متشابه

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

چيستى محكم و متشابه از نگاه علّامه طباطبائى

سال بيست و سوم ـ شماره 203 -آبان 1393

محمد فاكرميبدى : استاد گروه تفسير و علوم قرآن جامعه‏المصطفى العالميه.    m_faker@miu.ac.ir

دريافت: 17/1/93               پذيرش: 17/6/93

چكيده

چيستى محكم و متشابه، پرسشى است همزاد قرآن كريم كه قرآن‏پژوهان از ديرزمان در پى يافتن پاسخى مناسب براى آن بوده‏اند. در اين ميان، علّامه طباطبائى از جمله كسانى است كه به شايستگى از عهده اين مهم برآمده است. اين مقاله با روش توصيفى ـ تحليلى، به نقل و نقد ديدگاه مرحوم علّامه مى‏پردازد و هدف آن، بررسى آراء و نظريات علّامه در عرصه احكام و تشابه و تحليل آن است. مرحوم علّامه معتقد است: متشابه به معنى چند مدلولى مشتبهِ با يكديگر كه مراد واقعى در آن نهان است وجود دارد. علّامه با تأسيس اصل مخلوط شدن نزولات غيبى و آسمانى بعد از فرود به زمين با ناخالصى‏ها، وجود تشابه در قرآن را امرى طبيعى مى‏داند و تعيين مراد واقعى در متشابه را بر عهده آيات محكم كه متقن و مستحكم است و ويژگى ام‏الكتابى دارد مى‏گذارد. به باور علّامه، اين ديدگاه برخاسته از تدبر در قرآن و برگرفته از مكتب تفسيرى اهل‏بيت عليهم‏ السلام است.

 

كليدواژه ‏ها: قرآن، محكم، متشابه، تأويل، علّامه طباطبائى.

 

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
203
شماره صفحه: 
11

تأمّلى دوباره در راز وجود آيات متشابه و مجمل در قرآن كريم

سيد محمّدحسين موسوى‏زاده-1
چكيده
از بررسى دلائلى كه درباره علت وجود آيات متشابه گفته شده، به دست مى‏آيد كه اين دليل‏ها، اگرچه در تشابه آيات مؤثر است، فراگير و قابل انطباق بر همه آياتِ مورد بحث نيست. اين مقاله، چرايىِ وجود آيات متشابه و مجمل در قرآن كريم را در زمينه آزمايش بودن اين نوع از آيات مى‏داند. بدين معنا كه چون خداوند براى رفع تشابه و اجمال، علاوه بر آيات ديگر، تعليم‏هاى پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله و امامان معصوم عليهم‏السلام را مرجع قرار داده، از رهگذر اين آيات در پى امتحان مخاطبان قرآن است تا الزام آنان را در مراجعه به اين مفسّران خاص بيازمايد.
كليدواژه‏ها: متشابه، مجمل، آزمايش، مفسّران خاص.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
152
شماره صفحه: 
73

محكمات قرآن

نقش و قلمرو آنها

محمّد اسعدي1

 

چكيده

مقاله حاضر پژوهشي است در دانش محكم و متشابه كه توجه خود را به حوزه محكمات قرآن و مباحث نظري آن معطوف داشته است. در اين پژوهش ملاك‌ها و معيارهاي تشخيص محكمات شامل معيارهاي گوناگون متني، موضوعي، عقلي و معرفتي و بررسي نقش و جايگاه محكمات در ميان آيات به مثابه ام‌الكتاب، و مفهوم‌شناسي ام‌الكتاب و اقتضائات آن و در نهايت قلمرو محكمات قرآني دنبال مي‌شود. در پرتو اين تحقيق، محكماتْ نقش مهم و قابل توجهي در تفسير قرآن داشته و مي‌تواند ملاك تقريب مذهبي قرار گيرد.

كليدواژه‌ها : محكم، متشابه، ام‌الكتاب، معيارهاي محكمات، قلمرو محكمات.

سال انتشار: 
18
شماره مجله: 
143
شماره صفحه: 
15
محتوای تغذیه