روح

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

رابطۀ حجاب با جایگاه معنوی زنان مسلمان از دیدگاه قرآن و حدیث

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

* ملیحه کرمي جعفرلو / کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه کاشان    yaamahdi1369@gmail.com    
مرتضی امامي/ استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه کاشان    emami@kashanu.ac.ir
دريافت: 08/04/99                    پذيرش: 15/09/99
چکيده
پوشش و حجاب دارای ابعاد فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی و نیز دارای مؤلفه‌های مذهبی، معنوی، منزلتی، شخصیتی و رفتاری است که می‌توان از زوایای مختلفی بدان نگریست؛ لکن با توجه به تأثیرات و تعاملات متقابل میان روح و عمل، این مسائل اصلی مطرح است که اساساً چه نوع رابطه‌ای بین روح و پوشش انسان از دیدگاه قرآن وجود دارد؟ و نحوۀ شکل‌گیری و تکامل روح و عمل در فلسفۀ اسلامی و در رابطۀ با حجاب چگونه است؟ این مقاله بر آن است تا با رویکردی توصیفي ـ تحلیلی و با تتبع در منابع تفسیری، فلسفی، روایی و برخی گزاره‌های جامعه‌شناختی و روان‌شناختی، به روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای و تحلیل محتوا، و با بررسی موضوعاتی نظیر وجود نفس (روح) و نیز تعامل دوجانبۀ روح با عمل و بالعکس و تجسم اعمال، اثبات کند که اساساً رابطۀ حجاب با جایگاه و قداست زنان مسلمان و با ایمان، رابطه‌ای عینی و حقیقی است.
كليدواژه‌ها: حجاب، روح، زنان مسلمان، قرآن، لباس.
 


سال انتشار: 
1400
شماره مجله: 
280
شماره صفحه: 
49
صفحه شروع مقاله: 
49
صفحه پایان مقاله: 
58

بررسي جايگاه روح در انسان‌شناسي يهوديت

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ شماره پنجم، پياپي 260 (ويژة اديان)

مجتبي ارشدي بهادر/ کارشناس ارشد فلسفه دین مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    marshadi1363@gmail.com
دريافت: 16/09/97                    پذيرش: 02/02/98
چکيده
بنیان هر دینی بر آموزه‌های آن دین استوار است. یکی از آموزه‌های مهم در یهودیت، انسان‌شناسی است. یهودیت اهمیت کلیدی برای انسان قائل است؛ تا جایی که این امر بر آموزه‌های دیگر یهودیت تأثیرگذار می‌باشد. یکی از ابعاد بسیار مهم وجود انسان که مورد توجه همة فلاسفه، متکلمان، عرفا و اندیشمندان بوده است، بحث روح و ویژگی‌های آن است. توجه به این بُعد وجودی و ترسیم جایگاه آن در انسان می‌تواند کلید حل اختلافات بین ادیان باشد.    
این مقاله به صورت تحليلي ـ توصيفي و با استفاده از تحقيقات، کتب، اسناد و منابع کتابخانه‌اي مرتبط، تدوين شده است. حاصل آنکه با نگاهی به تاریخ یهودیت و کتاب مقدس و بعدها با تأثیر اندیشه‌های فلسفی یونان توسط فیلون، فیلسوف یهودی، دوساحتی بودن انسان و تأکید بر ساحت روحانی و مجرد به عنوان امری جاودانه در اعتقاد یهود، ثابت می‌شود.
کلیدواژه‌ها: روح، انسان‌شناسی، یهودیت، کتاب مقدس، عهد عتیق، مجرد، جاودانگی.


 

سال انتشار: 
28
شماره مجله: 
260
شماره صفحه: 
51

واكاوي حقيقت روح در روايات اسلامي

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هفتم ـ شماره 248 (ويژة كلام)

مهدي يارمحمدي / كارشناس ارشد كلام، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    m.ym110@chmail.ir
محمد جعفري / دانشيار گروه كلام، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    mjafari125@yahoo.com
دريافت: 15/9/96                    پذيرش: 11/3/97
چکیده
شناخت انسان، به‌عنوان شریف‌ترین مخلوق خداوند، در گرو شناخت حقیقت وجودی اوست که با ابزارهای مختلف معرفتی، اعم از عقل، نقل، شهود، تجربه و... قابل تحصیل است. «نقل» معتبر، به جهت صدور از معصوم علیهم السلام و احاطه علمی ائمة اطهار  بر کل عالم وجود و ازجمله انسان، همواره از بهترین طرق کسب معرفت بوده است. اين مقاله با داده‌هایی روایی، حاصل از گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای با روش تحلیلی و توصیفی، به واکاوی روایات بيانگر حقیقت روح پرداخته است. در این مقاله، به هشت دسته از احادیث، به ترتیب از روایاتی که به‌ظاهر مثبِت جسمانیت روح بوده‌اند، تا روایاتی که جز با وجود روح مجرد سازگار نمی‌باشند، اشاره ‌شده است. حاصل این پژوهش، بیان هماهنگی بین عقل و نقل در دو ساحتی بودن انسان و غیرمادی دانستن ساحت روحانی اوست.
کلیدواژه‌ها: روح،‌ نفس، مادي، مجرد، انسان.

 

سال انتشار: 
27
شماره مجله: 
248
شماره صفحه: 
59

ابتكار علّامه طباطبائى در حل مسئله روح در قرآن با استفاده از آيه «خزائن»

سال بيست و سوم ـ شماره 203 -آبان 1393

مهرداد ويس‏كرمى : استاديار گروه معارف اسلامى دانشگاه علوم پزشكى لرستان.  mveis1350@gmail.com

 دريافت: 24/2/93               پذيرش: 15/7/93

چكيده

روح و نسبت آن با ساير مفاهيم قرآنى مرتبط با آن ـ همانند روح ‏القدس، روح‏الامين و روحنا ـ  از جمله مسائل اختلافى در ميان مفسران است. اما نوع اين نظريات در عدم ارائه يك راهكار روشمند براى تبيين روح و نيز نداشتن جمع‏بندى مناسب براى مفاهيم مرتبط با روح، هم‏داستانند. اين مقاله با روش تحليلى ـ توصيفى به تبيين نظريه علّامه طباطبائى درباره روح در قرآن پرداخته است. ايشان از رهگذر يك تفسير روشمند، به جمع‏بندى آيات مرتبط با روح  پرداخته است. ايشان در اين زمينه، تبيينى متفاوت و دقيق از آيه «خزائن» (حجر: 21) را نقطه عزيمت خويش قرار داده و بدين‏سان، در تبيين روح و مفاهيم مرتبط با آن در قرآن، موفق بوده است. طبق نظر ايشان، با توجه به آيه «خزائن»، روح يك حقيقت مقول به تشكيك است و مفاهيم مرتبط، از جمله نفس (روح) انسان، مراتب و درجات گوناگون آن حقيقت واحد است.

 

كليدواژه ‏ها: روح، روح‏القدس، روح‏الامين، قرآن، آيه خزائن، علّامه طباطبائى.

 

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
203
شماره صفحه: 
95

امكان و ضرورت معاد روحانى

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 178 ـ مهر 1391، 33ـ52

صفدر الهى راد*

چكيده

«معاد»، يكى از پايه اى ترين آموزه هاى دينى است كه اساس بسيارى از آموزه هاى دينى ديگر، از جمله آموزه هاى فقهى، اخلاقى، سياسى، فرهنگى به شمار مى آيد. فلاسفه و متكلمان به تبيين و تحليل دو جنبه از معاد پرداختند: معاد روحانى و معاد جسمانى.

     اين نوشتار با رويكردى تحليلى و با استفاده از شيوه عقلى و نقلى درصدد تبيين و تحليل مبانى و ادلّه «معاد روحانى» در دو بخش امكان و ضرورت آن است. اثبات وجود ساحتى دوم در انسان، به منزله مهم ترين اساس معاد روحانى، زمينه را براى بيان ادلّه عقلى و نقلى امكان معاد روحانى فراهم مى كند. اثبات ضرورت معاد روحانى نيز مبتنى بر اثبات وجود ساحتى دوم و همچنين مبتنى بر اثبات اصالت روح است. با اثبات اين مقدمات، مى توان به بيان و تحليل ادلّه ضرورت معاد روحانى پرداخت. هدف اين مقاله تحليل و ارزيابى ادلّه فلاسفه و متكلمان در اثبات ضرورت معاد و اصالت روح است.

كليدواژه ها: معاد روحانى، روح، اصالت روح، جاودانگى، تجرّد، نفس، بدن.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
178
شماره صفحه: 
33

تأمّلى بر چگونگى و چرايى اسلوب نگارش افلاطون

تأمّلى بر چگونگى و چرايى اسلوب نگارش افلاطون

 نفيسه اهل‌سرمدى1

چكيده

افلاطون، تمامى آثار خود را (به جز چند مورد) به سبك گفت و شنود تنظيم مى‌نمايد و در اين امر، از استادش سقراط الگو مى‌گيرد. در نظر او، خط و كتابت در امر تعليم سودمند نيست، بلكه تعامل شفاهى بين استاد و شاگرد ـ از آن جهت كه ارتباطى زنده و پوياست ـ مى‌تواند طالب را قدم به قدم به حقيقت نزديك نمايد. در نظر او، علم قابل تعليم و تعلّم نيست، بلكه صرفآ تذكر است. از اين‌رو، با اعتراف به اينكه كتابتى فلسفى از او موجود نيست، تعاليم عالى و بند فلسفى‌اش را در قالب مكالماتى ساده بين مردم كوچه و بازار ارائه مى‌دهد.

اين نوشتار با رويكرد تحليلى و با هدف بررسى علل و عوامل اين مهم است كه چرا وى آثار فلسفى خود را در قالب مكالماتى ساده ميان مردم كوچه و بازار ارائه مى‌كند. مهم‌ترين اين عوامل ناشى از روح حاكم بر كل فلسفه افلاطون و ناشى از نوع نگاه وى به فلسفه مى‌باشد.

رويارويى وى با سوفسطاييان و تلاش براى قانع كردن آنان، تمايل به ارائه مطالب فلسفى مهم در قالب زبانى ساده و قابل فهم و تأثيرپذيرى وى از مرگ سقراط، از جمله عوامل مؤثر بر انتخاب اين اسلوب نگارش افلاطون است.

كليدواژه‌ها : ديالكتيك، يادآورى، تمثيل خطّ، روح، فلسفه، افلاطون.

سال انتشار: 
18
شماره مجله: 
140
شماره صفحه: 
71

آفرينش انسان و مراحل حيات او

آفرينش انسان و مراحل حيات او

از منظر علّامه طباطبائي

محمّدجواد ياوري
(دانش‌آموخته حوزه علميه و دانشجوي كارشناسي ارشد تاريخ تشيّع)

چكيده

در اشاره آيات قرآن و روايات، انسان موجودي است مركب از جسم و روح كه داراي دو نوع آفرينش است:

1. خلقت از خاك كه اولين موجود (حضرت آدم عليه‌السلام) با آن ساخته شده؛ 2. خلقت انسان‌هايي از نسل او به وسيله نطفه. پس در آغاز خداوند نوع انسان اوليه را خلق كرد و سپس نسل وي را از نطفه همان انسان قرار داد. تا بدين‌سان، مراحل حيات آدمي پس از خلق ادامه يابد. اين بيان، جوابي است ديني در رد عقايد داروين و كساني كه اجداد انسان اوليه را موجودات تك‌سلولي و يا از نسل ميمون مي‌پندارند.

انسان پس از خلقت، با توجه به فطرت اجتماعي وي، مدتي را در اين دنيا سپري كرده و پس از آن در اثر مرگ، روح او از اين ديار به ديار ديگري به نام «برزخ» كه «عالم مثال» نام دارد و انسان‌ها در آنجا يا متنعّم هستند و يا معذّب، كوچ مي‌كند و در آنجا به حيات خود ادامه مي‌دهد؛ زيرا اصالت انسان به روح اوست و روح مجرّد تنها نحوه ارتباطي با بدن دارد كه با فرا رسيدن مرگ اين ارتباط قطع مي‌شود. با برپايي معاد در جريان سير حيات، علاوه بر روح، جسم انسان نيز مؤاخذه مي‌شود.

كليدواژه‌ها: انسان، آفرينش، روح، برزخ، قيامت.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
121
شماره صفحه: 
25
محتوای تغذیه