تجريد

strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

كلى؛ تجريد يا تعالى؟

سال بيست و دوم ـ شماره 190 ـ مهر 1392، 113ـ122

مجتبى فراهانى

چكيده
مسئله تفاوت مراتب علم يا به‏ عبارتى، تفاوت ادراك كلى و جزئى نمونه ‏اى از اختلاف ديدگاه ملّاصدرا و فلاسفه پيش از ايشان و در رأس آنها ابن‏ سينا، نسبت به مسئله مهم «علم» است. حكماى پيش از ملّاصدرا با توجه به نظرشان نسبت به ماهيت علم، كه آن را عبارت از كيف نفسانى مى ‏دانند، يك نوع برداشتى از تفاوت ادراك كلى و ادراك جزئى دارند و در مقابل، ملّاصدرا با توجه به مبانى فلسفى از ديدگاه خاصى كه نسبت به ماهيت علم دارد، برداشتى ديگر از تفاوت مراتب ادراك دارد.
 در اين نوشتار با روش توصيفى ـ تحليلى به بررسى اجمالى ديدگاه ملّاصدرا و حكماى پيش از ايشان نسبت به فرايند ادراك و مبانى ايشان در اين مسئله، به اين نتيجه رسيديم كه فلاسفه قبل از ملّاصدرا، بخصوص ابن‏ سينا قايلند به اينكه جزئى در اثر «تجريد» به كلى تبديل مى‏ شود، درحالى ‏كه ملّاصدرا معتقد است كه جزئى در اثر «تعالى» به كلى تبديل مى‏ شود. البته مبانى و دلايل ملّاصدرا در مسئله يگانه است.

كليدواژه ‏ها: علم، ادراك عقلى، مفهوم كلى، تجريد، تعالى، نفس.

سال انتشار: 
22
شماره مجله: 
190
شماره صفحه: 
113
محتوای تغذیه