مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 28 10 2020 02 17 بررسی تحول معنای واژه‌ی«تقوا» با تأکید بر سیر نزول قرآن 57 65 3582 FA فرهاد رحمان پور دکتری - دانشگاه آزاد اسلامی- واحد اصفهان (خوراسگان) 0000-0003-2238-5717 مهدی مطیع دانشیار - گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2019 04 11 Based on the pre-Islamic concept, the word “piety” and its derivatives are defined in the Arabic dictionary as “preservation” and identified it with the meaning of “fear”. Before Islam, this word has a more common and non-religious usage. Using a descriptive-analytical method, this paper seeks to study the word “piety” in the Arabic dictionaries to clarify the process of evolution in the meaning of “piety”, at the time of revelation, based on the gradual revelation of the Qur’an. The findings show that, the usage of the word “piety” has increased in number in the Madani era. Maintaining its previous meaning and conforming with the righteous deeds and faith in the Qur’an, it was also found that, the word has been developed in such a way that it comprehends the whole “system of servitude”, so that it has drawn the spiritual way of man towards God. کتب لغت، واژه‌ی «تقوا» و مشتقات آن را براساس معنای رایج پیش از اسلام، به معنای «حفظ» دانسته و در فهم آن از معنای «خوف» بهره جسته اند. این واژه، پیش از اسلام بیشتر کاربردی عادی و غیردینی دارد. در پژوهش حاضر، از پسِ مطالعه توصیفی ـ تحلیلی ماده «تقوا» در کتب لغت و معنای رایج آن در عصر نزول و نیز مطالعه کمّی واژه، تغییر و توسعه معنایی آن بر مبنای ترتیب نزول سوره های قرآن، مورد بررسی قرار گرفته و روشن شده که کاربرد واژه در قرآن در دوران مدنی اسلام به شکل چشم گیری افزایش داشته است. همچنین مشخص گردید که واژه با نگهداشت معنای پیشین خود و همایندی با ایمان و عمل صالح در قرآن، به گونه ای توسعه یافته که کل «نظام بندگی و عبودیت پروردگار» بر پایه آن استوار شده، و خط سیر انسان مؤمن تا رسیدن به مقام قرب الهی را ترسیم کرده است. https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/6_59.pdf