضرّابى
(دانش آموخته حوزه علميه و كارشناس ارشد علوم تربيتى)

چكيده

در اين مقال درصدد بيان و تحليل رابطه آزادى و تعليم و تربيت دينى هستيم. در بخش اول، مفاهيم آزادى، تربيت و تربيت دينى را به طور جداگانه از ديدگاه برخى متفكران تعليم و تربيت و فلاسفه مورد بررسى قرار داده و سپس ديدگاه اسلام را در اين باب يادآور شده ايم. در اين بخش، تعريف آزادى از ديدگاه منتسكيو، افلاطون، اريك فروم، كانت، اسپينوزا و روسو ذكر شده، سپس آزادى در اعتقاد اسلامى بيان شده است. در خصوص مفاهيم تربيت و تربيت دينى نيز به همين سان عمل شده است.

در بخش دوم، رابطه آزادى و تربيت دينى ابتدا از نقطه نظر انديشمندان تعليم و تربيت و سپس در ديدگاه اسلام، و با استفاده از آيات و روايات، بررسى و تحليل شده است.

در بخش سوم نيز از دو عنصر مهم ايمان و عشق در جهت تربيت دينى نام برده شده است; زيرا ايمان به خداوند موجب درك عالم هستى و ضامن اجراى هدايت هاى تكوينى و فطريات اخلاقى بوده و عشق اكسير تربيت دينى است و مادامى كه متربّى عشق به دين پيدا نكند تشويق به دين و تبليغ تعاليم دينى مؤثر واقع نخواهد شد. و در پايان، جمع بندى و نتيجه گيرى صورت گرفته است. عمده اختلاف نظر متفكران در شيوه هاى تربيت دينى است و اينكه تعليمات و برنامه هاى دينى بايد از چه زمانى آغاز گردد و ميزان آزادى كودك در اين زمينه به چه ميزان است.

كليدواژه ها: آزادى، اختيار، تربيت، تعليم و تربيت، حدود آزادى، تربيت دينى، ايمان و تربيت دينى، عشق و تربيت دينى، تربيت دينى كودك.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
117
شماره صفحه: 
63
محتوای تغذیه