منطق

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

مغالطات مخالفان در مواجهه با معصومان(ع)

سال بيست و دوم ـ شماره 195 ـ اسفند 1392، 43ـ58

سيدمصطفى ميرباباپور *

چكيده
برخى كسانى كه در برابر معصومان عليهم السلام به اظهارنظر و احتجاج با آنها مى پرداختند، معمولاً آگاهانه يا ناآگاهانه دچار مغالطه مى شدند. آيا مى توان نمونه هاى مشخصى از مغالطات را در اين مناظرات يافت و از برخورد و مواجهه معصوم عليه السلام، روش درست برخورد با مغالطه را آموخت؟ اين مقاله با جست وجو در منابع روايى، بخصوص كتاب شريف «الاحتجاج»، با روش تحليلى ـ توصيفى به برخى از اين مغالطات پرداخته است؛ مغالطاتى مانند: رها نكردن پيش فرض، بستن راه استدلال، تغيير تعريف، تمثيل، قياس مضمر مردود، تهديد، كنه و وجه، طلب برهان از مخالف، تفسير نادرست، پارازيت، نقل قول ناقص، مسموم كردن چاه، تجسّم، دروغ و... . يافتن اين مغالطات و نحوه برخورد معصومان عليهم السلام با آنها، در اين مقاله مورد بررسى قرار گرفته است.

كليدواژه ها: منطق، تفكر نقدى، مغالطه، آداب مناظره.

 


*  دانش‌‏پژوه كارشناسى ارشد دين‌‏شناسى مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى (قدس‌‏سره). mirbabapoor@gmail.com
دريافت: 22/8/91               پذيرش: 20/12/92

 

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
195
شماره صفحه: 
43

كاركرد فلسفه اسلامى در مقام آزادانديشى و رهايى از تقليد فكرى

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 175 ـ تير 1391، 57ـ72

على شفابخش*

چكيده

استقلال فكرى و حرّيت انديشه، يكى از مهم ترين و ضرورى ترين ويژگى هايى است كه همگان، به ويژه اهل علم و تحقيق، سخت در پى دست يابى به آنند. اما در اين ميان، «آفت شخصيت زدگى» و حبّ و ارادت افراط گونه به دانشمندان و تأثيرپذيرى شديد و بى جا از بزرگان، به عنوان يكى از موانع شناخت صحيح، طالبان علم و معرفت را از مواجهه منطقى، تحليلى و انتقادى با افكار ايشان باز داشته و در دام خودباختگى و تقليد فكرى گرفتار مى سازد. برخى از حكما براى رهايى از معضله اسارت فكرى و وصول به مقام «مستقل انديشى»، به نوبه خود توصيه ها و راه كارهاى سودمندى ارائه نموده اند. اما بنا بر مدّعاى اين نوشتار، «آموختن فلسفه» و «التزام به برهان محورىِ» حاصل از آن، يكى از راه هايى است كه وصول به اين مهم را تا حدّ زيادى تسهيل نموده و ميسّر ساخته است. هدف پژوهش حاضر آن است كه با بهره گيرى از روش نظرى و تحليلى، استقلال انديشه و از ميان برداشتن سدّ تقليد در حوزه عقايد را، به مثابه يكى از كاركردهاى متعدّد و متنوّع فلسفه اسلامى، به اثبات رسانده است.

 

كليدواژه ها: فلسفه اسلامى، كاركرد فلسفه اسلامى، آزادانديشى، تقليد در تفكّر، منطق، برهان محورى.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
175
شماره صفحه: 
57

پژوهشى در ارتداد

حميدرضا طيبى‏ نسب*

چكيده

اين نوشتار با بهره‏گيرى از منابع دينى و يافته‏هاى پژوهشگران و با دو روش عقلى و نقلى، ارتداد در اديان، به ويژه در اسلام را بررسى مى‏كند. ارتداد حكمى فقهى ـ كلامى است و شامل افرادى مى‏شود كه با هدف سست جلوه دادن مبانى دينى، اظهار ارتداد كرده و از دين خارج شده باشند.

     مهم‏ترين يافته اين پژوهش ترسيم عقلانى بودن حكم ارتداد از ديدگاه فقهى و اعتقادى است و در آن بر لزوم پاى‏بندى به مقرّرات دينى و اجراى احكام اسلامى، آزادى عقيده و احترام به كرامت انسانى تأكيد شده است. به نظر نويسنده هرگونه سؤال و انتقاد در چارچوب مقرّرات، حق مخاطب است و بايد به آن پاسخ داده شود. اما سست جلوه دادن مبانى دينى و به سخره گرفتن آن، امرى خارج از چارچوب آموزه‏هاى دينى و عقلى است. 

كليدواژه‏ها: ارتداد، عقيده، اسلام، اديان، منطق. 

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
158
شماره صفحه: 
73
محتوای تغذیه