حاكميت

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

عناصر مشروعيت حاكميت از نگاه قرآن كريم

سال بيست و سوم ـ شماره 200 (ويژه علوم سياسى)

مهدى اكبرى : كارشناس ارشد تفسير و علوم قرآن مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس‏سره. akbari1357@qabas.net
اميررضا اشرفى : استاديار مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس‏سره.
حسين ارجينى : استاديار دانشگاه معارف اسلامى. arjini4@gmail.com

comدريافت: 8/8/92               پذيرش: 14/2/93
چكيده
يكى از مسائل اساسى در فلسفه سياسى اسلام، مؤلفه‏هاى مشروعيت حاكميت است. مراد از «مشروعيت» در اين نوشتار، توجيه عقلانى «اعمال سلطه و اطاعت»، و مراد از مؤلفه‏هاى آن عناصرى است كه به موجب آن، حاكم يا حاكمان يك جامعه از حق صدور فرمان و اطاعت برخوردار مى‏شوند. با توجه به اينكه حاكميت الهى در دو حوزه تكوين و تشريع در سراسر قرآن تبيين شده است، در اين پژوهش، به روش تفسير موضوعى به واكاوى اين موضوع در آيات قرآن اقدام شده و عناصرى همچون «برترى ذاتى»، «سلطه و مالكيت حقيقى»، «علم خطاناپذير»، و «حق تصرف در قلمرو حكومت»، كه ازجمله مؤلفه‏هاى حق حاكميت در نگاه قرآن است، بررسى شده است.

كليدواژه ‏ها: مشروعيت، حاكميت، فلسفه، مالكيت، سلطه، علم، حكومت.

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
200
شماره صفحه: 
67

انديشه و سيره سياسى امام رضا (ع)

سال بيست و سوم ـ شماره 196 ـ فروردين 1393، 63ـ82

محمد فرمهينى فراهانى*
محمدجواد ياورى سرتختى**

چكيده
شناسايى انديشه و سيره سياسى هر فرد، علاوه بر آنكه نمايانگر باورها و نقش آفرينى آنها در تعيين رفتار سياسى است، نشانگر درك درست وى از ساختار سياسى جامعه نيز هست. اهميت اين موضوع، زمانى دوچندان است كه يك شخص با توجه به جايگاه علمى، معنوى و اجتماعى، و جريان هاى فكرى و سياسى عصر خويش، به تحليل ساختار سياسى پرداخته و متناسب با آن با تكيه بر اصول اعتقادى خويش، به ارائه رفتار متناسب با وضعيت سياسى بپردازد.
     با توجه به وضعيت ويژه حاكميت بنى عباس و تلاش آنان در كنترل رفتار سياسى شيعيان و ائمّه اطهار عليهم السلام، اين نوشتار با روش تحليلى ـ توصيفى به بررسى انديشه و رفتار سياسى امام رضا عليه السلام در مقابل رفتارهاى سياسى بنى عباس پرداخته است. از يافته هاى مهم اين پژوهش، مى توان به تلاش امام براى برون رفت شيعه از فضاى تقيه به صورت مقطعى، طرح مسئله امامت توسط امام و تبيين عدم مشروعيت سياسى خلفاى عباسى اشاره كرد.

كليدواژه ها: انديشه، سيره، امام رضا (ع)، حاكميت، مواضع سياسى.


*      دانشجوى كارشناسى ارشد تاريخ تشيع مؤسسه امام رضا (ع).
**  دانشجوى دكترى تاريخ تشيع مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس‌سره. javadyavari@yahoo.com

دريافت: 3/2/92               پذيرش: 10/11/92


 

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
196
شماره صفحه: 
63

مرجعيت عدالت در دولت دينى

محسن قنبرى آلانق 1

چكيده

دولت دينى همواره از دغدغه‌هاى بنيادين دين‌داران در طول تاريخ بوده و تلاش براى تحقق آن از كارويژه‌هاى اصلى ايشان بوده و هست. در مقاله حاضر، كه نگاه نوينى به دولت دينى دارد، چشم‌انداز دولت دينى، عدالت، سياست‌ها و اهداف دولت بر محوريت عدالت بازتعريف مى‌شود؛ بازتعريفى كه در چارچوب نظرى عدالت در فرايند سه مرحله‌اى هژمونى ظلم، چالش ظلم با عدالت و در نهايت، فراگيرى عدالت صورت‌بندى مى‌گردد. در اين فرايند، ميزان توسعه‌يافتگى انديشه‌اى جامعه از ضعف به شدت در حال حركت است كه رابطه‌اى مستقيم با حاكمان اين جوامع دارد. حاكمان مستبد، حاكمان زمينه‌ساز و در پايان، حاكم عادل دولت دينى پايان تاريخ، براى جوامع در مراحل سه‌گانه تصوير مى‌شود.

كليدواژه‌ها : مهدويت، دولت دينى، مرجعيت عدالت، حكومت، حاكميت، نظريه عدالت، ظلم، چالش.

سال انتشار: 
18
شماره مجله: 
142
شماره صفحه: 
69
محتوای تغذیه