علم‏ النفس

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

مقايسه انسان‏شناسى كانت با علم‏النفس ارسطويى

سال نوزدهم ـ شماره 159 ـ اسفند 1389، 63ـ77

مرتضى روحانى راورى*

چكيده

«انسان» از ديرباز مورد توجه انديشمندان بوده و موجب به وجود آمدن علوم مختلفى شده است. اين علوم در طول تاريخ دچار تطوّرات و دگرگونى‏هايى شده‏اند. علم‏النفس سنتى و مردم‏شناسى مدرن، دو دانش با دو رويكرد كاملاً متفاوت ناظر به همين مسئله هستند. اما شكاف محتوايى بين اين دو دانش، به صورت ناگهانى به وجود نيامده، بلكه در دوران روشنگرى هم‏جهت با انقلاب كپرنيكى در ساحت فلسفه تغييراتى نيز در روش شناخت انسان نيز به وجود آمد كه مى‏توان نمونه بارز آن را در كتاب «انسان‏شناسى از منظرى پراگماتيك»1 ديد.

    اين مقاله با رويكرد تحليلى و نظرى در پى مقايسه انسان‏شناسى كانت و ارسطو است. حاصل آنكه كانت در انسان‏شناسى سعى در تبيين طبيعت انسان از نگاهى پراگماتيك دارد و طبيعت انسان را به وجوه اجتماعى آن، مانند تمدن، جامعه‏پذيرى، تربيت و... گره زده و مى‏كوشد تبيين جامعى از وجوه فردى و جمعى انسان ارائه دهد. رويه كانت بر خلاف سنت علم‏النفسى، به هيچ وجه ذات‏گرايانه نبوده و دقيقا مرحله واسطى بين اين سنت و علوم انسانى مدرن به حساب مى‏آيد.

كليدواژه‏ها: انسان‏شناسى پراگماتيك، زمينه‏هاى طبعى، طبيعت انسانى، علم‏النفس.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
159
شماره صفحه: 
63
محتوای تغذیه