هدايت

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

مراحل تربيت قرآنى از منظر علامه طباطبائى در تفسير الميزان

سال بيست و پنجم ـ شماره 223 (ويژه علوم تربيتى)

فاطمه بهره مند / كارشناس ارشد تاريخ و فلسفه آموزش و پرورش دانشگاه تهران                 fbahremand@ut.ac.ir

محمدرضا شرفى / دانشيار فلسفه تعليم و تربيت دانشگاه تهران                               msharafi@ut.ac.ir

نرگس سجاديه / استاديار فلسفه تعليم و تربيت دانشگاه تهران             n.sajadieh@gmail.com

دريافت: 29/3/94               پذيرش: 2/12/94

چكيده

ديدگاه علامه طباطبائى درباره معرفى جايگاه تربيتى قرآن و چگونگى تأثيرگذارى آن در سير تكاملى انسان، قابل تأمل است و براى تقويت هرگونه تربيت با محوريت قرآن لازم به نظر مى رسد. درحالى كه پژوهشى با تمركز بر نگاه تفسيرى اين قرآن شناس معاصر و با نگاه مرحله اى به تربيت قرآنى نپرداخته است. اين چارچوب مى تواند چشم انداز فعاليت هاى تربيتى قرآن محور را تا حدى روشن تر كند. در اين پژوهش، برخى از انديشه هاى تفسيرى علامه طباطبائى، با هدف صورتبندىِ مراحلِ تربيت قرآنى مدنظر قرار گرفته و در اين زمينه، از روش «تحليل زبان فنىِ ـ رسمى با تأكيد بر سياق» استفاده شده است. يافته اصلى اين پژوهش بسط چهار مرحله بيدارگرى (موعظه)، درمانگرى (شفا)، هدايتگرى (هدى)، و رحمت گرى (رحمت) براى تربيت قرآنى، قابل برداشت از ديدگاه علامه طباطبائى با محوريت آيه 57 سوره «يونس» است. علاوه بر اين، تأكيد بر شأن هدايتى قرآن و حالت ايجابى آن، نقش زمينه اى و حالت سلبى مراحل اول و دوم، و هدف گونه ديدنِ مرحله رحمت گرى، جايگاه هر مرحله را ترسيم مى كند. تحليل اين مراحل نشان مى دهد كه پالايش درونى مقدم بر پالايش اعمال بيرونى است. زندگى سعادتمندانه انسانى در پرتو اين مراحل، در ارتباط با قرآن محقق مى شود.

 

كليدواژه ها: تربيت قرآنى، علامه طباطبائى، تفسير الميزان، موعظه، شفا، رحمت، هدايت.

سال انتشار: 
25
شماره مجله: 
223
شماره صفحه: 
65

تأثير ايمان و عمل صالح در هدايت علمى بشربا تكيه بر تفسير الميزان

سال بيست و چهارم ـ شماره 208

مهدى قاسمى فيروزآبادى[1]

چكيده

هدايت علمى، از اقسام هدايت الهى بوده و از عوامل متعدد افزايشگر و كاهشگر برخوردار است.علّامه طباطبائى در تفسير الميزان، به مناسبت آيات فراوان، به ذكر ابعاد اين بحث و بخصوص،بررسى عوامل تأثيرگذار در هدايت علمى پرداخته است. در نوشتار حاضر، كه برگرفته از اين منبعتفسيرى گرانقدر مى باشد، با روش تحليلى ـ توصيفى به بررسى اقسام هدايت الهى و نقش ايمان وعمل صالح در هدايت علمى، همراه با تنظيم منطقى، و تبيين لازم پرداخته است.

     در قرآن كريم هدايت الهى، داراى دو قسم تكوينى و تشريعى است. هدايت تكوينى نيز، خود،به هدايت علمى و عملى تقسيم مى شود. هدايت علمى، همان توفيق درك و فهم معارف حق، وهدايت عملى، توفيق پيروى و التزام عملى نسبت به اين معارف است. هدايت علمى نيز دو گونهاست: عام و خاص. هدايت علمى عام، از راه عقل، فطرت و امثال آن، و هدايت علمى خاص، ازطريق ايمان و عمل صالح، قابل تحصيل است.

 

كليدواژه ها: هدايت، ضلالت، هدايت علمى خاص، ايمان، تقوا، عمل صالح.



[1] دانش ‏پژوه دكترى كلام مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس‏ سره. qasemi@chmail.ir

دريافت: 2/6/93               پذيرش: 11/12/93

 

سال انتشار: 
24
شماره مجله: 
208
شماره صفحه: 
39

نيم‌نگاهى به اوقات فراغت

نيم‌نگاهى به اوقات فراغت

زمينه‌ها و راه‌كارها

حسين كريميان1

چكيده

اوقات فراغت به معناى زمان استراحت، آسايش، آرامش و زمان آزاد مى‌باشد كه هر فردى به ميل خود از آن استفاده مى‌نمايد. استفاده بهينه از ايام فراغت نقش بسزايى در بهداشت روانى افراد جامعه خواهد داشت. امروزه قشر جوان جامعه كه بيشتر تحت تأثير تهاجم فرهنگى دشمن قرار دارد بايد مورد توجه قرار گيرد تا از رواج تفريحات انحرافى در اين قشر بتوان پيش‌گيرى به عمل آورد. بنابراين، ايجاد زمينه مناسب براى محيطى نشاط‌آور و تفريحات لذت‌بخش متناسب با الگوهاى فرهنگى جامعه ايجاب مى‌نمايد كه به مسئله اوقات فراغت نوجوانان و جوانان بيش از پيش توجه شود. با عنايت به اينكه اكثريت جامعه ما را قشر جوان تشكيل مى‌دهد و جوانان و نوجوانان در زمان تابستان اوقات فراغت زيادى دارند، از اين‌رو، اين مقاله با رويكرد نظرى و بررسى اسنادى و با هدف شناسايى راه‌هاى مناسب گذران اوقات فراغت، از جمله ورزش، فعاليت‌هاى هنرى، كانون‌هاى فرهنگى و تربيتى، پايگاه‌هاى مقاومت بسيج، سينما، رايانه، كتابخانه و پارك‌هاى شهرى، به اين مسئله پرداخته است.

كليدواژه‌ها : اوقات فراغت، انحراف، بزهكارى، هدايت، تربيت.

سال انتشار: 
18
شماره مجله: 
141
شماره صفحه: 
111

اخلاق و عرفان اسلامي

اخلاق و عرفان اسلامي

استاد محمّدتقي مصباح

چكيده

به راستي هدايت‏يافتگان و دلدادگان نور الهي به چه سان بدين مرتبه نايل مي‏آيند؟ دغدغه اصلي آنان در اين دنيا چيست؟ چگونه مي‏توان دلداده معبود بود، در عين حال در اين كره خاكي زيست؟ شهوات و هوس‏ها حجاب دل‏اند و آدمي را از درك حقايق هستي دور مي‏كنند. شيطان هوس‏هاي زودگذر و شهوات دنيوي را براي انسان مي‏آرايد و همين‏ها را دغدغه اصلي زندگي او قرار مي دهد. اما مؤمنان هرچند در اين دنيا مي‏زيند و از لذايذ دنيوي نيز بهره مي‏گيرند، اما اين التذاذات هدف و مقصد نهايي آنان نيست. از اين اسباب براي رسيدن به قرب الهي بهره مي‏برند. نفس خويش را از كمند شهوات رهانيده، از انبازي با دنياخواهان پرهيز مي‏كنند. تاريكي را از قلب خويش مي‏زدايند، تقوا و عقل خويش را معيار شناخت مصالح در زندگي دنيايي خويش قرار مي‏دهند و بدين‏سان، در زمره رهپويان ره عشق و دلدادگان حق قرار مي‏گيرند.

كليدواژه ‏ها: نفس، دنيا، شهوات، عقل، عشق، بندگي، عبادت، هدايت.

سال انتشار: 
17
شماره مجله: 
132
شماره صفحه: 
5

اخلاق و عرفان اسلامي

اخلاق و عرفان اسلامي

استاد محمّدتقي مصباح

چكيده

بحث درباره اوصاف عبادالرحمان بود. در شماره گذشته بيان كرديم كه انبيا به عنوان مصداق بارز «عبادالرحمان»، اهتمام خاصي به مسئله خانواده و فرزندان خود داشته‏اند. در اين زمينه، از باب نمونه به آياتي در مورد حضرت ابراهيم عليه‏السلام و درخواست‏هاي آن حضرت در مورد فرزندان و ذريّه خود اشاره كرديم. در اين جلسه، در شرح آخرين وصف عبادالرحمان آمده است: عبادالرحمان از خداي متعال مي‏خواهند كه امام متقين باشند. به راستي امام متقين به چه معناست؟ اين بحث پيرامون اين دعاي مؤمنان و بندگان خداست؛ شرايط امامت چيست، امامت از منظر قرآن به چه معناست، چگونه مؤمنان مي‏توانند رهبر و پيشواي ديگران باشند.

خداي متعال در اين آيات در پي الگوسازي است؛ هم به جنبه‏هاي مثبت و اموري كه عبادالرحمان بدان آراسته‏اند و هم به جنبه‏هاي منفي و اموري كه از آن پيراسته‏اند اشاره مي‏كنند. اين مقال به اين موضوع مي‏پردازد.

كليدواژه‏ها: امام، عبادالرحمان، ضلالت، هدايت، پيشوا، رهبري.

سال انتشار: 
17
شماره مجله: 
126
شماره صفحه: 
5
محتوای تغذیه