تعريف

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

معيارهاى تعريف جهان اسلام

معرفت سال بيستم ـ شماره 170 ـ بهمن 1390، 31ـ43

معيارهاى تعريف جهان اسلام

على‏اصغر رجاء*

چكيده

تعريف «جهان اسلام» بر اساس شاخص‏هاى جمعيتى و يا بودن ساختار قدرت در دست مسلمانان، نظر به سابقه تاريخى بسط و قبض جغرافيايى قلمرو اسلامى، شرايط متغير سياسى ـ اجتماعى حاضر و نيز وجود اقليت‏هاى رو به تزايد، جامع و مانع نيست. در اين نوشتار، سعى بر آن است تا از طريق بررسى تاريخى جغرافيايى قلمرو حاكميت مسلمانان و ترسيم موقعيت كنونى، شاخص جديدى براى تعريف «جهان اسلام» به دست آيد. بازتاب جهانى پيروزى انقلاب اسلامى ايران و شكست ابرقدرت شوروى در افغانستان، موج جديدى از اسلام‏گرايى در ميان مسلمانان جهان پديد آورد كه در شرايط كنونى از طريق تبيينى از اين جريان مى‏توان به تعريفى پويا از «جهان اسلام» دست يافت.

كليدواژه‏ها: جهان اسلام، تعريف، موقعيت، تاريخ معاصر، اسلام‏گرايى.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
170
شماره صفحه: 
31

سقراط در جست‏وجوى حقيقت

سال نوزدهم ـ شماره 159 ـ اسفند 1389، 15ـ24

 محمّد فنائى‏اشكورى*

چكيده

سقراط نامى است كه با حكمت پيوند جاودانى يافته است. در اهميت سقراط همين بس كه او استاد محبوب افلاطون است. افلاطون كسى است كه فيلسوفى همچون وايتهد درباره‏اش مى‏گويد: تمامى فلسفه غرب چيزى جز تعليقاتى بر فلسفه او نيست. ارسطو نيز كه به «فيلسوف مطلق» شهرت دارد و فلسفه اسلامى و غربى وامدار اويند، شاگرد باواسطه سقراط است. جايگاه سقراط در حكمت و فضيلت تا جايى است كه برخى او را پيامبر پنداشته‏اند. اينكه سقراط آموزگار فرزانگى است، قولى است كه جملگى برآنند.

     هدف اين پژوهش اجمالى، آگاهى از حيات و آشنايى با شيوه تفكر سقراطى و نقش او در گسترش فرزانگى است. با تأمّل در آثار بر جاى مانده حاوى حكمت سقراطى و تحليل آنها، خواهيم يافت كه سقراط فقط مرد انديشه نبود، بلكه حكمت و فضيلت را به عنوان عناصر جدايى‏ناپذير در وجود خويش جمع كرده بود. او با ابداع روش استقرايى ويژه‏اش و جست‏وجوى خستگى‏ناپذيرش در نيل به ذات و حقيقت اشيا، تفكر فلسفى را در مسير راستينش قرار داد.

كليدواژه‏ها: سقراط، حكمت، استقرا، تعريف، ديالكتيك، معرفت، فضيلت.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
159
شماره صفحه: 
15

تفسير موضوعي

تفسير موضوعي

در گفت‏وگو با حضرت آيت‏اللّه محمّدتقي مصباح (دام ظله)1

تهيه و تنظيم: محمّدحسين ذوالفقاري

چكيده

تفسير موضوعي به رغم داشتن پيشينه ديرينه، اصطلاح جديدي است. مفسّر در تفسير موضوعي، مسئله يا سؤالي را به قرآن عرضه مي‏كند و با جمع‏آوري و بررسي تمام آيات مربوط به آن، نظر قرآن درباره آن را به دست مي‏آورد. تفسير موضوعي به دو شكل جزءنگر و كل‏نگر است. در شكل نخست، تلاش مي‏شود نظر قرآن در يك يا چند موضوع به دست آيد. اما در شكل كل‏نگر ديدگاه قرآن در تمام موضوعات قرآني استخراج مي‏شود. در اين شكل، بايد موضوعات را به شكل منطقي تقسيم و مرتب كرد. در تفسير موضوعي پس از عرضه موضوع به قرآن، بايد با مطالعه دست‏كم يك بار از اول تا آخر قرآن، آيات مربوط جمع‏آوري گردد و سپس اين آيات دسته‏بندي و هريك در جايگاه خود فهم شود و در نهايت، مجموع آيات با توجه به آيات ديگر و تمام قراين تفسير گردد. تفسير موضوعي ذومراتب است و در شكل كامل آن بايد مسئله موردنظر با مجموع نظام‏ها و موضوعات ديگر ملاحظه شود.

كليدواژه‏ها: قرآن، تفسير موضوعي، تعريف، مراحل و مراتب.

سال انتشار: 
18
شماره مجله: 
136
شماره صفحه: 
5
محتوای تغذیه