مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 20 2 2011 06 11 عرفان و معنویت دکتر نصر در مقایسه با عرفان و معنویت شیعى 47 2334 FA عبدالله محمدی استادیار - گروه کلام، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران 0000-0002-9221-5943 Journal Article 2010 09 12 گفتمان سنت‏گرایى که دکتر نصر یکى از مروجان آن است، به مقوله معنویت به ویژه معنویت دینى اهتمام دارد. این امر پرسش از میزان ارتباط معنویت سنّت‏گرایان با عرفان و معنویت شیعى را در ذهن پدید مى‏آورد که پاسخ به آن، مسئله اصلى این مقاله است. در این تحقیق، ابتدا با مراجعه به آثار دکتر نصر، مؤلفه‏هاى معنویت و عرفان در منظر وى استخراج شده و سپس با بررسى ویژگى‏هاى عرفان و معنویت، نسبت میان این دو سنجیده شده است.      در این مقاله، که رویکردى تحلیلى ـ اسنادى دارد، نشان داده خواهد شد که دکتر نصر از طرف‏داران ترویج معنویت با رویکرد صوفیانه است. نصر با تأکید بر معنویت صوفیانه، تصوف را قلب و مغز اسلام مى‏خواند. عرفان بدون شریعت در این دیدگاه امکان تحقق نداشته و خاستگاه تصوف را باید در تفکر شیعى جست‏وجو نمود. نصر تصوف را راه حل تمام مشکلات بشر معاصر دانسته و بر بیهوده بودن عرفان‏هاى بشرى انگشت تأکید مى‏نهد. نصر با پیش‏فرض‏هاى سنت‏گرایانه به سراغ عرفان اسلامى رفته و با گزینش جهت‏مند سعى در یکسان دانستن تصوف و عرفان اسلامى دارد.