اصول فقه

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

تعارض ادلّه و نقش آن در تفسير با تأكيد بر ديدگاه علّامه طباطبائى

سال بيست و سوم ـ شماره 204 -آذر 1393

حسن صادقى[1]

چکیده

«تعارض ادلّه» از مباحث مهم دانش اصول فقه است كه چگونگى مواجهه با ادلّه گوناگون، به ويژه روش جمع ميان ادلّه متنافى بدوى را ذكر مى كند. اين مبحث در تفسير قرآن تأثير زيادى دارد و علّامه طباطبائى نيز از اين مبحث در تفسير قرآن بسيار استفاده كرده اند.

     مقاله حاضر، موارد تأثيرگذارى مبحث «تعارض ادلّه» در تفسير قرآن را تبيين كرده، برخى از مصاديق عينى و كاربردى آن در آيات قرآن، به ويژه در غير آيات الاحكام همانند آيات اوصاف الهى، شفاعت، علم غيب، سنجش اعمال، توبه، بخشش گناهان، حبط اعمال و... را با تأكيد بر ديدگاه علّامه طباطبائى ذكر مى كند. با اين بحث، سازگارى آيات قرآن كريم با يكديگر و نيز سازگارى برخى از روايات با آيات روشن شده، تعدادى از شبهات ناسازگارى پاسخ داده مى شود.

     در اين نوشتار روشن مى شود تعارض شروطى دارد كه برخى از آنها در تفسير نيز تأثيرگذار است. همچنين تعارض به دو قسم «غيرمستقر» و «مستقر» تقسيم مى شود و در ميان آيات، تنها تعارض غيرمستقر ممكن است. تعارض غيرمستقر مصاديق متعددى در تفسير دارد.

 

كليدواژه ها: تعارض، ادلّه، دليل، جمع عرفى، اصول فقه، تفسير، علّامه طباطبائى.



[1] سطح چهار حوزه علميه قم.      sadegi114@gmail.com

دريافت: 5/11/92               پذيرش: 11/8/93


سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
204
شماره صفحه: 
87

بررسي حجّيت روايات آحاد در مسائل اعتقادي

بررسي حجّيت روايات آحاد در مسائل اعتقادي

مهدي عزيزان1

چكيده

يكي از منابع اثبات آموزه‏هاي ديني، روايات است. روايات متواتر و روايات آحاد محفوف به قرائن قطعي در حوزه‏هاي فقه، علم كلام، تفسير قرآن، تاريخ و مانند آن مورد بهره‏برداري قرار مي‏گيرند. گرچه روايات آحاد معتبر ظنّي، دستمايه فقها براي استخراج احكام فقهي مي‏باشند؛ اما آيا از روايات آحاد معتبر ظنّي مي‏توان در موضوعات غيرفقهي از جمله مسائل اعتقادي استفاده كرد يا خير؟

اين نوشتار با بررسي آراء و اقوال انديشمنداني كه در اين‏باره اظهارنظر كرده‏اند و با بهره‏گيري از روش كتابخانه‏اي، با هدف ارائه پاسخي درخور به سؤال مذكور سامان يافته است.

برخي يافته ‏هاي اين پژوهش عبارتند از: حفظ مرزبندي بين اخبار متواتر، روايات آحاد قطعي و ظنّي، حيثيت صدور و دلالت روايات و نيز شيوه استنتاج در مباحث عقلي و نقلي.

كليدواژه‏ ها: حجّيت، خبر واحد، خبر متواتر، روايات آحاد، اثر شرعي و فقهي، مسائل اعتقادي، اصول فقه.

سال انتشار: 
17
شماره مجله: 
132
شماره صفحه: 
59
محتوای تغذیه