TY - JOUR ID - 2021543 TI - سیر از حدوث جسمانی تا قدم روحانی در اسفار اربعة صدرایی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 2 LA - fa SN - 1023-6015 AU - Karimiyan Seyghalani, Ali AD - دانشیار - دانشگاه گیلان Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 35 IS - 1 SP - 55 EP - 66 KW - حدوث KW - قدم KW - حدوث جسمانی KW - حدوث روحانی KW - قدیم روحانی KW - تأویل KW - فلسفة کلاسیک DO - 10.22034/marifat.2026.2021543 AB - یکی از مسائل مهم در فلسفة صدرائی، مسئلۀ «زمان پیدایش نفس» و به‌تبع آن، جسمانی یا روحانی بودن آن است. به‌عبارت دیگر نفسی که ذاتاً قدیم نیست، آیا می‌‌تواند قدیم زمانی باشد؟ یا حادث زمانی است؟ اگر حادث است، در هنگام حدوث، جسمانی است یا غیرجسمانی؟ مشهور این است که صدرالمتألهین نه‌تنها نفس را حادث به حدوث بدن، بلکه جسمانی می‌داند. هرچند این برداشت از برخی آثار وی قابل استفاده است، اما وی سرانجام از این نظر خود منصرف شده و به قدیم بودن و روحانی بودن نفس تغییر موضع داده است. در این نوشتار تلاش شده تا با روش توصیفی و تحلیل محتوایی، افکار وی در این خصوص مورد بررسی قرار گیرد. ادعای اصلی نوشتار حاضر این است که وی نظر ثابتی در این‌باره ندارد. سیر تحول فکری وی در ضمن چهار گام چنین است: گام انکار قدیم بودن نفس و تأویل آیات و روایات، گام انکار تجرد روح، گام تبیین جسمانی بودن نفس و گام عزیمت و انقلاب در دیدگاه پیشین و اعتقاد به قدم و روحانی بودن نفس. UR - https://marifat.nashriyat.ir/node/2021543 L1 - https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/2021543-1785211766.pdf ER -