عدالت اجتماعى

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

روش هاى تربيتى اسلام در تحقق عدالت اجتماعى

سال بيست و چهارم ـ شماره 215 (ويژه تعليم و تربيت ارزش ها)

اصغر يوسف زاده وفايى / كارشناس ارشد علوم تربيتى مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره                       A.y.zadeh@chmail.ir

سيداحمد رهنمايى / دانشيار گروه علوم تربيتى مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره                                rahnama@qabas.net

دريافت: 15/6/93               پذيرش: 26/4/94

چكيده

يكى از عمده ترين نيازهاى بشر امروز دستيابى به عدالت اجتماعى است. عدالت اجتماعى به عنوان يك ارزشى كه مورد پذيرش همه جوامع و ملل بوده و هست، همچون هر ارزش ديگرى مى تواند مورد تربيت و انتقال از نسلى به نسل ديگر قرار گيرد. هدف اين پژوهش، بررسى اسنادى برخى متون دينى اسلام به منظور كشف روش هايى است كه در دين اسلام براى تربيت عدالت اجتماعى به كار رفته است. اين روش ها را با توجه به ناظر بودن آنها به ابعاد سه گانه اعمال انسان، يعنى شناخت، انگيزه و رفتار، مى توان در سه بخش كلى تقسيم نمود: روش هاى تربيت عدالت اجتماعى كه ناظر به ايجاد يا تقويت شناخت در فراگير هستند؛ يعنى روش هاى آگاهى بخشى، موعظه و نصيحت، عبرت دهى و تمثيل. روش هاى ناظر به ايجاد يا تقويت انگيزه در فراگير نيز عبارتند از: روش هاى تشويق و تنبيه، تبشير و انذار، الگودهى، محبت و انگيزه بخشى. امر به معروف و نهى از منكر و نيايش را نيز مى توان به عنوان روش هاى ناظر به رفتار برشمرد.

 

كليدواژه ها: روش تربيت، اسلام، عدالت اجتماعى.

 

Marifat____________________________________________________________ Vol. 24, No 8, Aban 1394

 

سال انتشار: 
24
شماره مجله: 
215
شماره صفحه: 
77

بررسى تطبيقى نظريه «برابرى رسمى و محتوايى فرصت ها»با نظريه «عدالت اقتصادى» در اقتصاد اسلامى

سال بيست و چهارم ـ شماره 213 (ويژه اقتصاد اسلامى)

محمود مختاربند / دانش پژوه دكترى علوم اقتصادى مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره                                     Mhm92@chmail.ir

دريافت: 22/6/93               پذيرش: 23/12/93

چكيده

اين مقاله با استفاده از نظريه عمومى عدالت اجتماعى در اسلام و نظريات برابرى رسمى و محتوايى، مطالعه اى تطبيقى ميان اين دو نظريه است. همچنين با استفاده از معناى عدالت در آموزه هاى اسلامى، به تبيين رابطه ميان توزيع فرصت ها و نظريه عدالت اجتماعى در اسلام پرداخته است. هدف از اين تحقيق، بررسى ميزان سازگارى نظريه برابرى رسمى و نظريه برابرى محتوايى با نظريه عدالت در اقتصاد اسلامى است.

     روش تحقيق، توصيفى ـ تحليلى با استفاده از منابع اسنادى است. به منظور تبيين نظريه برابرى در اسلام، نيز به فهرستى از روايات با مضمون لزوم برقرارى برابرى اشاره شده است. حاصل يافته هاى پژوهش اين است كه با توجه به مبناى استحقاق در نظريه عدالت اسلامى، ناسازگارى اوليه اى ميان نظريه برابرى رسمى و برابرى محتوايى فرصت وجود دارد، هرچند تحقيق مصاديق جزئى تر و در عرصه هاى كاربردى تر در اين زمينه، نياز به پژوهش بيشترى دارد.

 

كليدواژه ها: عدالت اجتماعى، توزيع فرصت ها، برابرى، برابرى رسمى، برابرى محتوايى.


سال انتشار: 
24
شماره مجله: 
213
شماره صفحه: 
29

اختيارى بودن عدالت اجتماعى و آثار آن در قرآن كريم

سال بيست و سوم ـ شماره 199 (ويژه جامعه‏ شناسى)

حسن صادقى :  كارشناس ارشد تفسير و علوم قرآنى مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس‏سره. sadegi114@gmail.com
دريافت: 10/6/92               پذيرش: 21/12/92
چكيده
افزون بر دلايل فطرى و عقلى، بر اساس آيات قرآن، انسان در كارهاى خود اختيار دارد كه يكى از مهم‏ترين كارهاى او برقرارى عدالت اجتماعى است. اين مبنا آثار گوناگونى دارد كه از مهم‏ترين آنها مى ‏توان به لزوم تلاش براى عدالت اجتماعى و ضرورت كوشش براى رهايى از ظلم اجتماعى اشاره كرد.
     اين نوشتار، كه با روش توصيفى ـ تحليلى نگارش يافته، اختيارى بودن عدالت اجتماعى را در آيات قرآن كريم را مورد بررسى قرار داده است. چنين آثار مهم آن را با شواهد قرآنى بيان كرده و ديدگاه اشاعره را كه به جبر در افعال و عدالت اجتماعى به ‏عنوان يكى از مصاديق مهم آن عقيده دارند، مورد نقد قرار داده است.

كليدواژه‏ ها: اختيار، جبر، عدالت اجتماعى، ظلم اجتماعى، تكليف.

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
199
شماره صفحه: 
111

عدالت اجتماعى از منظر نهج البلاغه

معرفت سال بيست و دوم ـ شماره 184 ـ فروردين 1392، 95ـ108

سيدجواد احمدى*

چكيده

اجرا و برقرارى عدالت اجتماعى در جامعه مهم ترين وظيفه انبيا و ائمّه اطهار عليهم السلام مى باشد؛ امام على عليه السلام خود مجسمه عدالت و سخنان او راهگشاى بشريت مى باشد. اين تحقيق آشنايى با سخنان گهربار حضرت درباره عدالت اجتماعى است. روش پژوهش، توصيفى ـ تحليلى و باروش اسنادى موضوع مورد تحقيق و بررسى قرار گرفته است.

     مهم ترين يافته هاى تحقيق عبارتند از: امام على عليه السلام برقرارى عدالت اجتماعى را برترين عمل و رهبر عادل را بهترين و شايسته ترين بندگان خداوند دانسته است. به نظر اميرمؤمنان عليه السلام برقرارى عدالت اجتماعى باعث رضايت مندى مردم از حكومت و جلوگيرى از شورش هاى مردمى شده و در نتيجه، ثبات و امنيت كشور را تضمين خواهد كرد. از منظر مولاى متقيان، مردم نيز در تحقق عدالت اجتماعى نقش مهم دارند. حضرت على عليه السلام هواهاى نفسانى، حاكم و كارگزاران ناشايست و... را مهم ترين موانع برقرارى عدالت اجتماعى برشمرده است.

 

كليدواژه ها: امام على عليه السلام، نهج البلاغه، عدالت، عدالت اجتماعى.

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
184
شماره صفحه: 
95

عدالت اجتماعى در نهج‏ البلاغه زمينه ‏ها، موانع و دستاوردها

معرفت سال بيستم ـ شماره 171 ـ اسفند 1390، 93ـ110

عدالت اجتماعى در نهج ‏البلاغه زمينه ها، موانع و دستاوردها

على‏اصغر احمدى*

چكيده

عدالت اجتماعى به معنى «بهره‏مندى همه افراد از امكانات موجود در يك جامعه به تناسب ظرفيت‏ها» آرزوى تمام رهبران، انديشوران و آزادگان جهان از گذشته تا حال بوده است. براى تحقق عملى اين آرزوى شيرين، چاره‏اى جز شناسايى مقدمات و مسائل ضرورى آن نيست.

مقاله حاضر، چگونگى بهره‏مندى همه مردم از امكانات عمومى را در قالب بيان «زمينه‏ها»، «موانع» و «دستاوردهاى» عدالت اجتماعى با نگاه محورى به نهج‏البلاغه دنبال مى‏كند. استخراج بهترين طرح‏ها و راهبردى‏ترين انديشه‏ها در خصوص چگونگى عملياتى‏كردن عدالت اجتماعى از موثق‏ترين متون دينى شيعى، يعنى نهج‏البلاغه، مهم‏ترين هدف اين نوشته است. پژوهش حاضر مبتنى بر تحقيقات كتابخانه‏اى با نگاه متمركز به كتاب شريف نهج‏البلاغه و شروح و كتب معتبر مرتبط با آن است كه در حقيقت جنبه توصيفى ـ تحليلى دارد. با اين‏همه به سبب ماهيت گزارشى بحث، جهت توصيفى آن بر جنبه تحليلى غلبه دارد. ظرفيت بسيار بالاى نهج‏البلاغه در بيان حساس‏ترين مسائل و نشان دادن بخشى از حركت‏هاى مديريتى عدالت‏محور حضرت على عليه‏السلام در دوران حكومت، محورهاى عمده اين تحقيق به شمار مى‏آيد.

كليدواژه‏ها: عدالت، عدالت اجتماعى، امام على عليه‏السلام، نهج‏البلاغه.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
171
شماره صفحه: 
93

اصل عدالت اجتماعى در مديريت اسلامى* و شاخصه ‏هاى آن

معرفت سال بيستم ـ شماره 171 ـ اسفند 1390، 43ـ56

اصل عدالت اجتماعى در مديريت اسلامى و شاخصه‏هاى آن*

رفيع‏الدين اسماعيلى**

چكيده

در اسلام، «عدالت» از زيربنايى‏ترين مفاهيمى است كه تحقق عينى آن در جامعه، از مهم‏ترين اهداف اجتماعى و سياسى اين دين ذكر شده است. غالب مكاتب و نظريه‏ها و نظام‏هاى سياسى سعى نموده‏اند به طور نظرى و عملى خود را بدان متصف كنند. همه انبياى الهى براى تحقق اين اصل مبعوث شده‏اند. دين مبين اسلام هم به عنوان آخرين دين، تحقق عدالت اجتماعى را سرلوحه اهداف خود قرار داده و از آن‏روست كه مى‏بينيم آيات بسيارى درباره عدالت و واژه‏هاى مترادف و متضاد آن وجود دارد، به گونه‏اى كه امام على عليه‏السلام در كلامى قرآن را «سخنگوى عدالت» مى‏نامند.96 در اين تحقيق با روش اسنادى تلاش شده است عدالت اجتماعى، كه از اهميتى فوق‏العاده‏اى در مديريت اسلامى برخوردار است، بررسى و ابعاد و شاخص‏هاى آن، با مراجعه به منابع دينى استخراج شود.

كليدواژه‏ها: عدالت، عدالت اجتماعى، ارتباطات، مدير.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
171
شماره صفحه: 
43

عدالت امام از ديدگاه امام رضا عليه‏السلام با تأكيد بر عدالت اجتماعى

سال نوزدهم ـ شماره 158 ـ بهمن 1389، 85ـ98

 حسن صادقى*

چكيده

يكى از ويژگى‏هاى امامان معصوم عليهم‏السلام، عدالت به ويژه عدالت اجتماعى است؛ چراكه اگر ايشان از اين ويژگى برخوردار نباشند، نمى‏توانند به مسئوليت‏ها و وظايف خويش عمل كنند. اين نوشتار مى‏كوشد با روش اسنادى و تحليلى، با توجه به روايات نقل شده از امام رضا عليه‏السلام ضرورت، راه كشف، آثار و ابعاد عدالت امام با تأكيد بر عدالت اجتماعى را بيان، و تفاوت آن را با ديدگاه‏هاى كلامى غيرشيعه روشن نمايد. توجه به روايات امام رضا عليه‏السلام از اين جهت حايز اهميت است كه در زمان ايشان، مسائل اساسى اسلام بيشتر مورد گفت‏وگو قرار مى‏گرفت. همچنين ايشان به حسب ظاهر مدتى منصب «وليعهدى» داشته كه اين دو عامل، زمينه را براى گفت‏وگو درباره عدالت اجتماعى امام فراهم ساخته است.

 

كليدواژه‏ها: امام، امامت، عدالت، عدالت اجتماعى، عصمت، امام رضا عليه‏السلام.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
1158
شماره صفحه: 
85

جايگاه عدالت و توسعه در كارويژه‌هاى دولت دينى

جايگاه عدالت و توسعه در كارويژه‌هاى دولت دينى

          حسن حاجى‌حسينى1

 

چكيده

در حوزه انديشه سياسى، بحث وظايف و كاركردهاى حاكميت از مباحث مهم فلسفه سياسى است. همگان بر اين باورند كه بسترسازى براى رشد و توسعه از وظايف مهم دولت‌هاست. اين امر زمانى تحقق پيدا مى‌كند كه عدالت در جامعه گسترش يافته باشد. به عبارت ديگر، توسعه بدون عدالت اجتماعى معنا و مفهومى ندارد، هدف نهايى توسعه، تأمين سعادت و خوشبختى همه شهروندان است. سعادت و تعالى مقوله‌اى است فرهنگى و اجتماعى، و بهترين چيزى كه مى‌تواند سعادت را معنا بخشد دين است؛ چراكه دين براى همه ابعاد وجودى انسان برنامه دارد و آن در گرو تحقق عدالت است. اين مهم صرفآ به وسيله حكومتى كارآمد و توانمند محقق مى‌شود. اين مقاله با رويكرد تحليلى و نظرى و با هدف تبيين جايگاه عدالت و توسعه در كارويژه‌هاى دولت دينى تدوين شده است.

كليدواژه‌ها: عدالت اجتماعى، كاركرد حكومت، حقوق اجتماعى، توسعه، رفاه، امنيت.

سال انتشار: 
18
شماره مجله: 
145
شماره صفحه: 
75
محتوای تغذیه