زنان

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

مسائل جمعيتي تجرد زنان و دختران در ایران علل وآثار

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سیدحسین شرف‌الدين / دانشیار گروه جامعه‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    sharaf@qabas.net
دريافت: 26/08/99                    پذيرش: 11/12/99
چکيده
ازجمله مسائل اجتماعی‌ حوزه زنان و خانواده در جامعه امروز ایران، روند رو به تزاید «تجرد زنان و دختران» است. تجرد، اعم از تجرد ابتدایی و تجرد ثانوی و متأخر، از علل و عوامل شخصی و ساختاری متعددی ناشی شده و آثار و نتایج زیانباری در سطوح فردی و اجتماعی به همراه دارد. نظربه جایگاه قدسی ازدواج و تشکیل خانواده در متون دینی و گفتمان مذهبی غالب جامعه ایران، تأخیر در ازدواج، به‌ویژه تأخیر طولانی‌مدت یا محرومیت قطعی از آنچه از ناحیه مرد و يا زن و تجردگزینی، با فلسفه وجودی خانواده در نظام ارزشی اسلام تعارض‌ دارد.‌ پذیرش‌ این ‌وضعیت از ناحیه‌ مردان، ‌غالباً اختیاری ‌و از ناحیه زنان، غالباً غیراختیاری ‌است. جمعیت‌شناسان با استناد به دلایل مختلف، تجرد زنان در مقیاس وسیع را امری آسیبی ‌تلقی کرده و سیاستگذاری و برنامه‌ریزی فرهنگی اجتماعی براي کاهش و تعدیل آن را اجتناب‌‌ناپذیر می‌دانند. این ‌نوشتار درصدد است‌ تا با ارجاع ‌به‌ آمارها و مطالعات‌ و پژوهش‌های ‌انجام‌شده، این ‌موضوع ‌را ‌از ‌منظر تئوریک، ‌و با محوریت‌ جامعه ‎ایران ‌بعد از انقلاب؛ توصیف، تفسیر و تبیین ‌کند. روش ‌این ‌مطالعه، در مقام ‌گردآوری اطلاعات، اسنادی و در مقام تفسیر و تبیین، تحلیلی و استنتاجی است. در بخش پایانی، به راه‌کارهای مواجه با این موضوع اشاره شده است.
کلیدواژه‌ها: تجرد، زنان، دختران، عاملیت، ساختار، علل.
 

سال انتشار: 
1400
شماره مجله: 
280
شماره صفحه: 
35
صفحه شروع مقاله: 
35
صفحه پایان مقاله: 
48

ارزيابى تحليلى و تطبيقى ادله و مستندات زيارت قبور توسط زناناز منظر مذاهب اسلامى و وهابيان با تأكيد بر آراء ابن تيميه

ماهنامه علمى ـ ترويجى در زمينه علوم انسانى مرداد 1395

حمزه على بهرامى / استاديار و عضو هيئت علمى دانشگاه اصفهان                   bahrame1918@gmail.com

دريافت: 2/12/94               پذيرش: 29/3/95

 

چكيده

يكى از تحولات معاصر رشد بى رويه گروه هاى تندرو سلفى و تكفيرى به ظاهر مسلمان، با نام «وهابى» يا «داعشى» است. زن در عقيده اين گروه، جايگاهى سخيف و غالبا محروم از حقوقى مساوى با مردان دارد. متأسفانه سلفى ها عقايد خود را به نام «توحيد محض» و اسلام راستين، و عقايد ساير مسلمانان و مخالفان خود را بدعت و شرك و كفر معرفى مى كنند. يكى از مظاهر و مصاديق اين ظلم و انحراف، ممنوع و حرام بودن زنان از زيارت قبور و تشييع جنازه است. برجسته ترين رهبر فكرى و مبدع عقايد اين فرقه، ابن تيميه مى باشد. اين مقاله با مطالعه اى اسنادى، تحليلى و تطبيقى در منابع ابن تيميه و اهل سنت، به دنبال كشف واقعى حكم زيارت قبور توسط زنان در قرآن، سنت و سيره سلف است.

     بر همين اساس، پس از توصيف و ارزيابى ديدگاه و مستندات ابن تيميه و سامان دهى ادله و مستندات جواز زيارت قبور توسط زنان و ديدگاه مذاهب چهارگانه اهل سنت، در پايان، به اين نتيجه مى رسد كه ضمن ضعيف و غيرقابل استناد بودن ادله ابن تيميه و پيروان او، ادله فراوانى مبنى بر جواز زيارت قبور زنان وجود دارد.

 

كليدواژه ها: زيارت قبور، زنان، ابن تيميه، اهل سنت.

 

سال انتشار: 
25
شماره مجله: 
224
شماره صفحه: 
59

رابطه دين‏دارى و احساس امنيت اجتماعى در بين زنان مناطق شمال و جنوب شهر تهران

سال بيست و سوم ـ شماره 199 (ويژه جامعه‏ شناسى)

ياسمن فرشادفر :  دانشجوى دكترى جامعه‏ شناسى دانشگاه آزاد اسلامى تهران مركز. d_farshadfar@yahoo.com
محسن نيازى :  استاد گروه علوم اجتماعى دانشكده علوم انسانى دانشگاه كاشان. niazim@kashanu.ac.ir
چكيده
امروزه مفهوم امنيت اجتماعى به‏عنوان يكى از مهم‏ترين مؤلفه‏ هاى نظم و ثبات نظام اجتماعى مورد توجه انديشمندان قرار گرفته است. احساس امنيت، به‏ ويژه براى زنان كه نيمى از جمعيت جامعه را تشكيل مى‏ دهند، از اهميت خاصى برخوردار است. در اين ميان، دين به‏ عنوان مظهر همبستگى اجتماعى نقش اساسى در ارتقاى احساس امنيت اجتماعى ايفا مى‏كند. بر اين مبنا، هدف اساسى اين مطالعه، بررسى رابطه بين ميزان دين‏دارى و احساس امنيت اجتماعى زنان در جامعه مورد مطالعه مى‏باشد.
     اين مطالعه از نوع پيمايش اجتماعى بوده و براى جمع ‏آورى داده ‏هاى پژوهش از تكنيك پرسش‏نامه همراه با مصاحبه استفاده شده است. جامعه آمارى پژوهش شامل كليه زنان واقع در سنين فعاليت ساكن در مناطق شمال و جنوب شهر تهران مى‏باشد. يافته‏هاى تحقيق رابطه بين ميزان دين‏دارى و احساس امنيت را نشان مى‏دهد. يافته‏ها حكايت از رابطه معنى‏دار بين ميزان دين‏دارى و احساس امنيت در بين زنان مناطق شمال و جنوب تهران دارد.

كليدواژه‏ ها: دين، دين‏دارى، امنيت، امنيت اجتماعى، زنان.
 

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
199
شماره صفحه: 
81

جايگاه و نقش زنان صدر اسلام در بيعت و هجرت

 معرفت سال بيستم ـ شماره 170 ـ بهمن 1390، 91ـ102

جايگاه و نقش زنان صدر اسلام در بيعت و هجرت

حبيب زمانى‏محجوب*

چكيده

در نظام سياسى اسلام نقش و جايگاهى كه براى زنان در عرصه‏هاى سياسى، اجتماعى و فرهنگى مشخص شده، كمتر از مردان نيست. بر اين اساس، از مسائل مهم براى زنان متعهد مسلمان آشنايى با چگونگى مشاركت و حضور در اين عرصه‏هاست. بدين منظور، بايد از نظرگاه اسلام در اين خصوص، و نيز از سير تاريخى نقش زنان در عرصه‏هاى سياست و اجتماع مطلّع گردند.

بيعت و هجرت از مفاهيم مهم و اساسى فرهنگ سياسى اسلام و از حوادث مهم و تأثيرگذار تاريخ صدر اسلام مى‏باشند. يافته‏هاى اين پژوهش نشان مى‏دهد كه زنان مسلمان همپاى مردان در اين عرصه حضور فعال داشته و تاريخى ماندگار از خود به يادگار نهاده‏اند.

اين نوشتار با بررسى منابع تاريخى و مذهبى، و با روشى توصيفى بر اين هدف است كه جلوه‏هايى از مشاركت سياسى زنان صدر اسلام را در دو عرصه بيعت و هجرت، كه از حوادث مهم و سرنوشت‏ساز تاريخ صدر اسلام به شمار مى‏روند، بررسى نمايد.

كليدواژه‏ها: بيعت، عقبه، هجرت، زنان، صدر اسلام، پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
170
شماره صفحه: 
91

سرپرستي خانواده

سرپرستي خانواده

با نگاه به آيه 34 سوره نساء

محمّدعلي مروي
(دانش‌آموخته حوزه علميه و دانشجوي كارشناسي ارشد معارف قرآن)

چكيده

مسئله «سرپرستي خانواده» از جمله مباحث مهمي است كه در همه نظام‌هاي حقوقي، از جمله نظام حقوقي اسلام مورد توجه قرار گرفته و آياتي از قرآن درباره آن نازل شده است. از ديدگاه صاحب‌نظران مسلمان در حقوق خانواده، رياست مرد بر خانواده پذيرفته شده است، اما در محدوده اين رياست و نيز در شرايط آن و در علل انتخاب مرد به عنوان رئيس خانواده اتفاق‌نظر وجود ندارد. اين مقاله با نگاهي به آيات قرآن، درصدد تبيين معنا و مفهوم اين رياست و نيز بيان محدوده آن است. به نظر نگارنده، مراد از «قوّاميت مردان بر زنان» در آيه 34 سوره نساء، مسئول بودن و سرپرستي ايشان نسبت به زنان در چارچوب مسائل خانواده است.

كليدواژه‌ها: قوّاميت، سرپرستي، حقوق، سلطه، زنان، مردان، خانواده.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
122
شماره صفحه: 
99

بررسى شرايط و محدوديت‌هاى حق كار زنان از منظر فقه و حقوق

بررسى شرايط و محدوديت‌هاى حق كار زنان از منظر فقه و حقوق

قاسمعلى صداقت
(دانش‌آموخته حوزه علميه و كارشناس ارشد حقوق عمومى)

چكيده

«حق كار زنان» پس از انقلاب صنعتى و پيدايش كارخانه‌هاى نوين صنعتى، در صدر مباحث سياسى و اجتماعى قرار گرفت و نگرش‌هاى متفاوتى نسبت به اين موضوع پديدار گشت. از يك‌سو، تأكيد افراطى مكتب ليبرال ـ سرمايه‌دارى و جنبش فمينيستى بر حقوق زنان ـ از جمله حق كار آنان بدون توجه به ديگر زواياى مسئله ـ يكى از مؤلّفه‌هاى مهم از هم‌پاشيدگى نهاد خانواده و خدشه‌دار كردن كرامت و حيثيت زن در غرب گرديد، و از سوى ديگر، در شرق و برخى جوامع اسلامى، ب تأثيرپذيرى از عرف و آداب و رسوم نادرست و مغاير با عقل و شرع، در حق زنان اجحاف رواداشته شد. اين همه در حالى است كه حاكميت هنجارهاى حقوقى و اخلاقى اسلام از جمله در زمينه اشتغال زنان، مى‌تواند نهاد خانواده و كرامت زنان ر حفظ نمايد.

در اين نوشتار، سعى شده است مستندات فقهى ـ حقوقى جواز، شرايط و محدوديت‌هاى اشتغال زنان و نگرش كلى اسلام در اين‌باره مورد بررسى قرار گيرد. اصل جواز اشتغال زنان مورد تأكيد كتاب، سنّت و عقل است، اما در كنار آن، اذن شوهر به عنوان سرپرست خانواده، رعايت شرايط عمومى حضور زن در جامعه و رعايت كرامت زن، حيثيات زن و شوهر و مصالح خانواده از اهمّ شرايط جواز اشتغال زنان است. نگرش كلى اسلام آن است كه زنان به مشاغلى روى آورند كه متناسب با وضعيت روحى و جسمى‌شان باشد.

كليدواژه‌ها: فقه، حقوق، اشتغال، حق كار، خانواده، زنان، محدوديت، هنجارهاى اسلامى، جواز و ضوابط اشتغال زنان، مصالح خانواده.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
118
شماره صفحه: 
97
محتوای تغذیه