استعمار

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

بررسى انديشه سياسى سيدجمال‏الدين اسدآبادى و امام خمينى قدس‏سره

سال بيست و سوم ـ شماره 200 (ويژه علوم سياسى)

سيدعزت ‏اللّه احمدى : دانشجوى دكترى مدرسى معارف اسلامى مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس‏سره. alirstgar@yahoo.com
دريافت: 8/4/92               پذيرش: 15/10/92

چكيده
سيدجمال‏الدين اسدآبادى و امام خمينى قدس‏سره از جمله دو انديشمند بزرگ اسلامى هستند كه براى وحدت جهان اسلام و مبارزه با استبداد داخلى و استعمار خارجى، تلاش‏هاى فراوانى نمودند و براى تحقق اين آرمان، خواهان اصلاح و تغيير در شيوه حكومت‏دارى در جوامع اسلامى بودند. با اين حال، يافته‏هاى تاريخى حاكى از آن است كه با وجود تأثيرگذارى‏ هاى زياد سيدجمال بر متفكران و انديشمندان اسلامى در دوره‏ هاى بعد، وى در زمان حياتش موفق به اصلاح و تغيير در شيوه حكومت‏دارى جوامع اسلامى نگرديد، ولى امام خمينى قدس‏سره موفق به تغيير حكومت و برپايى نظام جمهورى اسلامى در ايران گرديد. در نوشتار حاضر، ضمن بررسى برخى انديشه‏ هاى سياسى اين دو انديشمند، بر اساس روش اسنادى ـ تحليلى ناكامى سيدجمال و موفقيت امام خمينى در اين زمينه تحليل شده است. يافته‏هاى پژوهش حاكى از آن است كه خلأ نظرى در عرصه نظام سياسى يكى از عمده عوامل مؤثر در ناكامى سيدجمال در نهضت اصلاحى ‏اش بوده است.

كليدواژه ‏ها: اصلاحات، سيدجمال، امام خمينى قدس‏سره، حكومت، وحدت، بيدارى، استبداد، استعمار.
 

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
200
شماره صفحه: 
49

انديشه سياسى حاج آقا نوراللّه در مشروطه اصفهان

احمد جوانى1-

چكيده

اگر هدف تاريخ به اعتبار «فاعتبروا يا اولى الابصار» روشن نمودن زواياى پنهان و تاريك باشد تا وجدان خفته ملتى را بيدار نمايد، اين رسالت بر عهده پژوهشگران و محققان است. مشروطيت را مى‏توان نخستين گام عينى و عملى توسعه‏گرايى ايران دانست. تحولات اجتماعى معمولاً «جامعه‏محور» يا «نخبه‏محور» هستند. از جلوه‏هاى مهم تاريخ، يكى هم شناخت شخصيت‏هاى دينى، سياسى و اجتماعى است. در تحولات مشروطيت ايران شخصيت‏هاى مهم سياسى با نگرش‏ها و گرايش‏هاى مختلف نقش داشتند. شناخت روش و منش اين چهره‏ها در نشان دادن مسير درست آينده فراروى ملت ايران بسيار مؤثر است.

مقاله حاضر با انگيزه روشنگرى انديشه سياسى حاج آقانوراللّه در هدايت و پيروزى مشروطيت در اصفهان، سعى در تبيين ديدگاه‏هاى ايشان نسبت به برخى مفاهيم، از جمله: استبداد، استعمار، مشروطه مشروعه، سكولاريسم، آزادى، مردم و... دارد. پژوهش در انديشه سياسى حاج آقانوراللّه، بيان‏كننده اين حقيقت است كه ايشان فردى واقع‏گرا و در عين حال، آرمان‏گرا بود، به انديشه مشروطه مشروعه اعتقادى راسخ داشت، مخالف سكولاريزه شدن مشروطيت در ايران بود و در حكومت مردمى سه ساله سعى در اجراى احكام شريعت در اصفهان داشت.

كليدواژه‏ها: حاج آقانوراللّه، مشروطه، مشروعه، آزادى، استبداد، استعمار.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
153
شماره صفحه: 
87

استعمار و استقلال كشورهاى اسلامى

استعمار و استقلال كشورهاى اسلامى

سيدحسين شرف‏ الدين1

يكى از رويدادهاى تاريخى سياسى قرون اخير كه به نوعى بازتوليد نظام بردگى كهن در اشكال به ظاهر موجّه بود، پديده «استعمار» است. حضور مستقيم و غيرمستقيم و دخالت قيم‏مآبانه چند دولت قدرتمند توسعه‏طلب، عمدتا اروپايى در طى قرون متمادى در بخش قابل توجهى از ممالك جهان، از جمله كشورهاى اسلامى، رويداد تأمّل‏برانگيزى است كه همواره بايد در بررسى اوضاع و شرايط كنونى اين كشورها و موقعيت جهانى آنها مورد توجه قرار گرفته و انعكاس اين رويداد مهم در تحولات بعدى مورد بازبينى و بازخوانى قرار گيرد. اين نوشتار با رويكردى عمدتا توصيفى و پيامدهاى حضور استعمارگران را در ابعاد مختلف مورد بازخوانى و تحليل قرار مى‏دهد. حاصل پژوهشى اينكه پديده استعمار به رغم تغييرات شكلى هنوز هم به شيوه‏هاى مختلفى جريان دارد و آنچه تحت عنوان «استقلال» مستعمرات از آن ياد مى‏شود، براى بيشتر اين كشورها، امرى صورى است.

كليدواژه‏ها: استعمار، استقلال، مستعمره، تحت‏الحمايگى، عضويت، اشغال، جنبش.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
150
شماره صفحه: 
107
محتوای تغذیه