صورت

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

سرّ معمور نگاهى به مفهوم «صورت» و «معنى» در كتاب فيه ما فيه

حجت‏اللّه همتى*

چكيده

كل پيام مولوى، با استفاده از رمزى كه خود او در تمايز ميان «صورت» و «معنى» بيان كرده، قابل تشريح و تفسير است. مولانا با تمايز نهادن ميان صورت و معنى و استفاده از صورت به عنوان رمزى كه به معنى منتهى مى‏شود، عميق‏ترين و رفيع‏ترين آموزه‏هاى عرفانى و هستى‏شناسى خود را تبيين مى‏كند. هدف اين پژوهش تبيين دقيق مسئله صورت و معنا از ديدگاه مولانا و آشنايى بيشتر با ساختار تجارب عرفانى اين عارف بزرگ در مورد وجوه متعدد حيات و سلوك معنوى است كه  با پيگيرى اين موضوع در مجموعه مقالاتش (كتاب فيه ما فيه) و تشريح مواضعى كه وى در اين كتاب ارزشمند به اين موضوع اشاره كرده است، بدان پرداخته‏ايم.

     با توجه به تحليل نهايى اقوال مولوى، مشخص مى‏گردد كه مراد مولانا از «صورت»، جهان خارج و عالم مادى، و در رابطه با انسان، جسم خاكى اوست. و مراد از «معنى» عالم برين و جهان آخرت، و در رابطه با انسان، روح خداجوى اوست. و با ديدى ژرف‏تر، مولانا دامنه اين بحث پر شور را به حقيقت توحيد مى‏كشاند و از آن رهگذر همه مظاهر هستى را تفسير مى‏كند. آدمى، اعمال، افكار و احساسات او، حقيقت سخن، پير و مرشد، نبى، كفر و ايمان و... در نگاه مولانا داراى صورت و معنى هستند و البته انسان نبايد مفتون نقش‏هاى ظاهرى بماند. چشم دوختن به ظواهر، راه را از رسيدن به حقايق امور مى‏بندد. مولانا نگاه ما را متوجه همه اشياى عالم مى‏كند و از ما مى‏خواهد كه با ديده بصيرت، به همه امور بنگريم و جلوه‏هاى گوناگون فعل الهى را، كه به وحدت حضرت حق دلالت دارند، دريابيم.

كليدواژه‏ها: مولوى، فيه ما فيه، صورت، معنى، ظاهر، باطن.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
161
شماره صفحه: 
83

سيرى در انديشه‏ هاى علم‏ النفسى ارسطو، ابن‏ سينا و دكارت

سيرى در انديشه ‏هاى علم‏ النفسى ارسطو، ابن‏ سينا و دكارت

عبداللّه فتحى1

چكيده

مباحث علم‏النفس فلسفى در ميان ساير مسائل فلسفى جايگاه ويژه‏اى دارد كه اهميت آن با توجه به نتايجى كه در ساير حوزه‏هاى فلسفى و اعتقادى دارد بر هيچ‏كس پوشيده نيست. ارسطو، ابن‏سينا و دكارت در اين ميان به نحوى و هركدام در برهه‏اى انسان‏شناسى فلسفى را متحول ساخته و پاسخ‏هايى كه هريك به پرسش‏هاى علم‏النفس فلسفى داده‏اند تاكنون محور بحث‏هاى فلسفه در اين حوزه بوده است.

     ما در اين مقاله برآنيم كه در سيرى كتابخانه‏اى در آراء سه تن از بزرگ‏ترين فلاسفه تاريخ به تفسير و تبيين مهم‏ترين مواضع ارسطو، ابن‏سينا و دكارت در اين بحث همچون روش تحقيق در علم‏النفس فلسفى، چيستى نفس، رابطه نفس و بدن، احوال نفسانى و خلود نفس بنشينيم.

كليدواژه‏ها: نفس، كمال اول، جسم طبيعى، جسم آلى، ماده، صورت، جوهر، عقل فعال، عقل منفعل.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
155
شماره صفحه: 
27

خداگونگي انسان در آفرينش

خداگونگي انسان در آفرينش

بررسي روايت «انّ اللّه خلق آدم علي صورته»

صفدر تبارصفر1

چكيده

برخي روايات موجود در متون ديني، حاوي تعابيري‏اند كه در نگاه اوليه و ظاهري، از تجسيم و تشبيه خداوند سبحان حكايت مي‏كنند. بخشي از اين روايات اساسا سلامت سندي ندارند و با اثبات ضعف در سند، از اصل صدور منتفي مي‏شوند. تأمّل عميق و بررسي‏هاي دقيق و همه‏جانبه در بخش ديگر نيز، كه سند قابل اطميناني دارند، هرگونه شبهه محتمل را رفع مي‏كنند. روايت منقول از پيامبر صلي‏الله‏عليه‏و‏آله كه فرمودند: «إنّ اللّه خلق آدم علي صورته» از جمله رواياتي است كه برخي آن را دليلي بر صورتمندي و انسانوار بودن وجود مقدّس خداوند تلقّي كرده‏اند. هدف از اين نوشتار بررسي توصيفي ـ تحليلي روايت مزبور از لحاظ سندي و محتوايي در منابع فريقين و ارزيابي نظرات متفاوتي است كه در تبيين اين روايت وارد شده است.

كليدواژه ‏ها: تشبيه، تجسيم، صورت، آفرينش، خداگونگي.

سال انتشار: 
17
شماره مجله: 
132
شماره صفحه: 
91
محتوای تغذیه