مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 26 12 2018 03 18 رابطه‌ی علوم طبیعی و دین از دیدگاه آیت‌الله مصباح 13 26 3331 FA محمدعلی محیطی اردکان دانشیار ـ فلسفه اسلامی ـ مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0003-3347-8839 Journal Article 2017 09 28 The relationship between natural sciences and religion is one of the most important issues that has been raised in recent years with the rise of the discussion of "religious science and the Islamization of sciences". Using the descriptive-analytical method, the present paper analyzes this issue from the viewpoint of Ayatollah Misbah. After examining two general views on the relationship between natural sciences and religion, this paper explains the criteria for the religiousness of science, and in the most important part, through the explanations presented in the paper, it comes to the conclusion that there is not any serious incompatibility between natural sciences and religion, rather there is a considerable mutual cooperation between the natural sciences and religion. Issuance of a decree for scientific subjects, extension of the circle of empirical knowledge, confirmation of science, addition of richness to empirical issues and giving direction to the use of science are some examples of the contribution of religion to science. Identifying the subject matter and providing new grounds for religious analysis, determining the details of religious education, such as the expressing of conditions and obstacles, proving some religious teachings, and leading to a better understanding of religious issues can be considered as the helps of religion to science. «رابطه‌ی علوم طبیعی و دین» یکی از مهم ترین مسائلی است که در سال های اخیر و با اوج گرفتن بحث «علم دینی» و «اسلامی سازی علوم» مطرح شده است. مقاله‌ی حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی این موضوع را از دیدگاه آیت الله مصباح بررسی کرده است. این مقاله پس از بررسی دو دیدگاه کلی درباره‌ی رابطه علوم طبیعی و دین، به تبیین ملاک های دینی بودن علم پرداخته و در مهم ترین بخش، به این نتیجه دست یافته است که نه تنها میان علوم طبیعی و دین ـ با توضیحی که در مقاله ارائه می شود ـ ناسازگاری جدی وجود ندارد، بلکه همکاری های متقابل علوم طبیعی و دین درخور توجه است. صدور حکم برای موضوعات علمی، گسترش دایره‌ی آگاهی های تجربی، تأیید علم، افزودن غنای مسائل تجربی و جهت دهی در استفاده از علم نمونه هایی از کمک های دین به علم است. تعیین مصداق و موضوع و فراهم کردن زمینه های جدید برای تحلیل های دینی، تعیین جزئیات معارف دینی، مانند بیان شرایط و موانع، اثباتِ بخشی از آموزه های دینی و تأثیر در فهم بهتر مباحث دینی را می توان از جمله کمک های علم به دین تلقی کرد. https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/2_35.pdf