برنامه درسى

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

معيارهاى انتخاب محتواى آموزشى از منظر قرآن كريم

سال بيست و پنجم ـ شماره 228 (ويژه علوم تربيتى)

مژده عليزاده / كارشناس ارشد فلسفه تعليم و تربيت اسلامى دانشگاه شهيد باهنر كرمان          malizadeh@ens.uk.ac.ir

سيدحميدرضا علوى / استاد دانشگاه شهيد باهنر كرمان   hralavi@uk.ac.ir

دريافت: 4/10/94               پذيرش: 7/5/95

 

چكيده

محتواى آموزشى يكى از عناصر اصلى برنامه هاى درسى محسوب مى شود كه لازم است بر اساس مجموعه اى از معيارهاى مناسب و از منابع قابل اطمينانى انتخاب و استخراج گردد. ازاين رو، استخراج معيارهاى انتخاب محتواى آموزشى از قرآن كريم، به عنوان مطمئن ترين و پايدارترين منبع الهى در امر انتخاب محتوا، يكى از مهم ترين و ضرورى ترين مسائلى است كه لازم است در جهت آن گام هايى برداشته شود. ازاين رو، هدف اين پژوهش، «شناسايى معيارهاى انتخاب محتواى آموزشى از منظر قرآن كريم» است. به منظور وصول به هدف فوق، از روش توصيفى ـ تحليلى و از منابع اسنادى استفاده گرديده است. نتايج پژوهش حاكى از آن است كه در امر انتخاب محتواى آموزشى مى توان معيارهاى بى شمارى را از قرآن كريم استخراج نمود. در اين پژوهش به هشت معيار پرداخته شده است. اين معيارها عبارتند از: هدايت كنندگى، تدبربرانگيزى، خلاقيت پرورى،انگيزه بخشى، توجه به ابعاد مختلف وجود انسان، فعال سازى و مشاركت فعال مخاطب در متن، كاربرد در زندگى و خودآموزى.

 

كليدواژه ها: قرآن، محتوا، آموزش، معيار، برنامه درسى، كتب درسى، متعلم.

 

سال انتشار: 
25
شماره مجله: 
228
شماره صفحه: 
117

نقد و بررسى مفهوم پردازى ارزش از منظر پراگماتيسم ديويى و دلالت هاى تربيتى آن

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 179 ـ آبان 1391، 105ـ116

 بابك شمشيرى*

محمد جوادى نيكو**

چكيده

ارزش شناسى، يكى از مباحث محورى فلسفه و به تبع آن، فلسفه تعليم و تربيت مى باشد. اصولاً شناخت ارزش ها، مبنايى براى فلسفه اخلاق و تربيت اخلاقى به شمار مى آيد. هريك از مكاتب فلسفى تعليم و تربيت، تبيين خاص خود را از چيستى ارزش ها و معيارهاى آن ارائه كرده اند. همين امر موجب شده كه الگوها و نظريه هاى متنوعى در حيطه تربيت اخلاقى شكل بگيرد. بر اين اساس، هدف اين پژوهش نقد و بررسى مفهوم ارزش از منظر پراگماتيسم ديويى و دلالت هاى آن در حيطه تربيت اخلاقى مى باشد. مطالعه حاضر از نوع مطالعات فلسفى است كه با رويكرد توصيفى ـ تفسيرى صورت مى گيرد. نتايج تحقيق نشان مى دهد كه از منظر ديويى، بنياد ارزش ها در فعاليت هاى فردى و اجتماعى نهفته است؛ يعنى دامنه ارزش ها تا حدى است كه به طور مستقيم و غيرمستقيم، اثرى عملى در جريان زندگى فردى و اجتماعى داشته باشند. و با ردّ ذاتى بودن ارزش ها به نسبيت گرايى در اين مورد دامن زده مى شود.

 

كليدواژه ها: ارزش، پراگماتيسم، برنامه درسى، روش ياددهى ـ يادگيرى، ارزشيابى.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
179
شماره صفحه: 
105

مدرسه و نقش آن در تعليم و تربيت ارزش ها

معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 179 ـ آبان 1391، 95ـ103

سولماز روحانى دهكردى*

اشرف باقرى قلعه سليمى**

چكيده

اين مقاله با رويكرد تحليلى و بررسى اسنادى، به دنبال اين است كه نقش نظام تربيتى در تعليم و تربيت ارزش ها را با توجه به نقش معلم، دانش آموز، همسالان، فضاى مدرسه و تأثير متقابل نظام تربيتى و ارزشى به اجمال بررسى مى كند.   روابط انسانى در مدرسه عامل مهم در تبيين ارزش ها مى باشد. دو ركن اساسى روابط انسانى، معلم و دانش آموز مى باشند كه معلم نقش مهمى در سلامت روانى دانش آموزان ايفا مى كند. دانش آموز نيز در فرايند تبيين ارزش با پذيرش فرهنگ، گروه خود را با خواست هاى آنان هماهنگ مى كند. همسالان نيز با برقرارى ارتباط افقى امكانات يادگيرى مهارت هاى اجتماعى انتقال ارزش ها را فراهم مى كنند.

 تأثير فضاهاى آموزشى مانند كتاب درسى، معلم و شيوه ارزشيابى يكى از اصول برنامه ريزى درسى به شمار مى آيند. ارزش هايى كه فرد در مدرسه به دست مى آورد، چنانچه با ارزش هاى حاكم بر روابط اجتماعى سازگار نباشند، بى تأثير خواهند بود و افراد در جريان اجتماعى شدن، آرمان هاى مدرسه را فراموش مى كنند.

 

كليدواژه ها: ارزش، تعليم و تربيت، روابط انسانى، برنامه درسى، ارتباط.

سال انتشار: 
21
شماره مجله: 
179
شماره صفحه: 
95

ويژگى ‏هاى برنامه درسى با تأكيد بر نظر علّامه طباطبائى

معرفت سال بيستم ـ شماره 160 ـ فروردين 1390، 161ـ173

مهديه كشانى*

رضاعلى نوروزى**

چكيده

هر نظام تعليم و تربيت داراى عناصر و مؤلفه‏هايى است كه كيفيت و كمّيت آنها، بر پايه مبانى شناختى هر نظام مشخص مى‏شود. يكى از اين عناصر زيربنايى، برنامه درسى است كه هدف‏گذارى آن بر پايه اصول فلسفى، علمى، جامعه‏شناختى و... صورت مى‏گيرد. كارآمدى نهايى برنامه درسى هم از طريق صحت و استحكام مبانى شناختى آن، تأمين مى‏شود. از اين‏رو، برنامه‏ريزان بايد در رجوع خود به مؤلفه‏هاى معرفت‏شناختى، از جامعيت و صحت آنها مطمئن بوده و سپس جهت‏دهى محتواى برنامه را بر اين اساس تنظيم نمايند.

هدف اين مقاله، نگاهى به نظريات فلسفى و دينى علّامه طباطبائى و برخوردارى از رويكردى تحليلى ـ توصيفى، زمينه را براى تشكيل چنين زيربناى شناختى فراهم نمايد تا از اين طريق بتواند به برخى از سرفصل‏هاى مهم در زمينه برنامه درسى كارآمد دست يابد. با توجه به مطالعات انجام شده، مى‏توان گفت چهار عنوان اصلى: مختصات و ويژگى‏هاى برنامه درسى، شعب علم، محتواى علم و آسيب‏شناسى علم با نگاه به نظريات علّامه طباطبائى در اين زمينه، مورد توجه مى‏باشند كه در مقاله به ويژگى‏ها و ضرورت‏هاى هريك اشاره شده است.

كليدواژه‏ها: ويژگى‏هاى برنامه درسى، برنامه درسى، علّامه طباطبائى.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
160
شماره صفحه: 
161
محتوای تغذیه