عدل الهى

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

نقد و بررسى انديشه تأثيرپذيرى متكلمان قرن 4و5 اماميه از معتزله در عدل الهى

سال بيست و دوم ـ شماره 195 ـ اسفند 1392، 89ـ106

سيدمحمدعلى احسانى

چكيده
متكلمان معتزله و اماميه از روزهاى نخست در كنار هم به گفت وگو، بحث و مناظره مشغول بوده اند. در اين فضا ممكن است تأثيراتى براى هريك از جريان ها حاصل شده باشد. اين تحقيق با روش تحليلى ـ تطبيقى انجام گرفته و به دنبال نقد و بررسى «انديشه تأثيرپذيرى متكلمان اماميه از معتزله در عدل الهى» است.
     مكتب اماميه و معتزله به علت پذيرش حسن و قبح عقلى به عنوان مبنا و اساس عدل الهى و ساير آموزه هاى دينى به عدليه معروف شده اند. آنها با اين مبنا، آموزه هاى دينى را به نحوى تحليل كرده اند كه خروجى آن، اختيار انسان، وجوب لطف و رعايت اصلح، وجوب تكليف، نفى تكليف فراتر از طاقت، وجوب اعواض بر آلام ابتدايى و تفسير حكيمانه شرور بوده است. البته آنها در برخى از باورها اختلافات جزئى و در بحث اراده و اختيار اختلاف نظر مهم دارند. معتزله در اين باب، راه افراطى تفويض را برگزيده اند، اما اماميه با پيروى از ائمه اطهار: نظريه «لاجبر و لاتفويض بل امربين الامرين» را برگزيده اند.

كليدواژه ها: تأثيرپذيرى، عدل الهى، حسن و قبح عقلى، لطف، اختيار، اعواض، انتصاف.

 


*  كارشناس ارشد دين ‏شناسى مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس‏سره. ehsanimohammadali@gmail.com
دريافت: 30/7/91               پذيرش: 11/12/92


 

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
195
شماره صفحه: 
89

عدل الهى و كاركردهاى اجتماعى و فردى آن

عدل الهى و كاركردهاى اجتماعى و فردى آن

جعفر عباسى[1]

چكيده

اهتمام نگارنده در اين مقاله بر تبيين مبحث عدل الهى و حوزه‏هاى مختلف آن بوده و سپس تأثير اين آموزه دينى را در زندگى فردى ـ اجتماعى مورد بررسى قرار داده است. اين موضوع را در منابع كلامى مى‏توان جست‏وجو كرد كه با رويكردى نظرى به كاركردهاى فردى ـ اجتماعى عدل الهى مى‏پردازند. توجيه مسئله شّر بر پايه عدل، اصول دين با محوريت عدل و ارتباط ولايت اولوالامر با اين مسئله از مهم‏ترين يافته‏هاى اين مقاله مى‏باشد.

كليدواژه‏ها: عدل الهى، عدل تكوينى، عدل تشريعى، عدل جزائى، نظام احسن،اولوالأمر، شرور.

محتوای تغذیه