معاد

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

ثمرات کلامی حرکت جوهری در مسئلۀ معاد

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ شماره دوازدهم، پياپي 267 (ويژة كلام)

سمیه باغبادي / كارشناس ارشد کلام اسلامی مؤسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه    baghbady@gmail.com
علیرضا اسعدی / استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی    asady50@gmail.com
دريافت: 30/6/98                    پذيرش: 14/10/98
چکيده
حرکت جوهری ازجمله ابداعات مهم و تأثیرگذار صدرالمتألهین است که دارای ثمرات فراوانی در مسائل فلسفی و کلامی و از جمله مسئله معاد است. استدلال‌ها و تبیین‌های مختلفی در مورد اثبات اصل معاد، اثبات معاد جسمانی، کیفیت بدن برزخی و اخروی و نیز ابطال تناسخ از سوی متکلمان ارائه شده است. استدلال‌های متکلمان بیشتر براساس مشهورات بوده و بر ادلۀ نقلی استوار است؛ لذا نمی‌تواند پاسخگوی برخی شبهات باشد. برخی از این استدلال‌ها نیز با اشکالاتی روبه‌روست و از اتقان کافی برخوردار نیست. این نوشتار با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی درصدد است تا ضمن اشاره به این دسته از تبیین‌ها، راه‌کارهای صدرالمتألهين را براساس حرکت جوهری مورد واکاوی قرار دهد و نشان دهد که تبیین‌های عقلی صدرالمتألهين که مبتنی بر مبانی حکمت متعالیه است، اشکالات موجود در نظریات متکلمان را ندارد.
کلیدواژه‌ها: کلام اسلامی، حرکت جوهری، معاد، معاد جسمانی، بدن اخروی، تناسخ.
 


 

سال انتشار: 
1398
شماره مجله: 
267
شماره صفحه: 
45

ترديدناپذير بودن معاد از منظر قرآن

سال بيست و پنجم ـ شماره 225 (ويژه كلام)

على‏ محمد قاسمى / استاديار مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس‏ سره                         qasemi@qabas.net

 

دريافت: 28/8/94               پذيرش: 19/2/95

 

چكيده

معاد يكى از مهم‏ ترين اصول اعتقادى است كه بيشترين آيات قرآنى را پس از توحيد به خوداختصاص داده و اين حاكى از اهميت فوق‏ العاده ايمان به معاد است. چنين ايمانى ضامن اجراىقوانين الهى است. ازآنجاكه ايجاد شبهه و تضعيف باورهاى دينى مردم به‏ منزله تلاش براى درهمشكستن يكى از اركان مهم دين است، لازم مى‏ نمايد تا در زمينه تقويت بنيه اعتقادى جوانان،هرچند مختصر، بداهت و ترديدناپذير بودن معاد با روشى قرآنى و از خود قرآن، بررسى و تبيينشود. قرآن كريم گاهى معاد را امرى ترديدناپذير مى‏ داند و گاهى در پاسخ به بهانه‏ گيرى‏ ها وواكنش‏ هاى منفى منكران معاد، با بيان و پاسخى روشن، معاد را بديهى مى‏ داند. در اين تحقيق،ضمن استخراج عناوين مربوط از قرآن، آياتى هم كه حاكى از آن عناوين است، به شيوه‏ اى مطلوب ونو، تنظيم و دسته‏ بندى شده و علاوه بر استفاده از بيانات مفسران، به نقد و بررسى برخى نظرياتآنان نيز پرداخته شده است.

 

كليدواژه‏ ها: معاد، قيامت، شك، ريب، شبهات، منكران معاد.

 

سال انتشار: 
25
شماره مجله: 
225
شماره صفحه: 
31

مبانى فكرى و اعتقادى حافظ شيرازى

ماهنامه علمى ـ ترويجى در زمينه علوم انسانى مرداد 1395

حسن احمدى / دانشجوى دكترى كلام اسلامى دانشگاه قم      amin1980306@yahoo.com

دريافت: 11/3/94               پذيرش: 26/10/94

 

چكيده

از ديرباز، حتى مطابق برخى نقل هاى تاريخى، در روزگار خواجه حافظ شيرازى، كسانى بوده اند كه بنا بر اغراض گوناگون و با استناد به برخى ابيات ايهام آفرين، دردانه شيرين سخن شيراز قرن هشتم را، بيگانه از اصول اعتقادى اسلام و كفرگو و كافركيش معرفى كنند. اين پژوهش درصدد است كه با استخراج مبانى فكرى خواجه حافظ شيرازى از تنها منبع به يادگارمانده از او، يعنى ديوان اشعارش، پاسخى درخور براى اين پرسش اساسى بيابد كه به راستى رويكرد اعتقادى مرد فرد غزل ايران زمين، رويكردى الهى است و او را بايد معتكف قبله اهل ايمان به شمار آورد و يا اينكه حق به جانب كسانى است كه قباى ژنده الحاد را بر قامت نابغه شيراز، تراز مى دانند و او را همصدا با ساكنان قبيله تاريكى مى شناسند و مى شناسانند؟ آنچه كه حاصل آمد، شواهد روشن دلبستگى عميق و بى پيرايه حافظ شيرازى به اصول و مبانى فكرى و اعتقادى اسلام در قلمروهاى هستى شناسى، انسان شناسى و فرجام شناسى است.

 

كليدواژه ها: حافظ، خدا، قضا و قدر، انسان، معاد.

 

سال انتشار: 
25
شماره مجله: 
224
شماره صفحه: 
91

حكمت معاد در الميزان

سال بيست و سوم ـ شماره 204 -آذر 1393

سيدحسن بطحائى گلپايگانى[1]

چكيده

از مباحث مهم معادشناسى، حكمت و فلسفه برپايى قيامت است؛ به اين معنا كه حكمت رستاخيز چيست و چه ضرورتى در برپايى حيات اخروى انسان وجود دارد؟ قيامت چه كمالى را به انسان مى بخشد كه وجود آن از منظر وحى الهى لازم و حتمى شده است؟ حكما و متكلمان اسلامى و مفسران شيعه و اهل سنت، با روش هاى مختلف تفسيرى با مبانى متفاوت در طول تاريخ پاسخ هايى به اين پرسش داده اند. پژوهش حاضر با روش تحليلى و با مبانى نقلى و عقلى درون دينى صورت گرفته است، به تحقيق و ارزيابى ديدگاه تفسيرى علّامه طباطبائى در تفسير الميزان و مقايسه آن با آراء تفسيرى ديگر مفسران از عامه و خاصه مى پردازد. از ديدگاه تفسيرى علّامه در تفسير الميزان استفاده مى شود كه از جمله حكمت هاى برپايى قيامت، مى توان به مواردى همچون دريافت پاداش و كيفر اعمال و عقايد انسان ها در زندگى دنيوى، اقتضاى سرشت ابديت خواهى انسان، استعداد بقا و حيات اخروى انسان اشاره كرد.

كليدواژه ها: حكمت، معاد، قرآن، پاداش و كيفر، ابديت خواهى، علّامه طباطبائى.


[1] استاديار گروه معارف اسلامى دانشگاه پيام نور. dr.bathayi@gmail.com

دريافت: 19/2/93               پذيرش: 2/8/93

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
204
شماره صفحه: 
75

تأثير ايمان به معاد بر تربيت اجتماعى از ديدگاه علّامه طباطبائى

سال بيست و سوم ـ شماره 202- مهر 1393

سيده‏زهرا ميرى‏ايورى : كارشناس ارشد تاريخ و فلسفه آموزش و پرورش دانشگاه اصفهان.  miri313.z@gmail.com

 دريافت: 25/11/92               پذيرش: 19/5/93

چكيده

يكى از آثار ايمان به معاد، اعتقاد به رويارويى انسان با پرونده عمل است. عمل مى ‏تواند فردى يا اجتماعى باشد. شايد در بين افراد متدين، عمل فردى و ارتباط آن با معاد كمتر مورد بحث باشد؛ چون اكثريت افراد به اين مسئله توجه دارند، اما يكى از مسائلى كه در بين افراد به‏ويژه مسلمانان مخفى مانده است، عمل اجتماعى و آثارى است كه نوع رفتار اجتماعى و تقابل افراد با هم در جامعه به جاى مى‏گذارد و در قيامت مورد بررسى قرار مى‏گيرد. ازاين‏رو، مقاله حاضر كه به شيوه توصيفى ـ تحليلى و بر مبناى آثار و نظريات دانشمند و فيلسوف شهير، علّامه طباطبائى، گردآورى شده است، مى‏كوشد با استفاده از نظريات گران‏سنگ ايشان، اهميت و ضرورت توجه به معاد، بخصوص در زمينه مسائل اجتماعى را تبيين نمايد. در اين مقاله با تأكيد بر نقش ايمان به حيات پس از مرگ به‏عنوان عامل كنترل‏كننده در اعمال و رفتار اجتماعى، ارتباط ميان عالم پس از مرگ و زندگى اجتماعى انسان و برخى از پيامدهاى تربيتى ايمان به اين اصل مانند مسئوليت‏پذيرى، امنيت و عدالت اجتماعى، صبر و خويشتن‏ دارى، فداكارى، هدفمندى، اميدوارى، تحكيم روابط انسانى و وفاى به عهد و آينده‏نگرى مورد بررسى قرار گرفته است.

كليدواژه‏ ها: معاد، تربيت، تربيت اجتماعى، پيامدهاى تربيتى.

سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
202
شماره صفحه: 
51

نقش اعتقادات، بينش‏ها و باورهاى دينى

سال بيستم ـ شماره 163 ـ تير 1390، 53ـ65

محمدمهدى صفورائى*

چكيده

پژوهش حاضر با روش تحليلى و توصيفى و با هدف شناسايى و استخراج باورهاى دينى مؤثر در تقويت، استحكام و كارآمدى خانواده از آيات و روايات صورت گرفته است.

در اين پژوهش، به مهم‏ترين بينش‏ها و باورهاى دينى اشاره شده است كه بر روابط و رفتارهاى اعضاى خانواده اثر مى‏گذارد و آن را به خانواده‏اى كارآمد تبديل مى‏كند؛ چنان‏كه نبود چنين بينش‏هايى، سبب ناكارآمدى خانواده و شكل‏گيرى روابط نامناسب خواهد شد.

نتايج پژوهش نشان داد كه بر اساس منابع دينى، ايمان به خدا، اعتقاد به رسالت و امامت و زندگى پس از مرگ، مهم‏ترين باورهاى دينى‏اند كه خانواده را كارآمد مى‏كند. بر اساس نتايج پژوهش بينش‏ها، باورهاى دينى از سه بُعدِ معنادهى به زندگى، اجراى وظايف و تكاليف توسط اعضاى خانواده، و مواجهه با مشكلاتى كه در خانواده پديد مى‏آيد، بر كارآمدى خانواده اثر مى‏گذارد.

كليدواژه‏ها: خانواده، باور دينى، ايمان، اعتقاد، معاد، رسالت و امامت.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
163
شماره صفحه: 
53
محتوای تغذیه