مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 25 2 2016 06 30 قاعده الواحد از منظر فلسفه و عرفان اسلامى با تأکید بر آراى ابن عربى و مشائیان 45 3082 FA احمد سعیدی دانشیار - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0003-2859-4800 علی خالقی پور کارشناس ارشد Journal Article 2016 01 25 قاعده «الواحد»، یکى از قواعد مهم فلسفى است که بر طبق آن، از علت واحد جز معلول واحد صادر نمى شود:  «الواحد لایصدر عنه الا الواحد». با وجود توافقى که میان فلاسفه نسبت به این قاعده وجود دارد، در کلمات عرفا،  این قاعده با انکار و یا دست کم اصلاح روبه رو شده است. فارغ از قبول یا عدم قبول اصل قاعده، چالش اصلى تقریر  فلسفى و عرفانى تعیین مصداق براى مصدر و صادر اول و همچنین تبیین چگونگى صدور کثرات از علت واحد  است. این مقاله با روش تحلیلى ـ توصیفى درصدد است با ارائه قرائت هاى فلسفى و عرفانى این قاعده و بررسى  ایرادات عرفا به فلاسفه، مصادیق ارائه شده براى مصدر و صادر اول در دو دستگاه فکرى را معرفى کرده، تقریر  ایشان را نسبت به چگونگى صدور کثرات بیان کند؛ همچنین ثابت نماید که اولاً، فارغ از اختلافات صغروى فلسفه و  عرفان، اصل قاعده با مبانى عرفانى سازگار است و ثانیا، ایرادى که عرفا بر فلاسفه وارد کرده اند قابل پاسخ گویى  است؛ اگرچه تقریر عرفانى مبتنى بر رد یا قبول اشکال مزبور نمى باشد.   https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/4_20.pdf