لذت

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

رضاى شيعيان واقعى به قضاى الهى

سال بيست و پنجم ـ شماره 226 (ويژه علوم سياسى)

آيت اللّه علّامه محمدتقى مصباح

 

چكيده

يكى از ويژگى هايى كه اميرمؤمنان عليه السلام براى شيعيان واقعى برمى شمارند، اين است كه حال آنان هنگام  روبه رو شدن با گرفتارى و مصيبت، با هنگام برخوردارى از نعمت و رفاه و آسايش يكسان است. همچنان كه  افراد معمولى هنگام خوشى و بهره مندى از آسايش و راحتى، از زندگى خود راضى اند و گله اى ندارند،  پرهيزگاران و شيعيان واقعى هنگام بلا و مصيبت راضى اند و هيچ گله و شكايتى ندارند. آنان در اين مواقع،  ناشكيبايى و ناراحتى نمى كنند و برايشان تفاوتى ندارد كه بلا بر ايشان ببارد يا از نعمت سرشار برخوردار  شوند. سرّ وجودِ آن روحيه در شيعيان واقعى، رضاى آنها به قضا و قدر الهى است. آنان هم رفاه و آسايش را  تقدير خداوند مى دانند، هم بلا و مصيبت را، و چون اين گرفتارى ها را خداوند مقدر فرموده، با همه وجود به  پيشواز آن مى روند و گلايه اى ندارند.

 

كليدواژه ها: شيعيان واقعى، خفقان الهى، لذت، مقام رضا.

 

 

سال انتشار: 
25
شماره مجله: 
225
شماره صفحه: 
5

سعادت از منظر فلسفه‏ هاى مشاء، اشراق و حكمت متعاليه

سال بيست و سوم ـ شماره 201- شهريور 1393 (ويژه فلسفه اخلاق)

محمدسالم محسنى : دانشجوى دكترى فلسفه اسلامى جامعة المصطفى العالميه. ms.muhseni@yahoo.com

 دريافت: 22/8/92               پذيرش 1/4/93

چكيده

سعادت از دغدغه ‏هاى اساسى هر انسان بوده و از مباحث مهم دين، اخلاق، فلسفه اخلاق و انسان‏شناسى فلسفى به ‏شمار مى‏آيد و عالمان دينى و فيلسوفان اسلامى همواره به مطالعه و تحقيق در آن پرداخته‏اند. اين پژوهش، در پى بررسى چيستى سعادت از ديدگاه فلسفه‏هاى مشاء، اشراق و حكمت متعاليه است. از نگاه اين مكاتب، سعادت عبارت است از: درك كردن و رسيدن به لذت‏هايى كه براى انسان كمال محسوب مى ‏شود. اما ازآنجاكه قواى نفس انسان متعدد بوده و براى هر كدام، لذت‏هاى خاصى كمال است، سعادت نيز متكثر و داراى مراتب مختلف مى‏باشد، مانند سعادت حسى، سعادت خيالى و سعادت عقلى. برترين مراتب سعادت، همان لذت‏هاى عقلى است كه براى نفس ناطقه حاصل مى‏شود و سعادت حقيقى نيز همان است كه در بُعد نظرى با ادراك معقولات و اتصال به مجردات و در بُعد عملى با استيلاى بر بدن به دست مى‏آيد. در نهايت، مكاتب فلسفى مشاء، اشراق و حكمت متعاليه در چيستى سعادت، همسو و هم‏نظر هستند. اين پژوهش با روش تحليلى ـ توصيفى انجام شده است.

 

كليدواژه‏ ها: سعادت، سعادت حقيقى، لذت، الم، كمال، خير.

 

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
201
شماره صفحه: 
25

جستارى در حقيقت لذت و نيازمندى‏ هاى انسان

سال بيست و سوم ـ شماره 201- شهريور 1393 (ويژه فلسفه اخلاق)

آيت‏ اللّه علّامه محمدتقى مصباح

چكيده

اين مقال شرحى است بر مناجات ذاكرين امام سجاد عليه‏السلام، پيرامون حقيقت لذت و نيازمندى‏هاى انسان. بى‏شك انسان به حسب قواى گوناگون خود، داراى لذت‏هاى متفاوت است و اين لذايذ به مرور در طول زندگى انسان ظهور و بروز دارد؛ زيرا همزمان با رشد كودك، نيازهاى جديدى ايجاد و متناسب با آن لذتى پديد مى‏آيد. لذايذ گاهى مادى و گاهى غيرمادى و معنوى است. اين لذايذ از طريق دلبستگى و وابستگى انسان به آنها پديد مى‏آيد.

اولياى الهى، و كسانى كه روحشان از دلبستگى ‏هاى مادى رها شده است، به مرحله‏اى مى‏رسند كه پى‏جويى هر لذتى را جز لذت ياد خدا، براى خود خسران و گناه دانسته، از آن استغفار مى‏ كنند. ازاين‏رو، از كارى جز ذكر و ياد خدا لذت نمى‏برند.

 

كليدواژه‏ها: لذت، ياد خدا، احساس لذت، اقسام نيازها، دلبستگى به خدا.

 

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
201
شماره صفحه: 
5

غايت اصلى حكومت دينى از ديدگاه امام خمينى (قدس‌سره)

معرفت سال بيست و دوم ـ شماره 184 ـ فروردين 1392، 63ـ80

سيده عاليه آذرطوسي*

چكيده

اينكه غايت اصلى حكومت چه چيزى است، نظريه هاى متعددى مطرح است، به گونه اى كه هر متفكر يا مكتبى براساس مبانى فكرى خويش، امر خاصى را مورد توجه قرار داده است. در اسلام، با توجه به ويژگى هايى كه اساس خلقت بشرى بر آنها استوار مى باشد، اين غايت، قرب الهى و كمال و سعادت افراد و جامعه تعريف شده است. حاكمان با محقق نمودن چنين ايده اى، زيربناى حكومت خويش را نيز مستحكم مى سازند. هدف از پژوهش، بررسى غايت اصلى حكومت دينى در انديشه امام خمينى قدس سره مى باشد. آنچه از آثار امام راحل مى توان برداشت نمود. اينكه ايشان غايت اصلى حكومت را سعادت قلمداد كرده، آن را حقيقت وجوديه اى مى داند كه از لذات و ادراك ملايم و مطابق با طبع انسان تحقق مى يابد. عواملى همچون روح توحيدى و ايمان و تقواى الهى، تهذيب نفوس و تطهير قلوب، اهتمام به نماز و راز و نياز و نيايش با معبود، بصيرت و شجاعت، اطاعت از قوانين و رعايت عدالت و حفظ استقلال و امنيت در نيل به سعادت دخيل مى باشند. ازاين رو، در اين پژوهش سه نكته مورد توجه است: مفهوم سعادت، تمايز آن با لذت و ترادفش با كمال، و غايت اصلى بودن سعادت براى افراد در نظام سياسى اسلام.

 

كليدواژه ها: غايت اصلى، سعادت، كمال، لذت، حكومت دينى، امام خمينى قدس سره.

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
184
شماره صفحه: 
63

بررسى سودگرايى بنتام

مجتبى جليلى‏مقدّم*

چكيده

سودگرايى بنتام، يكى از تأثيرگذارترين مكاتبى است كه حوزه تأثير آن بر اخلاق و حقوق مشهود است و داراى نقاط قوت و ضعف قابل ملاحظه‏اى است. هرچند سودگرايى را نمى‏توان نوآورى بنتام دانست. اما وى سودگرايى را به طور مستدل ارائه كرد و تفسيرى جاودانه از آن ارائه نمود. «لذت» و «الم» دو مفهوم بنيادين سودگرايى هستند؛ زيرا سود يعنى افزايش لذت و كاهش الم، و سودگرايى، همان‏گونه كه از نامش آشكار است، اصل سود را اصل اوليه مى‏داند. مقصود از سود، نه سود شخصى بلكه سود جمعى است؛ به گونه‏اى كه معيار هر عمل اخلاقى نزد بنتام، «بيشترين سود براى بيشترين افراد» است.

     اين مقاله به روش تحليل اسنادى نگارش يافته است و سعى بر آن است با تحليل مقدمات، اصول و نتايج تفكر بنتام، بررسى نقّادانه‏اى از آن به عمل آيد و حاصل مقاله اينكه بزرگ‏ترين مزيت فايده‏گرايى به دست دادن ملاك عينى و عملى است. به عبارت ديگر، سودگرايى مدعى است: تنها، اصل فايده يعنى «بيشترين سعادت بيشترين افراد»، ملاكى براى عمل به دست مى‏دهد. بنتام حتى براى سنجش لذات كه واحدند و نتيجه عمل‏اند ملاك‏هاى هفت‏گانه ارائه مى‏دهد كه ذيل بُعد كمّى مى‏گنجند و از سويى مكتب بنتام على‏رغم مزيتى كه دارد نمى‏تواند به تمامى انتقادهاى وارده پاسخ قانع‏كننده و درخورى بدهد. در پايان اشكالات وارد بر نظريه بنتام در سودگرايى مطرح شده است.

كليدواژه‏ها: لذت، الم، سود، سنجش كمّى، عمل‏نگرى.

سال انتشار: 
19
شماره مجله: 
159
شماره صفحه: 
109
محتوای تغذیه