مرتضي رضايي

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

چیستی و چگونگی صدور اراده در اندیشه صدرالمتألهین

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

* سيدابوالقاسم حسيني كمارعليا / سطح 4 حوزه علميه قم    s.ahosseini113@yahoo.com
مرتضي رضايي / استاديار گروه فلسفه مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره        mrezaeeh50@gmail.com
دريافت: 19/12/98                    پذيرش: 05/05/99
چکيده
اراده انسانی پدیده‌ای است که از جهات مختلف اندیشمندان حوزه عقلی را به اندیشه‌ورزی واداشته است. چیستی اراده، فرایند تحقق آن، رابطه آن با مقدمات، چگونگی تبیین اختیاری بودن آن، تأثیر اراده الهی در تحقق آن ازجمله حوزه‌های اندیشه‌ورزی در مورد پدیدۀ مذکور است. پژوهش حاضر با نگاهی به آراء صدرالمتألهین با رویکردی عقلانی و با روشی تحلیلی ـ توصیفی به پاسخ‌گویی به چیستی و چگونگی تحقق اراده انسانی در اندیشه صدرالمتألهین پرداخته و به این نتایج رهنمون شد که اراده یکی از افعال نفس بوده که بدون نیازمندی به اراده دیگر، به صورت اختیاری از سوی نفس صادر می‌شود و فاعلیت او نسبت به اراده از گونه فاعل بالتجلی است. ازآنجاکه در اندیشۀ صدرا افعال و صفات معلول همسان با وجود آنها، شأنی از شئون الهی است؛ لذا افعال جوانحی نفس و ازجمله اراده در حقیقت فعل الهی خواهد بود؛ هرچند که این، نافی انتساب اراده به نفس نیست.
كليدواژها: اراده، نفس، فاعل بالتجلي.

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
227
شماره صفحه: 
51
صفحه شروع مقاله: 
51
صفحه پایان مقاله: 
57

امانت‌انگاري نفس در آموزه‌هاي ديني و نقش آن در تربيت نفس انساني

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره چهارم، پياپي 259 (ويژة فلسفه)

هادي خوشنودي / استاديار دانشكده شهيد محلاتي    h.khoshnodi@gmail.com
مرتضي رضايي / استاديار گروه فلسفه مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    Mrezaeeh50@gmail.com
سيدابوالقاسم حسيني كمارعليا / استاديار دانشكده شهيد محلاتي    S.ahosseini113@yahoo.com
دريافت: 17/12/97                    پذيرش: 28/03/98
چکيده
در ادلة عقلی و نقلی، امانت‌انگاری نفس مورد تأکید قرار گرفته و احکام و لوازم آن، ازجمله وجوب رد امانت و ضمان در تربیت نفس که مهم‌ترین سرمایه انسان است، تأثیر بسزایی دارد. پژوهش پیش‌رو با روش توصیفی ـ تحلیلی و کنکاش در آموزه‌های دینی، در کنار بهره‌گیری از لوازم امانت‌انگاری نفس، به این نتیجه رسیده که حفظ نفس، به‌عنوان یک امانت الهی، واجب شرعی است و نگهداری این ودیعة الهی از رهگذر شناسایی آفات و آسیب‌ها و مقابله با آن و فراهم‌سازی بسترها و شرایط لازم برای شادابی و طراوت نفس، میسر است، و نداشتن طراوت نفسانی ـ که در سایه حرکت به سوی خداوند و تقرب به او میسر است ـ با تباهی همراه است. از آفات تهدیدکننده نفس مي‌توان به دوستان و محیط نامناسب، خوشحالی از فزونی مال و داشتن آرزوهای دراز، غفلت، عدم اعتدال در گفتار، افراط در پاسخ‌گویی به خواسته‌های نفسانی، ناآگاهی نسبت به نقشه‌های شیطان نام برد، و از تقوا و مداومت بر یاد خدا، یاد آخرت، انجام تفریحات سالم، و عدم افراط در پرداختن به مسائل معنوی، به عنوان بسترها و شرایط لازم برای شادابی نفس می‌توان نام برد.
کلیدواژه‌ها: امانت، نفس، تربیت، آموزه‌های دینی.


 

سال انتشار: 
28
شماره مجله: 
259
شماره صفحه: 
45

اثبات خدا در فلسفه ابن ‏سينا

سال بيست و دوم ـ شماره 190 ـ مهر 1392، 87ـ100

مرتضى رضائى

چكيده
اثبات واجب ‏الوجود و مبدأ جهان مهم‏ترين مسئله الهيات بالمعنى ‏الاخص است. ابن‏سينا از انديشه‏ورانى است كه در كتاب‏هاى مختلف خود چند برهان فلسفى بر وجود خداى متعال اقامه كرده است. اين مقاله با روش تحليلى ـ توصيفى قصد كنار هم گذاردن اين براهين و مرور آنها را دارد. اين مرور براى پژوهشگران حوزه خداشناسى خالى از فايده نيست. رهاورد اين پژوهش، كه با مراجعه به متون سينوى صورت گرفته، دستيابى به چهار دليل بر وجود خدا است كه عبارتند از: برهان صديقين، برهان امكان و وجوب، برهان حركت و برهان وسط و طرف. در ميان اين چهار دليل، برهان صديقين ابن‏سينا برتر از ساير براهين او است.

كليدواژه‏ ها: واجب‏ الوجود، برهان صديقين، برهان امكان و وجوب، برهان حركت، برهان وسط و طرف، بطلان دور و تسلسل.

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
190
شماره صفحه: 
87

بساطت واجب‏الوجود در فلسفه ابن‏سينا

بساطت واجب‏الوجود در فلسفه ابن‏سينا

مرتضى رضايى1

چكيده

بساطت ذات واجب ـ كه در فلسفه با همين نام، و در كلام با نام «توحيد احدى» از آن ياد مى‏شود ـ از مباحث مهمّ الهيات بالمعنى‏الاخص است. نفى تركيب از ذات الهى، به ويژه تركيب از اجزاى خارجى (اعم از اجزاى مقدارى و مادّه و صورت) و اجزاى حدّى، مدّعاى اين مقاله است كه با تبيين دلايل ابن‏سينا، اثبات خواهد شد.

     روش پژوهش حاضر توصيفى و مبتنى بر آثار ابن‏سينا و گاه، شارحان اوست. ابن‏سينا سه دليل براى اثبات مدّعا اقامه مى‏كند؛ در يكى از دلايل، اجزاى خارجى و در دو دليل ديگر، اجزاى حدّى و ماهيت را از واجب نفى مى‏كند، كه با اين نفى، انواع مختلفى از تركيب نفى مى‏شود.

كليد واژه‏ها: انواع تركيب، بساطت، بساطت ذات، اجزاى خارجى، اجزاى كمّى، اجزاى حدّى.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
155
شماره صفحه: 
57
محتوای تغذیه