محبت

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

محبت؛ رمز سيرة تربيتي امام خميني‌ ره

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هفتم ـ شماره يازدهم، پياپي 254 (ويژة علوم تربيتي)

فرح رامين / دانشيار دانشگاه قم    f.ramin@qom.ac.ir

فاطمه اكبرزاده نجار / كارشناس ارشد فلسفه و كلام اسلامي دانشگاه قم        F.akbarzadeh7070@gmail.com
دريافت: 02/04/97                    پذيرش: 28/09/97
چكيده
این مقاله به روش توصيفي ـ تحليلي با بازکاوی مفهوم تربیت آغاز شده و با اشاره‌ای گذرا به برخی روش‌های تربیتی، بیان می‌دارد که گرچه اتخاذ روش تربیتی مناسب در گرو شناخت استعدادها و روحیه‌های مختلف متربیان است؛ اما یکی از مؤثرترین روش‌ها در تربیت، روش محبت و مهرورزی است. از منظر امام خميني ره هستی به رحمت و محبت وجود یافته و وجود مظهر رحمت حق است.    
محبت و مهرورزی قوای خفته انسان را بیدار و نیروهای مهارشده را آزاد می‌گرداند، نفس انسان را تکمیل و موجب شکوفایی استعدادهای آدمی می‌گردد. ازاین‌رو، امام راحل بر این باور است که هدایت بدون محبت تمام نیست و مهرورزی به موجودات و هدایت آنان از لوازم محبت الهی است. در شاکلة تربیتی امام راحل محبت به‌گونه‌های مختلف در گفتار و کردار ایشان به منصة ظهور می‌رسد. راز تربیت امام راحل در انس و صمیمیت با متربی نهفته و ذکر جلوه‌ها و نمونه‌های این محبت و انس در زندگی ایشان، رسالت این نوشتار است.
کلیدواژه‌ها: امام خمینی ره، تربیت، محبت، انس، تکافل.


 

سال انتشار: 
27
شماره مجله: 
254
شماره صفحه: 
33

مراحل سلوك در عرفان اسلامى

ماهنامه علمى ـ ترويجى در زمينه علوم انسانى دى 1395

محمد فنائى اشكورى / استاد گروه فلسفه مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره eshkevari@qabas.net

دريافت: 29/5/95               پذيرش: 22/10/95

 

چكيده

در سلوك عرفانى سخن از مراحل و منازل تكامل نفس انسانى در سفر الى اللّه است. در عرفان عملى از طبقه بندى هاى گوناگونى براى بيان مراحل و اركان سلوك سخن به ميان آمده است. بعضى از اين طبقه بندى ها مراحل طولى حركت الى اللّه را بيان مى كنند كه يكى پس از ديگرى بايد طى شود. برخى از تقسيم بندى ها اجزا و اركان اصلى سلوك را متعرض مى شوند، كه ممكن است ترتب زمانى بر يكديگر نداشته باشند، هرچند ترتب منطقى و ذاتى بر يكديگر دارند. در اين مقاله، معرفت، محبت و اطاعت به عنوان اركان اصلى عرفان اسلامى معرفى مى شوند كه به طور منطقى مترتب بر يكديگر هستند. ارگان سه گانه عرفان متناظر با ابعاد سه گانه انسان، يعنى عقل، دل و جوارح و كاركردهاى آنها يعنى ادراك، احساس و عمل، مى باشند. پس از بيان اين طبقه بندى، برخى از طبقه بندى هاى معروف ديگر در عرفان اسلامى طرح و نسبت آنها با اين طبقه بندى بيان مى شود.

 

كليدواژه ها: معرفت، محبت، اطاعت، عبادت حبى، شريعت، طريقت، حقيقت.


سال انتشار: 
25
شماره مجله: 
229
شماره صفحه: 
13

جلوه ‏ها و آثار ذكر خدا

سال بيست و سوم ـ شماره 200 (ويژه علوم سياسى)

آيت‏ اللّه علّامه محمدتقى مصباح :

اين مقاله قلمى‏ شده درس اخلاق علّامه مصباح براى طلاب علوم دينى در دفتر مقام معظم رهبرى در قم مى‏ باشد.

چكيده
اين متن شرحى است بر دعاى امام سجاد عليه‏السلام پيرامون آثار ذكر خدا. قلب و روح انسان مركز عواطف و احساسات است، از جمله اين احساسات، محبت است. آنچه با طبع انسان سازگار هست، معمولاً انسان به آنها وابستگى و دلبستگى دارد. اين محبت داراى سلسله‏مراتب طولى است. عالى‏ترين مرتبه آن «وله» و «هيام» است. «وله» حيرت از شدت محبت است و «هيام» مرتبه‏اى است كه فرد از شدت عشق و محبت ديوانه و سرگشته كوى معشوق مى‏گردد و همه توجهات او معطوف معشوق و همه هستى خود را فراموش مى‏كند. مظهر تام عشق به خدا، حضرت ابراهيم عليه‏السلام است. مرتبه نازل‏تر چنين حالتى در ارتباط با دعا، خدا و ائمّه اطهار عليهم‏السلام محقق مى‏شود. برخى چنان عشقى به امام حسين عليه‏السلام و اميرمؤمنان على عليه‏السلام دارند كه حاضرند همه هستى خود را تقديم ايشان كنند.

كليدواژه‏ها: عشق، محبت، وله، هيام، آرامش، ذكر خدا.

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
200
شماره صفحه: 
5

خاستگاه ذكر خدا و عوامل تقويت‏ كننده آن

سال بيست و سوم ـ شماره 199 (ويژه جامعه‏ شناسى)

آيت‏اللّه علّامه محمدتقى مصباح
چكيده
«ذكر» به‏ معناى توجه مجدد به چيزى است كه انسان به آن علم و معرفت دارد، اما اكنون از آن غافل شده است. اين يادكرد و ذكر، از كاركردهاى قلب آدمى است. قلب قوه‏اى است كه مركز ادراكات عواطف و احساسات انسانى است. يادكرد، گاهى امرى غيراختيارى در انسان است و اگر انسان هم بخواهد چيزى را از ياد ببرد، باز هم فراموشش نمى‏كند.
     درجه يادكرد ما از دانسته‏ ها، بستگى به درجه محبت و نفرت ما از آنها دارد. اگر تعلق‏ خاطر، محبت و يا نفرت ما از چيزى عادى باشد، خيلى زود آن را فراموش مى‏ كنيم، اما اگر محبت و نفرت ما از چيزى شديد باشد، همواره در خاطره باقى مى‏ ماند. ازاين‏رو، ايمان و محبت اندك ما نسبت به خدا، ما را به فراموشى و غفلت از حضرت بارى‏ تعالى سوق مى‏دهد. اما ايمان و محبت زياد، هرگز هيچ عامل نمى‏ تواند موجب غفلت ياد خدا در ما شود.
     بندگان مخلص خدا، كه پيوسته ياد خدا هستند، اگر هم عاملى موجب غفلت آنان از خدا شود، خداى سبحان وسائلى را فراهم مى‏ كند كه از آنان غفلت درآيند و متوجه معبودشان شوند.
كليدواژه ‏ها: محبت، ياد خدا، محبت خدا، راه‏هاى تقويت ياد خدا.

 

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
199
شماره صفحه: 
9

آرمان‏هاى بلند اولياى خدا

سال بيست و سوم ـ شماره 197 (ويژه علوم قرآنى)

آيت‏اللّه علّامه محمدتقى مصباح

چكيده

در مناجات عارفين، امام سجاد عليه‏السلام به بحث معرفت و محبت الهى مى‏پردازند. هرچه محبت الهى انسان نسبت به خدا بيشتر باشد، معرفت او افزايش مى‏يابد. اما توجه به دنيا، از همت، محبت و معرفت الهى انسان مى‏كاهد؛ زيرا ظلمت و حجاب‏هاى دنيا مانع مى‏شود از اينكه انسان حقايق عالم را درك كند. امام عليه‏السلام از خداى متعال درخواست مى‏كنند كه ايشان را در زمره كسانى قرار دهد كه ظلمت، ريب و شبهه از دل و عقايدشان برداشته شود.

     شرح صدر نوعى انبساط و گشادگى دل است كه موجب مى‏شود انسان نشاط فراوان و آمادگى براى كار، تفكر، عبادت و محبت را به دست آورده و اين امر خود موجبات تقرب انسان به خداى متعال مى‏شود. در پرتوى تقرب الهى، انسان مى‏تواند خداگونه شود و معرفت و محبت الهى كسب نمايد.

كليدواژه ‏ها: شرح صدر، محبت، معرفت الهى، رضوان، تجليات الهى.

 

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
197
شماره صفحه: 
5

جلوه هاى معرفت و عشق به خدا

سال بيست و سوم ـ شماره 196 ـ فروردين 1393، 5ـ12

آيت اللّه علّامه محمدتقى مصباح

چكيده

نوشتار حاضر شرحى بر دعاى امام سجاد عليه السلام است كه به موضوع آثار و لوازم محبت به خدا مى پردازد. ازجمله آثار محبت، شوق ديدار محبوب، توجه به محبوب و عشق بر او در دل، و شور و شيدايى است كه همواره محب در پى وصول به محبوب خويش است.
لذت شوق، محبت و شيدايى نيست، محبوب، لذتى به مراتب بالاتر از لذت هاى مادى دارد كه به راحتى قابل درك نيست.
در اينكه آيا محبت موجب معرفت است يا بعكس؟ بايد گفت: طبيعى است كه تا انسان چيزى را نشناسد و در آن حس و حالى را نيابد، آن را دوست نمى دارد؛ زيرا دوست داشتن امرى ادراكى است كه پايه آن معرفت است. بنابراين، محبت بدون معرفت دوام و قرار ندارد.
بدين منظور، بايد همواره ياد خدا و عشق و محبت به او را در دل زنده نگهداشت و دل را نبايد جاى غير خدا قرار داد.

كليدواژه ها: عشق، محبت، شيدايى، عشق به خدا، لذات مادى، محبت، معرفت.

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
196
شماره صفحه: 
5

ارتباط مفهومى محبت با ساير مفاهيم همسان و غيرهمسان قرآنى

معرفت سال بيست و دوم ـ شماره 187 ـ تير 1392، 91ـ107

صديقه سالار1

چكيده

واژه «محبت» و مفهوم آن، در فرهنگ قرآن كريم جايگاه ويژه دارد. اين نوشتار درصدد است تا از طريق بررسى تعامل معنايى واژه محبت با برخى از واژگان نظير مودت، ولايت، عبادت، رحمت، حنان، رأفت و شفقت و تقابل معنايى آن با برخى ديگر، نظير كراهت، بغض و عداوت، و همچنين از طريق بررسى برخى ديگر از عناصر زبانى قرآن مانند اراده و اختيار، فطرت، معرفت، تقوا، كه به گونه اى با مفهوم محبت در كاربردهاى قرآنى ارتباط پيدا مى كند، چگونگى روابط مفهومى محبت را با ديگر واژگان همسان و غيرهمسان در حوزه زبان قرآن تبيين و آشكار نمايد. محبت، به معناى ميل طبع همراه با حكمت و نزديكى بين دو چيز است كه اطاعت و وابستگى به محبوب را نتيجه دهد؛ بعد معنوى يك پيوند و برطرف كننده نياز نفسانى انسان و همچنين كشش ذاتى براى رسيدن به نوعى كمال است. از سوى ديگر، محبت نقطه اتصال مفاهيم شاخص قرآنى همچون ايمان، اختيار و اطاعت و دورى از گناه است. اين نوشتار نشان مى دهد كه نقش محبت در فرهنگ قرآنى نقشى اساسى است؛ زيرا نقطه اتصال بسيارى مفاهيم قرآنى محبت، حب و محبوب است.

كليدواژه ها: محبت، مودت، كراهت، ولايت، فطرت، اطاعت، تقوا.

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
187
شماره صفحه: 
91

جلوه هايى ديگر از محبت به خداوند (2)

معرفت سال بيست و دوم ـ شماره 184 ـ فروردين 1392، 5ـ10

آيت اللّه علّامه محمدتقى مصباح

چكيده

محبت به خدا آثار و لوازمى دارد. دوستان خدا كه سختى ها و گرفتارى هاى زندگى و دورى از محبوب آنان را آزرده خاطر ساخته، در جست وجوى جوار محبوب اند و كسب رضايت و تقرب به او. بدين سان به ساحل آرامش رسيده و زندگى پرتلاطم دنيا و دشوارى هاى آن هرگز آنان را وامدار دنيا نمى كند. از بندگى، عبوديت خدا و نيايش و تضرع، درگاه او لذت مى برند و اين حالات معنوى را هرگز با هيچ چيز عوض نمى كنند. آه و ناله گاهى ناشى از مصيبت و گرفتارى هاى زندگى است و گاهى ناشى از سرور و شادمانى بندگان خالص خدا از شوق و شادمانى و ديدار محبوب، در آه و ناله و تضرع به سر مى برند تا اين حالت از آنان سلب نشود؛ چراكه قلب هايشان از محبت خدا سرشار و دل هايشان از جلال و هيبت او گسيخته است. 

كليدواژه ها: محبت، محبت به خدا، آرامش، سرور و شادمانى، عبادت، بندگى.

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
184
شماره صفحه: 
5

جلوه هايى ديگر از محبت به خداوند (1)

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 183 ـ اسفند 1391، 5ـ14

 

آيت اللّه علّامه محمدتقى مصباح

چكيده

محبت خالص، همان چيزى كه اولياى الهى از خداوند مى خواهند، وقتى به بار نشست، همه ذهن و فكر انسان متوجه خدا خواهد شد و مشاهده تجليات و جلال و جبروت الهى، داراى لذتى بى نهايت است كه با هيچ چيز قابل قياس نيست.

 انسان كمال جو و لذت طلب است. همه كمالات لذايذ و زيبايى هاى عالم در خداوند متعال متمركز است؛ از اين رو، وقتى موفق به درك جلوه هاى معبود و معشوق واقعى باشد، دلداده و شيفته او مى شود.

     رضوان و قرب محبوب بالاترين لذت براى عاشق است. همه اين آثار محبت خالصانه خداست. از جمله آثار خالصانه محبت به خدا، بى رغبتى به دنيا و علاقه نشان ندادن به زرق و برق آن است. شخصى كه معرفت حقيقى و محبت خالصانه به خدا دارد و به آنچه نزد اوست رغبت دارد، همواره به ياد خداست. اين سيره معصومان: است.

 

كليدواژه ها: محبت، محبت خالصانه خداوند، جلوه هاى محبت، دوستان خدا، رضاى الهى.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
183
شماره صفحه: 
5

ارتباط محبت به خدا با رضايت به قضا و قدر او*

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 182 ـ بهمن 1391، 5ـ12

آيت اللّه علّامه محمدتقى مصباح

چكيده

اين مقاله شرحى بر مناجات محبين امام سجاد عليه السلام مى باشد. حضرات معصومين عليهم السلام در ادعيه خود همواره از خدا مى خواهند كه محبت خالصى نسبت به خدا داشته باشند؛ زيرا ممكن است بين محبت به خدا و ساير بندگان، گاهى تزاحم پديد آيد. در مقام تزاحم، مؤمنان واقعى همواره محبت خدا را بر بندگان او ترجيح مى دهند. لازمه اين امر، سرسپردگى كامل به خدا و دل شستن از تعلقات مادى و دل بستن محض به معبود است. توجه به اين نكته نيز لازم است كه تجلى محبت به خدا، در محبت به اولياى الهى و ائمّه اطهار عليهم السلام است. همچنين برجسته ترين محبت خالصانه به خدا، رضايت به قضا و قدر الهى است؛ اينكه از صميم دل همه كارها را به او مى سپارد و تسليم محض او شد، در برابر مصايب و گرفتارى ها خم به ابرو نياورد و اين اوج محبت به خداست.

 

كليدواژه ها: محبت، رضا، قضا و قدر، محبت خالصانه.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
182
شماره صفحه: 
5
محتوای تغذیه