تفسير قرآن به قرآن

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

نقش غرر آيات در تفسير الميزان با تكيه بر آيات 82و83 سوره «يس»

سال بيست و چهارم ـ شماره 214 (ويژه علوم قرآنى)

 على حاجى خانى / استاديار علوم قرآن و حديث دانشگاه تربيت مدرس                 Ali.hajikhani@modares.ac.ir

كاووس روحى برندق / استاديار علوم قرآن و حديث دانشگاه تربيت مدرس                        k.rohi@modares.ac.ir

محمد آسنجرانى / دانشجوى كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث دانشگاه تربيت مدرس             mohamad.asangarani@modares.ac.ir

دريافت: 29/10/93               پذيرش: 25/3/94

 

چكيده

روش علّامه طباطبائى در تفسير الميزان استفاده از آيات قرآن كريم در تفسير ديگر آيات است. از اشاره هايى كه در مقدمه و متن اين تفسير آمده است مى توان دريافت آيات غرر، آيات كليدى قرآن كريم هستند كه مى توانند راه گشاى تفسير بسيارى از آيات قرآن و حتى كليدى براى فهم بسيارى از روايات باشند و علّامه طباطبائى از اين آيات به طرز چشم گيرى براى تفسير آيات ديگر بهره برده است. اين مقاله با روش اسنادى در گردآورى، و تحليل و توصيف در تجزيه و تحليل، به بررسى آيات 82 و 83 سوره «يس» (به عنوان نمونه اى از آيات غرر)، نشان مى دهد علّامه از مفاهيم اين دو آيه در تفسير آيات مرتبط ديگر، كه داراى معارف مربوط به افعال خداوند و به طور خاص درباره موضوع «امر» مى باشند، بهره فراوانى برده است. درواقع، اين دو آيه را اصل قرار داده و آيات مرتبط ديگر را با محوريت اين آيات تفسير كرده است.

 

كليدواژه ها: آيات غرر، سوره يس، تفسير قرآن به قرآن، الميزان، علّامه طباطبائى.

 

 

سال انتشار: 
24
شماره مجله: 
214
شماره صفحه: 
55

جايگاه و كاركرد روايات در تفسير بر اساس ديدگاه علّامه طباطبائى

سال بيست و سوم ـ شماره 203 -آبان 1393

مجتبى خطاط :  دانشجوى دكترى تفسير تطبيقى دانشگاه علوم و معارف قرآن كريم. mojtabakhattat@yahoo.com

 دريافت: 20/2/93               پذيرش: 15/7/93

چكيده

روايات و آثار منقول معاصرانِ نزول، بخشى از واقعيت تفسير قرآن را به خود اختصاص داده و قرآن ‏پژوهان همواره توجه ويژه‏اى به اين روايات داشته‏ اند. اين در حالى است كه علّامه طباطبائى در تفسير «الميزان»، منهج تفسير قرآن به قرآن و بى‏نيازى آن از روايات تفسيرى را مطرح كرده است.

     اين نوشتار با روش تحليلى ـ توصيفى درصدد بررسى مبناى مرحوم علّامه در مورد جايگاه روايات تفسيرى و ميزان و كيفيت كاربرد روايات تفسيرى در تفسير «الميزان» است. بنا بر تصريح علّامه، تفسير برخى از الفاظ مبهم آيات يا دستيابى به تفسير برخى از آيات مشكل، نيازمند مراجعه به تفسير پيامبر است. از ديگر سو، مرحوم علّامه در بيان روش صحيح تفسير، استفاده از روايات در موارد ممكن را لازم مى ‏شمارد. افزون بر اين مبانى، علّامه در تفسير خود، ذيل بسيارى از آيات، به گونه ‏هاى مختلف، از روايات تفسيرى بهره جسته است.

 

كليدواژه‏ ها: سنت، روايات تفسيرى، تفسير قرآن به قرآن، علّامه طباطبائى، تفسير الميزان، مناهج تفسيرى.


 

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
203
شماره صفحه: 
49

مباني قرآني تفسير قرآن به قرآن

مباني قرآني تفسير قرآن به قرآن

علي فتحي1

چكيده

تفسير قرآن به قرآن به معناي استفاده حداكثري از آيات در فهم معنا و مراد آيات قرآن، همواره مورد پذيرش قرآن‏پژوهان بوده است؛ ولي به مباني آن به صورت مستقل و مستدل، نپرداخته‏اند. حال آنكه يكي از مسائل سرنوشت‏ساز درباره تفسير قرآن به قرآن، تبيين زيرساخت‏هاي نظري آن است كه از آن به «مباني» ياد مي‏شود. نوشتار حاضر به هدف شناسايي مباني قرآني تفسير قرآن به قرآن سامان يافته و با نگرش نظري و استدلالي و به روش تبييني به بررسي مباني يادشده پرداخته است. از نظر قرآن كريم، آياتِ آن نه تنها تناقض و اختلافي ندارد، بلكه داراي انسجام كامل، پيوسته، مصدِّق و مفسّر يكديگرند. ساختار كلي آن بر اساس اصول متقن عقلايي شكل گرفته و زبانش در بيان مقاصد خود روشن و دلالتش مستقل است و در موارد متشابه نيز آيات محكم، مرجع فهم متشابهات قلمداد شده است. افزون بر آن، بين آيات هر سوره به ويژه آن دسته از آيات كه پيوستگي صدوري دارند، ارتباط معنايي وثيق وجود دارد. به منظور دست‏يابي به روش صحيح تفسير قرآن به قرآن، توجه به مباني مرتبط با آن، امري اجتناب‏ناپذير است.

كليدواژه‏ها: تفسير قرآن به قرآن، مباني تفسير قرآن به قرآن، انسجام آيات، دلالت استقلالي، محكم و متشابه، پيوند معنايي.

سال انتشار: 
18
شماره مجله: 
136
شماره صفحه: 
19

معيارشناسي پيوند معنايي آيات قرآن

معيارشناسي پيوند معنايي آيات قرآن

علي فتحي
(دانش‌آموخته حوزه علميه و دانشجوي دكتراي علوم قرآن و حديث)

چكيده

با نگاهِ دقيق به آيات قرآن كريم، به اصل وجود پيوند معنايي بين آيات قرآن، كه مورد پذيرش اكثر پژوهشگران قرآني نيز مي‌باشد، پي مي‌بريم. ظهور و بروز پيوند معنايي، بيشتر در شيوه «تفسير قرآن به قرآن» و «تفسير موضوعي» است. معيارهاي اساسي پيوند معنايي بين آيات قرآن، عبارتند از: 1. پيوند واژگاني؛ 2. پيوند ساختاري؛ 3. پيوند موضوعي كه خود شامل مواردي همچون: پيوند عموم و خصوص، پيوند مطلق و مقيد، پيوند مجمل و مفصل، پيوند مبهم و مبين، پيوند حقيقت و مجاز، و پيوند ناسخ و منسوخ است. 4. پيوند محكم و متشابه، كه برگرفته از خود قرآن است. 5. پيوند سياقي.

كليدواژه‌ها: پيوند معنايي، تفسير قرآن به قرآن، ارتباط موضوعي، محكم و متشابه، پيوند واژگاني.

سال انتشار: 
16
شماره مجله: 
122
شماره صفحه: 
45
محتوای تغذیه