صلح

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

آثار صلح‏ آميز جهاد در روابط بين ‏الملل براساس آيات قرآن كريم

معرفت سال بيستم ـ شماره 168 ـ آذر 1390، 13ـ32

قاسم شبان‏ نيا*

چكيده

جهاد، از مفاهيمى است كه به دليل عدم توجه به ماهيت واقعى آن، جنبه صلح‏آميز آن در روابط بين‏الملل كمتر مورد توجه قرار گرفته است. جهاد ابتدايى اساسا هدف دعوت ديگران به سوى اسلام را دنبال مى‏كند و در صورت ممانعت سران طاغوت از چنين دعوتى، قتال با آنان صورت مى‏گيرد. شرط وجوب دعوت تفصيلى پيش از قتال، آشكار مى‏سازد كه آنچه در جهاد از اهميت برخوردار است، ابلاغ كلام الهى به مردم است. در عرصه سياست خارجى دولت اسلامى، اين دعوت در قالب‏هاى مختلفى همچون اصل تأليف قلوب و اصل احسان خود را نشان مى‏دهد. احكام صلح‏آميز اسلام در مباحث عقد ذمّه و امان نيز، كه مترتب بر جهاد مطرح مى‏گردند، شاهدى بر اين مطلب است كه اسلام با هر كس در هر آيينى همزيستى مسالمت‏آميز دارد و در قبال وظايفى كه براى آنها برمى‏شمارد، حقوقى را براى آنها در نظر مى‏گيرد و مسلمانان را در برابر چنين حقوقى مكلّف مى‏سازد.

اين تحقيق با رويكرد تحليلى ـ اسنادى تلاش مى‏كند تا با بهره‏گيرى از منابع معتبر اسلامى، مطالب فوق اثبات گردد.

كليدواژه‏ها: جهاد ابتدايى، روابط بين‏الملل، صلح، دعوت، اصل تأليف قلوب، اصل احسان، عقد ذمّه، عقد امان.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
168
شماره صفحه: 
13

اصل همزيستى مسالمت ‏آميز با غيرمسلمانان در اسلام

معرفت سال بيستم ـ شماره 165 ـ شهريور 1390، 35ـ52

محمدامين امينى*

چكيده

اديان آسمانى براى تأمين همزيستى، قوانينى الزام‏آور تشريع نموده‏اند. دين اسلام، مسلمانان را ملزم نموده به شيوه‏اى مسالمت‏آميز با مخالفان عقيدتى خود تعامل نموده و عدالت را در اين خصوص بر پا دارند. اما اگر غيرمسلمانان، خيانت پيشه نموده و عليه جان و مال و نواميس مسلمانان وارد عمليات خصمانه شوند سياست شرعى بر دفع تجاوز و مجازات خيانتكاران مبتنى مى‏باشد. تمركز بر آيات قتال، عدم توجه به آيات مبنى بر صلح و همزيستى و عدم دقت در سيره عملى پيامبر، باعث شده گروهى سياست اسلامى در رابطه با ملل غيرمسلمان را بر پايه جنگ دانسته و علت پيشرفت اسلام در قرون اوليه را زورِ شمشير بيان نمايند.

اين جستار با رويكرد نظرى و اسنادى و با استناد به منابع اصيل اسلامى ثابت مى‏كند كه اصل در تعامل با غيرمسلمانان بر صلح و همزيستى بوده و دين اسلام منادى همزيستى مذهبى با پيروان ساير اديان مى‏باشد.

كليدواژه‏ها: صلح، مشركان، نصارا، همزيستى مذهبى، يهود.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
165
شماره صفحه: 
35

روابط خارجى دولت اسلامى از ديدگاه قرآن كريم

روابط خارجي دولت اسلامي از ديدگاه قرآن كريم

جنگ يا صلح؟

                        اسمعيل سلطاني1

چكيده

از آن‌رو كه زندگي مسلمانان به شكل‌هاي گوناگون در تعامل با گروه‌هاي ديگر و پيروان ديگر اديان بوده و هست، يكي از موضوعات شايسته بررسي، نظر قرآن در مورد روابط خارجي دولت اسلامي است. مقاله حاضر با تكيه بر معارف قرآن، و روش تفسير موضوعي به بيان اصل اولي در روابط خارجي دولت اسلامي مي‌پردازد. دانشمندان، چهار نظريه «جنگ»، «صلح»، «دعوت» و نظريه «برچيده شدن حاكميت كفر» را مطرح كرده‌اند. از بررسي و تأمّل در آيات مربوط به جنگ و صلح قرآن به دست مي‌آيد كه اصل اولي در رفتار دولت اسلامي با دولت و گروه‌هاي غيرمسلمان پس از دعوت آنان به اسلام و نپذيرفتن آن از سوي آنان، صلحي عزتمند است. از ديد آيات، جنگ امري استثنايي و خلاف اصل است و مادامي كه اسباب و عوامل جنگ عارض نشده، صلح و همزيستي برقرار است.

كليدواژه‌ها : قرآن، دولت اسلامي، جنگ، صلح، همزيستي، دعوت، حربي، معاهد، ذمّي، امان.

سال انتشار: 
18
شماره مجله: 
143
شماره صفحه: 
69

جنگ، غيرنظاميان و حقوق بشردوستانه در اسلام

جنگ، غيرنظاميان و حقوق بشردوستانه در اسلام

عوض نگهدارى
 (دانشجوى كارشناسى ارشد حقوق عمومى)

چكيده

حقوق بشردوستانه يكى از مباحث مهم حقوق بين‌الملل و مورد تأكيد اديان آسمانى بخصوص دين اسلام است. تبيين ابعاد گوناگون اين مسئله، در گسترش اصول حقوق بشردوستانه نقش بسيار سازنده‌اى دارد. تأمين صلح و همزيستى مسالمت‌آميز و بهره‌مندى از اصول حقوق بشردوستانه بين‌المللى، بدون استمداد از دين اسلام ممكن نيست.

در اين پژوهش اصول و قواعد اساسى محدودكننده جنگ در مورد اشخاص، بيان شده است؛ چه اينكه، اسلام براى خود جنگ ـ هرگاه در مواقع ضرورت اتفاق افتد ـ قانون مفصلى بر پايه عدل، رحمت و رعايت حقوق انسانيت تنظيم كرده است. پيامبر گرامى صلى‌الله‌عليه‌و‌آله از قتل زنان و كودكان نهى كرده است، مگر اينكه اين عده مشغول جنگيدن باشند، و حتى حضرت اميرالمؤمنين على عليه‌السلام از سربازان خويش مى‌خواهد حتى اگر زنان دشمن، به شما دشنام دادند و آبروى شما را ريختند، خويشتن‌دارى نماييد و از آسيب جسمى و روحى به آنان خوددارى كنيد.1

افراد سالخورده از مصونيت جنگى برخوردارند. بيماران، مجروحان، نابينايان و افراد افليج نيز از مصونيت جنگى بهره‌مند مى‌باشند. «روحانيان و عبادت‌كنندگان» كه از جبهه جنگ بركنار هستند و در كارزار نظامى مشاركت ندارند داراى مصونيت هستند. همچنين نمايندگان و پيام‌آوران و پيك‌ها هرچند از اتباع كشور درگير در جنگ هستند داراى مصونيت مى‌باشند و در نهايت، اسلام درباره «حقوق اسيران» توصيه‌هاى مبتنى بر رحمت و محبت و ايثار نموده است.

كليدواژه‌ها: همزيستى مسالمت‌آميز، همزيستى مذهبى، صلح، جنگ، حقوق بشردوستانه، اصول و قواعد غيرنظاميان.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
118
شماره صفحه: 
33

شناسايى از ديدگاه اسلام

شناسايى از ديدگاه اسلام

عبدالحكيم سليمى
(دانش‌آموخته حوزه علميه و كارشناس ارشد حقوق بين‌الملل)

چكيده

«شناسايى از ديدگاه اسلام» از مباحث چالش‌برانگيز حقوق بين‌الملل اسلامى است. اعتقاد به جهانى بودن اسلام، قانون جهاد، و تقسيم جهان به دو ناحيه «دارالاسلام» و «دارالكفر» موجب شده تا برخى گمان كنند كه شناسايى در نظام حقوقى اسلام هيچ جايگاهى ندارد؛ چراكه اسلام ساير دولت‌ها را به رسميت نمى‌شناسد. عدم تبيين صحيح فقه روابط بين‌الملل، برداشت نادرست از جهاد اسلامى، پديد آمدن شكاف عميق ميان نظريه اسلام و عمل حاكمان كشورهاى اسلامى در طى زمان و قضاوت خاورشناسان بر اساس واقعيت‌هاى تاريخى، از جمله عواملى هستند كه مسئله شناسايى از ديدگاه اسلام را در هاله‌اى از ابهام قرار داده است.

پژوهش حاضر، ضمن اشاره به حقيقت شناسايى، ماهيت جهاد، اصل صلح، تقسيم‌بندى بيگانگان، آزادى عقيده، جهانى بودن اسلام و استقلال ملت‌ها، تلاش كرده تا حدى ديدگاه اسلام را نسبت به امر شناسايى بيان كند.

به رغم پندار خاورشناسان و بعضى نويسندگان مسلمان، شناسايى بيگانگان، بجز كافران حربى، هيچ منعى ندارد. دولت اسلامى مى‌تواند بر اساس اصل «احترام متقابل» و «اصل مقابله به مثل»، با ساير دولت‌ها روابط داشته باشد و معاهداتى را منعقد نمايد. جواز برقرارى روابط و انعقاد پيمان با كشورهاى بيگانه فرع بر شناسايى آنهاست. معيار شناسايى بيگانگان عملكرد آنان است. اهتمام اسلام به گسترش روابط بين‌الملل و تلاش‌هاى خستگى‌ناپذير پيامبر گرامى صلى‌الله‌عليه‌و‌آله در اين زمينه مى‌تواند الهام‌بخش دولت اسلامى باشد. به اعتراف بسيارى از دانشمندان، حضرت محمّد صلى‌الله‌عليه‌و‌آلهبنيانگذار حقوق بين‌الملل در جهان است.

كليدواژه‌ها: شناسايى، جهاد، صلح، بيگانگان، آزادى عقيده، استقلال ملت‌ها.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
118
شماره صفحه: 
17
محتوای تغذیه