معاد جسمانى

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

چهره اى متفاوت از ابن سينا: مرورى بر رساله اضحويه

سال بيست و پنجم ـ شماره 221 (ويژه فلسفه)

حسينعلى شيدان شيد / استاديار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه                        shidanshid@rihu.ac.ir

دريافت: 29/5/94               پذيرش: 2/11/94

چكيده

رساله اَضحويه ابن سينا كه اثرى است درباره معاد، از برخى جهات با ساير نوشته هاى او متفاوت  است. اين تفاوت عمدتا به سبب دو رأى صريحى است كه ابن سينا درباره معاد جسمانى و نيز در  باب گزاره هاى اعتقادى دين، يعنى نصوص اعتقادى قرآن و روايات، در اين رساله ابراز كرده است.  اين دو رأى كه هر دو مورد اعتراض مخالفان او بوده و البته مبتلا به اشكال است، در نوشته هاى  ديگر او ـ دست كم بدين شيوه ـ تكرار نشده است. اين مقاله به روش تحليلى ـ توصيفى عهده دار  معرفى اين رساله و مرورى بر بخش هاى مختلف آن، همراه با نقد و بررسى نكات اختصاصى آن  است.

 

كليدواژه ها: ابن سينا، رساله اضحويه، معاد جسمانى، تناسخ.

 

سال انتشار: 
25
شماره مجله: 
221
شماره صفحه: 
77

نقد و بررسى معادشناسى سهروردى در پرتو حكمت متعاليه

معرفت سال بيستم ـ شماره 166 ـ مهر 1390، 65ـ80

منيره سيدمظهرى*

چكيده

سهروردى در تبيين خود از مسئله معاد، به اين باور مى‏رسد كه نفوس سعادتمندان و كمال‏يافتگان بعد از مرگ، منجذب در عالم انوار قدسى شده و از اشتغالات برزخى بركنار مى‏ماند. اما متوسطان از اهل سعادت بعد از مرگ با حفظ درجات در عالم صور معلقه يا اشباح مجرده مستقر مى‏شوند. وى متذكر مى‏شود كه بعث اجساد و اشباح ربانى و كليه وعده‏هاى پيامبران بدين‏گونه تحقق مى‏يابد، اما در مورد نفوس اهل شقاوت، اظهاراتى دارد كه مظنه تمايل به تناسخ است. ملّاصدرا ضمن انتقاد از رويكرد سهروردى به مسئله معاد، بخصوص در اينكه او صورت‏هاى غيرجسمانى را كه باعث نقوشى در خيال هستند، منشأ آثار ملائم و غيرملائم شمرده است، تبيين وى را متضمن مخالفت با ظواهر متون دينى دانسته و معتقد است: صرف اثبات استمرار بقاى روح به هيچ وجه اثبات معاد قرآنى ـ يعنى حشر انسان‏ها با همين شكل و صورتى كه در دنيا دارند ـ نيست. وى خود، با ابتناء بر مبانى حكمت متعاليه، ثابت مى‏كند كه آنچه در قيامت برانگيخته مى‏شود همين بدن خاص مشهود است. مهم نيست كه اين بدن اخروى چه خصوصياتى داشته باشد، بلكه مهم اين است كه «اين همان است» محفوظ باشد.

اين مقاله با روش توصيفى ـ تحليلى صورت گرفته است.

كليدواژه‏ها: سهروردى، حكمت متعاليه، معادشناسى، معاد جسمانى، معاد روحانى.

سال انتشار: 
20
شماره مجله: 
166
شماره صفحه: 
65
محتوای تغذیه