مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 21 10 2012 12 29 معیارها و ضوابط اقناع اندیشه مخاطب از دیدگاه قرآن 39 2612 FA حسین حاجی پور استادیار - دانشگاه یادگار امام(ره) 0000-0003-3982-5328 محمدکاظم شاکر استاد - دانشگاه علامه طباطبائی 0000-0003-3451-1231 Journal Article 2012 06 27 اقناع، فرایندى ارتباطى است که هدف اساسى آن، انتقال محتوا با تأثیرگذارى بر مخاطب است. بر اساس تعاریف، تبیین ها و شیوه هاى اقناعى موجود، تأثیرگذارى اقناعى، در بسیارى از موارد در وضعیتى تحمیلى و با فریب اقناعى حاصل مى شود. آیات و آموزه هاى قرآن کریم، گرچه مؤید اقناع و به کارگیرى روش هاى تأثیرگذار اقناعى در انتقال اندیشه به دیگران است، ولى به هیچ روى با فریب اقناعى موافق نیست. از این رو، با طرح پرسش هایى از قرآن کریم مى توان به ضابطه هاى اقناع نیز دست یافت. این پژوهش، با رویکرد درون دینى آیات، به مهم ترین ضوابط هر فعالیت اقناعى مى پردازد. تحلیل آموزه ها و گزاره هاى قرآنى، با رویکردى تفسیرى و کلامى است. دو موضوع «آزادى اندیشه» و «به کارگیرى ابزارهاى صحیح» از معیارهاى مهم هرگونه فرایند اقناعى است. به کارگیرى ابزارهاى نامشروع و نیز استفاده از روش هایى که باعث سلب آزادى اندیشه و قدرت تصمیم گیرى مخاطب مى شود، نوعى فریب اقناعى محسوب شده، عملى نامشروع است. قرآن به مخاطبان خود نیز هشدار داده است تا تحت تأثیر فریب هاى اقناعى قرار نگیرند.