صدرالمتألهين

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

تحلیل و بررسی رو‌ش‌ صدرالمتألهين در مقام گردآوری و تحقیق

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

حسن رهبر / استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی‌دانشگاه سیستان و بلوچستان    h_rahbar@theo.usb.ac.ir
دريافت: 25/12/98                    پذيرش: 26/05/99
چکيده
نقد روش‌شناختی در نظام‌های فلسفی، به‌ویژه در فلسفة صدرالمتألهين به‌عنوان‌ آخرین نظام فلسفی در جهان اسلام، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در این میان، آن ‌دسته از تحقیقات انتقادی نیز که صورت پذیرفته، بیشتر ناظر به مقام داوری و نظریه‌پردازی بوده و نسبت به مقام پژوهش و گردآوری که یکی از ارکان مهم نظام‌های فلسفی محسوب می‌شود، کم‌توجهی صورت گرفته است. ازاین‌رو پژوهش حاضر ناظر به نقد روش‌شناختی فلسفه صدرالمتألهين در مقام پژوهش و گردآوری است. نقدهای وارده بر روش صدرا در پژوهش و گردآوری، معطوف به چهار بخش می‌شود، که چه‌بسا بتوان آنها را به‌عنوان ایرادات اصلی روش وی در این مقام دانست: تغییر جایگاه مباحث فلسفی، بی‌نظمی‌در بیان مطالب، و نبود ترتیب در مسائل، عدم توجه به طرح و بیان مسئله و عدم ارجاع‌دهی به منابع مورد استفاده، از جمله مواردی است که می‌توان در این مقام مورد اشاره قرار داد. نوشتار حاضر با روش کیفی ـ توصیفی مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای می‌کوشد به تبیین نقدهایی که در این مقام بر روش صدرالمتألهين وارد می‌شود، بپردازد.
كليدواژه‌ها: روش، تحلیل روش‌شناختی، مقام تحقیق و گردآوری، صدرالمتألهين.
 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
227
شماره صفحه: 
59
صفحه شروع مقاله: 
59
صفحه پایان مقاله: 
65

احصاء و استخراج منابع آموزه‌هاي صدرالمتألهين از ميان آثار او

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره چهارم، پياپي 259 (ويژة فلسفه)

حسن رهبر/ استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی‌ دانشگاه سیستان و بلوچستان    h_rahbar@theo.usb.ac.ir
دريافت: 10/11/97                    پذيرش: 25/03/98
چکيده
پژوهش حاضر در پیِ یافتن منابع اصلی آموزه‌های صدرالمتألهین در میان آثار اوست. نگارنده با روش پژوهش کیفی و توصیفی مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای تلاش کرده از لابه‌لای آثار صدرالمتألهین به ‌این سؤال پاسخ گوید که منابع اصلی وی که از آنها در مقام‌های سه‌گانة گردآوری، داوری و نظریه‌پردازی بهره برده، کدام است. اگرچه استفادة صدرالمتألهين از منابع مختلف قطعی است، اما در تعداد و انواع آن بین محققان اختلاف‌نظرهایی وجود دارد. با وجود اين، نگارنده بر این باور است که مبتنی بر بررسی آثار صدرالمتألهین، می‌توان از هشت منبع به عنوان منابع اصلی او نام برد، که عبارتند از: قرآن و حدیث، فلسفة یونان، فلسفة مشاء، فلسفة اشراق، مکتب اصفهان، عرفان ابن‌عربی، تفکر کلامی، و آموزه‌های فلسفی ـ كلامی اسماعیلیه. شناخت صحیح منابع آموزه‌های صدرالمتألهين به کیفیت و صحت ارزیابی محققان از افکار و نظرات صدرالمتألهین و حکمت متعالیه او می‌افزاید.
كليدواژه‌ها: منابع، صدرالمتألهين، حکمت متعالیه، احصاء.
 


 

سال انتشار: 
28
شماره مجله: 
259
شماره صفحه: 
37

رابطة الفاظ، معاني و حقايق قرآن در نظام معرفتي ـ تفسيري صدرالمتألهين

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال بيست و هشتم ـ  شماره چهارم، پياپي 259 (ويژة فلسفه)

سيدمحمدحسين ميردامادي / دانشجوی دکتری فلسفة اسلامی دانشگاه اصفهان     Smhm751@yahoo.com
سیدعلی ملکیان/ دانش‌پژوه كارشناسي ارشد فلسفه مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره     sam61783@yahoo.com
دريافت: 07/10/97                    پذيرش: 11/03/98
چکيده
الفاظ قرآن که آخرین صور نازلة حقایق آن هستند، دارای قواعد زبان‌شناختی و وجودشناختی خاص خود می‌باشند. میان الفاظ، معانی و حقایق قرآن ارتباط وجود دارد، و وجود انسان، هستی و قرآن با یکدیگر تناسب دارند. با دریافت این تناسب فلسفة تأویل و نیز روش تفسیری صدرالمتألهين روشن‌تر می‌شود و نیز افق‌هايی از روش استفاده از قرآن گشوده می‌شود. هدف پژوهش تبیین جایگاه لفظ، معنی و حقیقت در قرآن از نظر صدرالمتألهین است، و روش آن، توصیفی همراه با تحلیل در مباحث وجودی است. از مهم‌ترین یافته‌های پژوهش توجه به‌ تمایز ماهوی قرآن از سایر متون (اعم از وحیانی و بشری) است؛ چراکه قرآن متنی نازل‌یافته از حقیقت و رقیقة آن حقیقت و متناظر با وجود انسان کامل و هستی است. لذا لفظ، معنی (مفهوم) و حقیقت آن، سه مرتبة وجودی مرتبط باهم و هماهنگ با کل هستی است. با تلفیق اجزای این نگاشته به ‌چگونگی راه یافتن به ‌منطق تأویلی قرآن از خلال آثار صدرالمتألهين اشاره شده است.
کلیدواژه‌ها: الفاظ قرآن، معانی قرآن، حقایق قرآن، تأویل، انسان و قرآن، صدرالمتألهين.
 


سال انتشار: 
28
شماره مجله: 
259
شماره صفحه: 
17

وجود رابط در انديشة صدرالمتألهين

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و ششم ـ شماره 243 (ويژة فلسفه)

اسماعیل شابندری / دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                                        esmail.sh@iran.ir

سال انتشار: 
26
شماره مجله: 
243
شماره صفحه: 
83

تبيين وجودشناختى متعالى يا ناسوتى شدن انسان با رويكرد حكمت متعاليه

سال بيست و ششم ـ شماره 232 (ويژه فلسفه)

محسن ايزدى / استاديار گروه معارف اسلامى دانشگاه قم      mohseneizadi@yahoo.com

دريافت: 12/5/95               پذيرش: 19/12/95

 

چكيده

سال انتشار: 
26
شماره مجله: 
232
شماره صفحه: 
53

زعامت سياسى انسان كامل از منظر ابن عربى و صدرالمتألهين

ماهنامه علمى ـ ترويجى در زمينه علوم انسانى دى 1395

مرتضى علويان / استاديار دانشگاه مازندران    m.alavian@umz.ac.ir

عباس بخشنده بالى / استاديار دانشگاه مازندران            a.bakhshandehbali@umz.ac.ir

دريافت: 11/6/95               پذيرش: 23/10/95

 

چكيده

موضوع انسان كامل كه در آثار انديشمندان مسلمان به صورت پراكنده مطرح بود، در مكتب عرفانى محيى الدين ابن عربى به صورت مستقل مدون شد و به مرور زمان، مورد توجه دانشمندان بعدى قرار گرفت. آنچه در آثار متعدد مورد بررسى قرار گرفته، بُعد هستى شناسانه موضوع است، ولى به طور مستقل به نقش اين جهانى (دنيوى) چنين انسانى پرداخته نشده است. بر خلاف ديدگاه برخى عرفا و متصوفه، انسان كامل ابن عربى كه بعدها مورد توجه صدرالمتألهين هم قرار گرفت، در سير صعودى به سوى حق تعالى راهى مى شود و سپس سير الى الخلق را در ادامه كمال خود سپرى مى كند. اين مقاله كه به روش توصيفى ـ تحليلى نگارش شده، با واكاوى آثار ابن عربى و صدرالمتألهين درباره انسان كامل، نشان خواهد داد كه چنين انسانى نسبت به اجتماع و سياست جامعه بشرى بى تفاوت نبوده و تلاش مى كند به عنوان خليفه الهى، انسان هاى ديگر را در مسير شايسته اجتماعى رهنمون سازد.

 

كليدواژه ها: ابن عربى، صدرالمتألهين، انسان كامل، خليفه الهى، زعامت خلق.


سال انتشار: 
25
شماره مجله: 
229
شماره صفحه: 
27

اراده انسان از ديدگاه غزالى و نقد آن با تكيه بر آثار صدرالمتألهين

سال بيست و سوم ـ شماره 207 (ويژه فلسفه)

مرضيه محمدعليزاده[1]

رضا اكبريان[2]

چكيده

نگارنده، در اين پژوهش بر آن است كه نظريات غزالى و نقد آن را بر اساس آراى صدرالمتألهين بررسى و تبيين كند. در اين پژوهش، اين مطالب بيان شده است: غزالى تبيين درستى از اراده انسان نداشته و فقط به ظواهر مستندات روايى و قرآنى تمسّك جسته است؛ وى اراده انسان را منافى توحيد خداوند و علم و قدرت الهى مى داند و فقط درصدد اثبات اراده الهى است؛ از اين حيث حتى اگر براى انسان سهمى از اراده قائل شود از توحيد در خالقيت سؤال مى شود؛ به همين سبب مسئله جبر مطرح مى شود. صدرالمتألهين، اراده انسان را يك عامل انسانى و يكى از شئون نفس مى داند؛ همچنين او انسان را درباره افعال درونى خود فاعل بالتجلّى مى داند و اثبات مى كند كه اراده انسان هيچ گونه منافاتى با علم پيشين الهى و توحيد افعالى ندارد. در فلسفه صدرالمتألهين ضرورت علّى و معلولى هرگز منافى اراده انسان نيست. او فاعليت و مريد بودن انسان را مى پذيرد؛ در عين حال خداوند را فاعل قريب افعال او معرفى مى كند.

 

كليدواژه ها: اراده انسان، اراده الهى، فاعل بالتجلّى، غزالى، صدرالمتألهين.



[1] دانشجوى كارشناسى ارشد فلسفه دانشگاه تربيت مدرس. alizadeh664@gmail.com

[2] استاد گروه فلسفه دانشگاه تربيت مدرس. dr.r.akbarian@gmail.com

               دريافت: 10/7/92               پذيرش: 11/9/93.


سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
207
شماره صفحه: 
15

فرار به سوى فلسفه

سال بيست و سوم ـ شماره 206 (ويژه فلسفه)

 

سيدمحمد حاجتى شوركى[1]

حسن محيطى اردكان[2]

چكيده

پاسخ به پرسش هاى بنيادين در زمينه حيات انسانى، هميشه يكى از جدى ترين دغدغه هاى بشر بوده است. در همين زمينه، فلاسفه در طول تاريخ، همواره با تمسك به ادله عقلى و فلسفى افزون بر پاسخ گويى به اين پرسش ها، بر نقش مؤثر عقل در كشف حقايق عالم هستى تأكيد كرده اند. با وجود اين، در سال هاى اخير، برخى افراد با انگيزه هاى متفاوت، درصدد برآمده اند تا با طرح برخى شبهات، عدم جواز و يا دست كم عدم ضرورت فلسفه ورزى را القا كنند. در نوشتار حاضر، سعى شده است تا با روش توصيفى ـ تحليلى، فوايد و ضرورت فلسفه تبيين شده، به مهم ترين شبهات مخالفان فلسفه در حد وسع، پاسخ داده شود. نتايج تحقيق حاكى از آن است كه بيشتر شبهات مخالفان فلسفه به سبب برداشت نادرست از برخى روايات، مدعاها و سخنان فلاسفه بوده است. بنابراين، با رفع اين شبهات، هيچ ترديدى در ضرورت فلسفه ورزى به هدف شكل گيرى جهان بينى صحيح، تعميق معارف دينى و دفاع از آموزه هاى دين روا نخواهد بود.

 

كليدواژه ها: فلسفه، تفلسف، صدرالمتألهين، عقل، دين.



[1] دانش پژوه كارشناسى ارشد دين شناسى مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره.

 

[2] دانش پژوه دكترى فلسفه مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره. nagi1364@yahoo.com

دريافت: 19/11/92               پذيرش: 25/9/93


سال انتشار: 
23
شماره مجله: 
206
شماره صفحه: 
13
محتوای تغذیه