امامت

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

ویژگی‌ها و مصادیق امامت از منظر قرآن

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

* علی امین‌رستمی/ کارشناسی ارشد تاریخ اسلام مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره و سطح 4 حوزه علميه    ali.amini1353@yahoo.com
محمد جعفری/ دانشیار گروه کلام و فلسفه دین مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خمینی ره    mjafai125@yahoo.com
دريافت: 19/10/99                    پذيرش: 30/01/1400
چکيده
ویژگی‌ها و مصادیق امامت در تشیع امامی از مباحث مهم در کلام شیعی است که بسیاری از آموزه‌های اعتقادی تشیع امامی مبتنی بر آن است. ازاین‌رو، ائمة اطهار و عالمان شیعه کوشیدند تا با بهره‌گیری از قرآن به تثبیت اعتقادات شیعه در مسئله امامت بپردازند. نوشتة پیش‌رو با شیوه‌ای توصیفی ـ تحلیلی بر آن است تا یافته‌های قرآنی معصومان و استفاده‌های قرآنی عالمان شیعه را در مهم‌ترین ویژگی‌های امامت نظیر علم غیب‌، عصمت، نصب الهی امام، اثبات فرزندان رسول خدا بودن ائمه، افضلیت و حجت و هادی الی‌الله بودن آنان را تحلیل و تبیین کرده و استشهادهای قرآنی دربارة امامت ائمه به طور مصداقی را مورد بررسی قرار دهد.
کلیدواژه‌ها: امامت، ویژگی‌های امام، مصادیق امامت، امامت در قرآن.
 

سال انتشار: 
1400
شماره مجله: 
282
شماره صفحه: 
19
صفحه شروع مقاله: 
19
صفحه پایان مقاله: 
30

حقیقت ولایت و جایگاه آن در تربیت انسان

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سیدمهدی حسینی/ استادیار گروه معارف اسلامي دانشگاه فرهنگيان     Mahdi1356@gmail.com
دريافت: 18/02/99                    پذيرش: 20/06/99
چکيده
نظام تربیت اسلامی، بر مبنای صراط مستقیم و راهنمای راه، هدایت الهی و آگاهی‌بخشی نسبت به مقصد و هدف نهایی و عوامل بازدارنده از هدف نهایی، طراحی شده است. در این راستا، بحث ولایت ولي خدا، به عنوان راهنمای راه و به عنوان اسوه و الگوی عملی و پیشرو راه، اهمیت بسیاری دارد. چه اینکه سعادت و کمال و لذت و عزت انسان در جوار قرب الهی است و بدون شناخت ولیّ خدا و پذیرش ولایت او نمی‌توان راه رسیدن به خدا را کشف کرد. در صورت عدم شناخت حقیقت ولایت و عدم علم به جایگاه آن در تربیت انسان، رکن مهمی از ارکان تربیت نادیده گرفته می‌شود. روش پژوهش، بررسی تحلیلی معارف عقلی و نقلی در جهت کشف حقیقت ولایت و جایگاه آن در تربیت انسان است. لزوم تمسک به ولایت معصوم برای رسیدن به هدف متعالی، بیانگر اهمیت و جایگاه ولایت است و البته در شرایط غیبت یا عدم دسترسی به معصوم، نوبت می‌رسد به شبیه‌ترین فرد به معصوم در علم و عمل. لذا ولایت خدا یعنی دنباله‌روی از معصوم و دنباله‌روی از کسی که دنباله‌‌‌رو معصوم است و معصوم هم که مقصدش قرب الهی است پس طی این مسیر مقصدش خداست.
کليدواژه‌ها: ولایت، امامت، انسان، تربیت، قرب الهی.
 


 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
474
شماره صفحه: 
9
صفحه شروع مقاله: 
9
صفحه پایان مقاله: 
19

اختصاصات اعتقادی شیعۀ امامیه در مسئلۀ امامت از منظر سید مرتضی

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

معصومه اسماعیلی/ استادیار دانشکده الهیات و معارف اسلامی هدی    masomehesmaeeli@yahoo.com
دريافت: 25/09/98                    پذيرش: 22/02/99
چکيده
اختصاصات اعتقادی شیعه مجموعه آموزه‌هایی است که یا اصل آموزۀ اعتقاد قطعی و منحصر به شیعه است؛ یا تقریر و نوع تبیین آن به شیعه اختصاص دارد. موضوع این مقاله، تبیین و استخراج اختصاصات اعتقادی شیعۀ امامیه از دیدگاه سید مرتضی است. هدف از پژوهش آن است که عقاید اختصاصی شیعه از متون متکلمی امامت‌پژوه و نزدیک به عصر حضور که معاصر و محشور با اهل‌سنت است، استخراج شده و مرز عقاید شیعۀ امامیه و سایر فرق در این آموزه معلوم گردد. این پژوهش به روش توصیفی‌ ـ تحلیلی و با استناد به ادلۀ عقلی و نقلی انجام شده است. سید مرتضی به عنوان یکی از متکلمان مطرح مدرسه بغداد، با تدوین کتب و رساله‌های متعدد و پاسخ به شبهات اعتقادی اهل‌سنت، به تبیین صحیح عقاید اسلامی و طرح منظومۀ کامل فکر شیعی می‌پردازد. یافته‌های مقاله گویای آن است که ایشان با تبیین آموزه‌های امامت، همچون تعریف امام، عصمت، منصوص بودن و علم امام، مهدویت و رجعت، این باورها را به عنوان اعتقادات اختصاصی شیعه مطرح ساخته و مرز اعتقادی شیعۀ امامیه و دیگر فرق در این باورها را بیان می‌كند.
کلیدواژه‌ها: اختصاصات شیعه، امامت، مهدویت، عصمت، رجعت.
 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
271
شماره صفحه: 
9
صفحه شروع مقاله: 
9
صفحه پایان مقاله: 
17

جايگاه تطبيقي نظرية امامت در رويكردهاي كلامي و بررسي مباني فلسفي و عرفاني آن در كلام شيعه

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره سوم، پياپي 258 (ويژة كلام)

سیدمحمدحسین میردامادی / دانشجوی دکتری فلسفه و کلام دانشگاه اصفهان    smhm751@yahoo.com
دريافت: 19/08/97                    پذيرش: 05/02/98
چکيده
نظریة امامت در گرایشات و فرق و نحل گوناگون اسلام دارای رویکردهای مختلفی است. در این مقاله ضمن بیان آراء مختلف امامت، به ‌تبیین مبانی هستی‌شناختی حکمت متعالیه و نیز عرفان اسلامی در نظریة امامت از دیدگاه مختار پرداخته‌ایم. روش پژوهش، توصیفی همراه با تحلیل محتوا در بخش مبانی فلسفی است. هدف آن بیان همسویی ایدئولوژی و جهان‌بینی در نظریة مختار در مسئلة امامت شیعی است. این همسویی، بیانگر معقولیت و عقبة عقلی ـ شهودی نظریة امامت در قول مشهور متکلمان شیعه معاصر می‌باشد که بر قوت نظری آن می‌افزاید. از مبانی اثبات‌شدة فلسفه صدرایی و نیز مبانی عرفان نظری در اثبات نظریاتی همچون جعل الهی بودن امامت، خلافت الهی، وساطت فیض و علم و عصمت امام، بهره برده شده ‌است. همچنین از این مقاله، رویکرد انتقادی به ادعای نظریة «علمای ابرار» که مقام امامت را در حدّ عالمان پرهیزگار تنزل داده‌اند، روشن می‌شود امام‌شناسی منطبق بر مبانی تکوینی وعینی از نتایج این تحقیق است.
کلیدواژه‌ها: امامت، فرق اسلامی، حکمت متعالیه، عرفان اسلامی، انسان کامل.


سال انتشار: 
28
شماره مجله: 
258
شماره صفحه: 
37

بازخواني قلمرو علم امام عليه السلام در آيينة روايات

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هفتم ـ شماره 244 (ويژة کلام)

سال انتشار: 
27
شماره مجله: 
244
شماره صفحه: 
37

تفسير «اولى الامر» در آيه اطاعت و پاسخ گويى به اشكالات مخالفان در الميزان

سال بيست و چهارم ـ شماره 216 (ويژه كلام)

عيسى عيسى زاده / استاديار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامى         aesazadeh4747@gmail.com

دريافت: 29/2/93               پذيرش: 25/11/93

چكيده

يكى از دلايل نقلى شيعه بر اثبات امامت ائمّه اطهار عليهم السلام، آيه كريمه 59 سوره «نساء» مى باشد. اين آيه از آيات چالشى و مورداختلاف ميان دانشمندان و مفسران فريقين است. عامل اصلى اين اختلاف، قرار گرفتن واژه «اولى الامر» در كنار دستور به اطاعت از خدا و رسول خداست. مفسران اهل سنت آراء گوناگونى را در تعيين مصداق «اولى الامر» انتخاب نموده اند، ولى دانشمندان شيعه تنها مصداق آن را امامان معصوم عليهم السلام مى دانند. يكى از مفسران بزرگ شيعه كه توانسته است به خوبى از عقيده شيعه دفاع كند و به اشكلات مخالفان پاسخ مستدلى ارائه كند، علّامه طباطبائى صاحب تفسير الميزان است. مقاله حاضر به روش توصيفى ـ تحليلى، اين مسئله اختلافى را با تأكيد بر آراء علّامه مورد بحث قرار داده است.

 

كليدواژه ها: اطاعت، امامت، اولى الامر، الميزان، علّامه طباطبائى.

 

سال انتشار: 
24
شماره مجله: 
216
شماره صفحه: 
11

نظريه انسان كامل در عرفان اسلامى

سال بيست و دوم ـ شماره 193 ـ دى 1392، 15ـ30

 

محمد فنائى اشكورى2

چكيده

عرفان اسلامى در بعد معرفتى، نوعى هستى شناسى شهودى است كه از راه سلوك عرفانى حاصل مى شود. در اين ديدگاه، هستى حقيقى همان وجود مطلق يا خداى متعال است كه واحد، نامتناهى و كامل مطلق است. در ميان موجودات عالم، انسان از جايگاه ويژه اى برخوردار است. او از جسم طبيعى و روح الهى تركيب يافته است. آنچه در عالم هست، در انسان يافت مى شود؛ از اين جهت انسان را عالم صغير و كون جامع مى دانند. همه عالم براى اوست و او غايت خلقت است. انسان برخوردار از عقل و اختيار و تمايلات و شهوات حيوانى است. انسان با تبعيت از عقل و بندگى خدا مى تواند عالى ترين مدارج كمال را طى كند؛ چنان كه با پيروى از تمايلات حيوانى مى تواند به نازل ترين مراتب سقوط كند. انسان كامل مظهر اتم همه اسماء و صفات حق تعالى است. ولايت گاه با نبوت همراه است و گاه با وصايت و امامت. قرب به خدا و طى طريق كمال، در گرو شناخت ولى و پيروى از نور هدايت اوست.

كليدواژه ها: تجلّى، كون جامع، خلافت، انسان كامل، ولايت، نبوت، امامت.

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
193
شماره صفحه: 
15

عدالت امام از ديدگاه امام رضا عليه‏السلام با تأكيد بر عدالت اجتماعى

سال نوزدهم ـ شماره 158 ـ بهمن 1389، 85ـ98

 حسن صادقى*

چكيده

يكى از ويژگى‏هاى امامان معصوم عليهم‏السلام، عدالت به ويژه عدالت اجتماعى است؛ چراكه اگر ايشان از اين ويژگى برخوردار نباشند، نمى‏توانند به مسئوليت‏ها و وظايف خويش عمل كنند. اين نوشتار مى‏كوشد با روش اسنادى و تحليلى، با توجه به روايات نقل شده از امام رضا عليه‏السلام ضرورت، راه كشف، آثار و ابعاد عدالت امام با تأكيد بر عدالت اجتماعى را بيان، و تفاوت آن را با ديدگاه‏هاى كلامى غيرشيعه روشن نمايد. توجه به روايات امام رضا عليه‏السلام از اين جهت حايز اهميت است كه در زمان ايشان، مسائل اساسى اسلام بيشتر مورد گفت‏وگو قرار مى‏گرفت. همچنين ايشان به حسب ظاهر مدتى منصب «وليعهدى» داشته كه اين دو عامل، زمينه را براى گفت‏وگو درباره عدالت اجتماعى امام فراهم ساخته است.

 

كليدواژه‏ها: امام، امامت، عدالت، عدالت اجتماعى، عصمت، امام رضا عليه‏السلام.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
1158
شماره صفحه: 
85

امامت از منظر متكلّمان شيعي و فلاسفه اسلامي

امامت

از منظر متكلّمان شيعي و فلاسفه اسلامي

نعيمه پورمحمدي ماهونكي
(دانشجوي دكتري فلسفه و كلام اسلامي)

چكيده

فلاسفه اسلامي، بر خلاف متكلّمان مسلمان كه پس از برخورد با مسئله «امامت» به مثابه يكي از اصول دين به استدلال و تحليل آن پرداخته‌اند، صرفا با پيشبرد دستگاه فلسفي خويش ضرورت وجود انساني را تصديق كرده‌اند كه به لحاظ ديني عنوان امام بر او اطلاق مي‌گردد. از اين‌رو، رويكرد فلسفه و حكمت به امامت مستقل از كلام اسلامي بوده، داراي نگاه قانونمندي و روشي متمايز از رويكرد كلامي است.

     قاعده «لطف»، كه دست‌مايه عظيم متكلّمان در تحليل محورهاي مختلف امامت است، در حكمت و فلسفه جاي خود را به قاعده «امكان اشرف» و «واسطه‌گري در فيض وجود به عالم» داده و وجهه كلامي مسئله امامت جايگاهي وجودشناختي و جهان‌شناختي پيدا مي‌كند. بديهي است كه نتيجه اين امر تحولي ارزشي و تأثيري در پي خواهد داشت.

كليدواژه‌ها: امامت، فلسفه اسلامي، كلام شيعه، قاعده لطف، قاعده امكان اشرف، ولايت تكويني و تشريعي، انسان كامل.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
120
شماره صفحه: 
59
محتوای تغذیه