شرك

  • user warning: Can't find record in 'progress' query: DELETE FROM progress WHERE name = 'ultimate_cron_poorman' in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\progress\progress.module on line 131.
  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

رابطه شفاعت با مقام معنوى مؤمنان

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 180 ـ آذر 1391، 121ـ130

سيدمصطفى حسينى نسب*

چكيده

يكى از موضوعات مهم اعتقادى، مسئله شفاعت در آخرت است. درباره اين موضوع، اين پرسش قابل طرح است كه از منظر قرآن، آيا بين هريك از شفاعت كردن و مورد شفاعت قرار گرفتن در آخرت، با مقام معنوى شخص به معناى اصطلاحى كه در عرفان نظرى رايج است، رابطه اى تكوينى وجود دارد يا خير؟ اين مقاله با رويكرد نظرى و با روش مطالعه اسنادى، آيات قرآن درباره شفاعت را در هشت دسته طبقه بندى كرده و ارتباط آنها با يكديگر را مورد بررسى قرار داده است. در نهايت، اين پژوهش بدين يافته رسيده كه از نظر قرآن، شفاعت كردن از آثار تكوينى مقام معنوى، به اصطلاح رايج در عرفان نظرى، است كه فرد باايمان با اجراى برنامه هاى الهى همانند نماز شب، به اذن الهى، بدان دست مى يابد. همچنين، بين شفاعت شدن و مقام معنوى مصطلح نيز رابطه تكوينى مستقيمى وجود دارد؛ بدين سان كه فرد بعد از اينكه مورد شفاعت قرار گرفت، تكوينا به مقام معنوى بالاترى نسبت به گذشته دست خواهد يافت.

 

كليدواژه ها: شفاعت، مقام معنوى، شرك، ايمان، اذن الهى.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
180
شماره صفحه: 
121

جستارى كوتاه در بت‏پرستىِ جزيره‏ العرب پيش از اسلام

سال نوزدهم ـ شماره 158 ـ بهمن 1389، 99ـ112

سيداكبر حسينى قلعه ‏بهمن*

چكيده

پيش از مبعوث شدن حضرت محمّد مصطفى صلى‏الله‏عليه‏و‏آله، اغلب مردم سرزمين حجاز پرستش بت‏ها را مرام خويش قرار داده بودند. اين نوشتار با رويكردى تحليلى و بررسى اسنادى، تلاش دارد تا ضمن اشاره‏اى اجمالى به بت‏پرستى حاكم در جزيره‏العرب، نوع نگرش آنها به حقيقت غايى را در پرستش اين بت‏ها به تصوير بكشد. از يافته‏هاى اين پژوهش به دست مى‏آيد كه در بت‏پرستى، شرك عرضى بر آنها حاكم بوده است. همچنين وجه شرك در آنها به دو حيثيت «شرك در ربوبيت تكوينى» و «شرك در الوهيت» باز مى‏گردد. به عبارت دير، به اعتقاد مشركان، بتان و ارواح ماوراء آنها از يك‏سو، در تدبير بخشى از عالم نقش داشتند و از سوى ديگر، اين امور شايسته پرستش تلقّى شده‏اند. 

كليدواژه‏ها: شرك، شرك‏عرضى، توحيد در الوهيت، توحيد در ربوبيت تكوينى، صنم، وثن، نصب. 

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
158
شماره صفحه: 
99

فرشته ‏پرستى عرب‏هاى جاهلى

سال نوزدهم ـ شماره 156 ـ آذر 1389، 119ـ133

محمّدطاهر رفيعى -1

چكيده

مردم عصر جاهلى به انواع شرك مبتلا بودند و موجودات گوناگونى را به جاى خداوند مى‏پرستيدند. از جمله، فرشتگان الهى نزد آنان قداست فراوانى داشتند، تا جايى كه آنها را پس از خداوند برترين موجودات مى‏دانستند و به مثابه فرزندان خداوند مى‏پرستيدند. اين نوشتار با رويكرد نقلى ـ تحليلى و بر پايه آيات قرآن كريم، درصدد بررسى جايگاه فرشته نزد عرب‏هاى جاهلى و بررسى عوامل و انگيزه‏هاى فرشته‏پرستى و تبيين نوع شرك آنان در پرستش فرشتگان است. آن‏گونه كه از منابع موجود در اين زمينه به دست مى‏آيد، فرشته‏پرستى، از نظر اهميت، در رأس تمام گونه‏هاى شرك عرب‏هاى جاهلى قرار داشته است، و فرشتگان از شريف‏ترين معبودهاى آنان به شمار مى‏رفته‏اند، تا جايى كه آنها را در امور مهم خلق و تدبير عالم نيز مؤثر مى‏دانستند؛ اعتقاد مشركانه‏اى كه قرآن كريم، بر بطلان و بى‏پايه بودن آن تأكيد كرده است.

كليدواژه‏ها: اعراب، جاهليت، فرشته، پرستش، شرك.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
156
شماره صفحه: 
119

حقيقت غايي در آيين هندو

حقيقت غايي در آيين هندو

سيداكبر حسيني
(دانش‌آموخته حوزه علميه و دانشجوي دكتري دين‌شناسي)

چكيده

هندوئيسم،1 آييني است كه امروزه بر بيشتر سرزمين هند حاكم است و بيشترينه مردم آن دياربدان اعتقاد دارند، به گونه‌اي كه بيش از هشتصد ميليون نفر بدان گرايش دارند. يكي از اساسي‌ترين بخش‌هاي اين آيين در ناحيه اعتقادات، نگاه اين عده به حقيقت غايي و امر الوهي است. اين آيين در دوران‌هاي مختلف خود، نگرش‌هاي گوناگوني به اين مهم داشته است. در دوراني طبيعت‌پرستي بر اين آيين حاكم بود و در زماني ديگر، شرك و در زماني ديگر، تا حدّي نگاه‌هاي پنتئيستي. در اين مقاله، اين موضوع مورد بحث قرار گرفته است.

كليدواژه‌ها: هندوئيسم، شرك، وحدت وجود، دين ودايي، خدا، آيين.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
121
شماره صفحه: 
67

اخلاق و عرفان اسلامي

اخلاق و عرفان اسلامي

استاد محمّدتقي مصباح

چكيده

از جمله ويژگي‌هاي سلبي عبادالرحمان، كه خداوند در آيات 68ـ71 سوره فرقان ذكر كرده، اين است كه آنان به خدا شرك نمي‌ورزند و قتل نفس (محترمه) و زنا نمي‌كنند.

     در ادامه، خداوند به كساني كه مرتكب چنين اعمالي ـ بخصوص شرك ـ شوند وعده عذاب جاودان و خواركننده داده است؛ آنان متحمّل عذاب‌هاي روحي و جسمي جاودان مي‌گردند.

     در اينكه مرتكب گناهان كبيره چه سرانجامي دارد، آيا در آتش دوزخ جاودانه مي‌ماند يا سرانجام، خلاصي مي‌يابد، آراء متفاوتي از سوي مفسّران و متكلّمان ارائه شده، اما آنچه را قرآن و روايات تأييد مي‌كنند اين است كه چنين افرادي به شرط عدم عناد، مشمول شفاعت واقع مي‌شوند؛ اما آمرزش گناهان آنان شروطي دارد كه خداوند در آيه ذكر نموده است: توبه، بازگشت به ايمان، و عمل صالح.

     علت ذكر مجدّد ايمان پس از توبه اين است كه گناه‌كار حين ارتكاب گناه، از روح ايمان منسلخ مي‌شود. بنابراين، ضروري است پس از توبه، مجددا اظهار ايمان كند. ايمان هم وقتي پذيرفتني است كه همراه با عمل صالح باشد، وگرنه صرف لقلقه زبان است. خداوند به كساني كه توبه كنند مژده داده است پس از توبه، گناهانشان را به حسنات تبديل كند و آثار گناه را از نامه عملشان پاك گرداند. كساني كه توبه مي‌كنند، هم خودشان خشنود خواهند شد و هم خداوند از توبه‌شان خرسند خواهد گرديد.

كليدواژه‌ها: عبادالرحمان، شرك، گناهان كبيره، عذاب، توبه، ايمان، عمل صالح.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
120
شماره صفحه: 
5

اخلاق و عرفان اسلامي

اخلاق و عرفان اسلامي

استاد محمّدتقي مصباح

چكيده

در ادامه آيات مربوط به ويژگي‏هاي عبادالرحمن، در اين بخش، آيه 68 سوره فرقان مورد بررسي قرار گرفته است. اين آيه شريفه سه ويژگي سلبي آنان را متذكر شده است؛ اجتناب از شرك، اجتناب از قتل نفس محترمه و اجتناب از انحرافات جنسي.

     شرك در اعتقاد، موضوع بحث اين آيه نيست. اما شرك در عمل و عبادت نيز مراتبي دارد كه شامل عبادت رسمي معبودهايي غير از خداوند، رياي در عبادت، و درخواست از غير او مي‏شود. هرچه به مراتب عميق‏تر پيش مي‏رويم، شرك خفي‏تر و امكان ابتلاي به آن بيشتر مي‏شود. توحيد اقتضا مي‏كند توجه استقلالي انسان به خداوند باشد، هرچند موحّد از ابزارها و وسايطي هم كه او قرار داده است، استفاده مي‏كند. شرك موجب حبط اعمال مي‏شود.

     قتل نفس يكي از بزرگ‏ترين گناهان است، و در عين حال مواردي وجود دارد كه خداوند به خاطر مصالح مهم‏تري آن را تجويز كرده است. تفاوت ديدگاه اسلام با طرفداران اعلاميه حقوق بشر در همين نكته است كه اسلام احترام حيات انسان‏ها را تابع اراده الهي مي‏داند.

     در اسلام، ارضاي غريزه جنسي تنها از راه همسر قانوني و ملك يمين جايز است و ساير راه‏ها انحراف و گناه به حساب مي‏آيد. براي مبتلا نشدن به اين گناه بزرگ، بايد از مقدّمات آن نيز، مانند نگاه حرام و...، هم اجتناب نمود. وظيفه مصلحان اجتماعي آن است كه زمينه وقوع گناهان و جرم‏ها را در جامعه از بين ببرند.

كليدواژه‏ها: عبادالرحمن، كبائر موبقه، شرك، قتل نفس، انحرافات جنسي، حبط.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
119
شماره صفحه: 
5
محتوای تغذیه